Sáng 10/3, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tổng quan về công tác quản lý, phát triển làng nghề và cụm công nghiệp trên địa bàn. Cuộc họp được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các xã, phường.
Doanh thu từ các làng nghề trên địa bàn Thủ đô ước đạt hơn 25.000 tỷ đồng
Theo báo cáo của Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Võ Nguyên Phong, Hà Nội hiện là địa phương có hệ thống làng nghề lớn và đa dạng bậc nhất cả nước. Toàn Thành phố có khoảng 1.350 làng có nghề và làng nghề, trong đó 337 làng nghề, làng nghề truyền thống và nghề truyền thống đã được công nhận, gồm 269 làng nghề, 61 làng nghề truyền thống và 7 nghề truyền thống.
Các làng nghề của Hà Nội hoạt động trong nhiều lĩnh vực như chế biến nông lâm thủy sản, sản xuất thủ công mỹ nghệ, đồ gỗ, gốm sứ, mây tre đan, dệt may, cơ khí nhỏ, sinh vật cảnh… Mỗi làng nghề đều mang những nét văn hóa riêng, tạo ra các sản phẩm thủ công tinh xảo và giàu giá trị truyền thống.
Một yếu tố quan trọng giúp bảo tồn và phát triển nghề truyền thống là đội ngũ nghệ nhân. Hà Nội hiện có 415 nghệ nhân, gồm 19 nghệ nhân nhân dân, 72 nghệ nhân ưu tú và 324 nghệ nhân Hà Nội - những người giữ vai trò truyền nghề và sáng tạo sản phẩm.
Hiện nay, doanh thu từ các làng nghề trên địa bàn Thủ đô ước đạt hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm cho khoảng 800.000 lao động.
Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Hà Nội đã có mặt tại 89 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc.
Cùng với đó, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) cũng ghi nhận sự đóng góp lớn của các làng nghề. Trong tổng số 3.463 sản phẩm OCOP của thành phố, có 929 sản phẩm đến từ các làng nghề, đạt từ 3 sao trở lên.
Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu chỉ đạo.
Theo ông Võ Nguyên Phong, trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ phát triển ngành nghề nông thôn, đồng thời xây dựng mô hình “làng nghề xanh” tại 10 làng nghề thí điểm. Mô hình này gắn với ứng dụng công nghệ số, giám sát môi trường và phát triển thương mại điện tử.
Thành phố cũng sẽ tăng cường xây dựng thương hiệu làng nghề, triển khai truy xuất nguồn gốc sản phẩm, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng gắn với bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, phát triển làng nghề gắn với du lịch trải nghiệm, du lịch sáng tạo, qua đó mở rộng thị trường và tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Theo mục tiêu đặt ra, giai đoạn 2025-2030, giá trị sản xuất của các làng nghề Hà Nội phấn đấu tăng bình quân khoảng 10% mỗi năm.
Song song với việc bảo tồn và phát triển làng nghề, Hà Nội cũng đang đẩy mạnh xây dựng hệ thống cụm công nghiệp nhằm tạo quỹ đất sản xuất cho doanh nghiệp và tổ chức lại hoạt động sản xuất.
Đồng thời, theo định hướng của thành phố, hệ thống cụm công nghiệp trong thời gian tới sẽ phát triển theo mô hình xanh, sinh thái và thông minh, ưu tiên thu hút các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghệ xanh và phát thải các-bon thấp.
Gắn phát triển làng nghề với quy hoạch Thủ đô
Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh phát triển làng nghề và cụm công nghiệp là nội dung quan trọng, gắn trực tiếp với sinh kế của người dân, đặc biệt tại các khu vực nông thôn và vùng chưa đô thị hóa.
Theo ông, trong quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội xác định công nghiệp, khoa học công nghệ và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, bên cạnh các trung tâm đô thị, Thành phố vẫn còn nhiều khu vực duy trì không gian văn hóa truyền thống và vùng dự trữ phát triển. Do đó, việc phát triển các mô hình kinh tế phù hợp với khu vực nông thôn như làng nghề và cụm công nghiệp là rất cần thiết.
Hà Nội, đặc biệt khu vực Hà Tây cũ, có hệ thống làng nghề nổi tiếng trong và ngoài nước. Những làng nghề này không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn chứa đựng bản sắc văn hóa và truyền thống lâu đời.
Tuy vậy, sản xuất làng nghề cũng còn một số hạn chế như quy mô nhỏ, năng lực sản xuất thấp và vấn đề môi trường. Vì vậy, Thành phố đã chủ trương đưa hoạt động sản xuất vào các cụm tiểu thủ công nghiệp tập trung, tách khu sản xuất khỏi khu dân cư để bảo đảm hạ tầng và môi trường.
Phát triển làng nghề và cụm công nghiệp là nội dung quan trọng, gắn trực tiếp với sinh kế của người dân trên địa bàn Hà Nội. Ảnh: TL
Đối với cụm công nghiệp, Chủ tịch UBND Thành phố cho rằng đây là mô hình phù hợp để thu hút doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp địa phương cũng như các cơ sở sản xuất phát triển từ ngành nghề truyền thống.
Hiện toàn thành phố có 75 cụm công nghiệp hoạt động với diện tích gần 1.500ha, song so với tiềm năng của Thủ đô, hệ thống này vẫn còn phát triển khiêm tốn. Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các sở, ngành đánh giá rõ hiệu quả hoạt động của các cụm công nghiệp hiện có, từ số lượng doanh nghiệp, giá trị sản xuất đến số lao động và mức thu nhập của người dân.
Ông Vũ Đại Thắng cũng đề nghị các địa phương chủ động rà soát nhu cầu phát triển làng nghề và cụm công nghiệp, tích hợp nội dung này vào quy hoạch chung của Thủ đô; đồng thời đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng để sớm đưa các cụm công nghiệp vào hoạt động.
“Phát triển làng nghề và cụm công nghiệp không chỉ tạo mặt bằng sản xuất mà còn tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, giúp lao động nông thôn có thể phát triển kinh tế ngay tại địa phương” - Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh.
Diệu Hoa