Sáng nay, tại hội nghị tập huấn toàn quốc tuyên truyền về bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 16 và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, ông Nguyễn Hải Long - Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu, Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội - cho biết theo cơ cấu, tổng số đại biểu Quốc hội khóa 16 là 500 người.
Trong đó, số đại biểu ở các cơ quan Trung ương là 217 (43,4%), số đại biểu Quốc hội ở địa phương là 283 (56,6%). Có 217 đại biểu Trung ương sẽ được phân bổ về các tỉnh, thành phố.
Ông Nguyễn Hải Long - Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu, Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội. Ảnh: Minh Nhật
Trong 283 đại biểu địa phương, có 179 đại biểu là các trưởng đoàn, phó trưởng đoàn và đại biểu khối MTTQ. Trong khối MTTQ không chỉ có lãnh đạo mà còn bao gồm đại diện Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Liên đoàn Lao động… Bên cạnh đó còn có đại biểu đại diện cho các khối tôn giáo, quân đội, công an, tòa án, viện kiểm sát, sở tư pháp, khối viện - trường, doanh nghiệp…
Mỗi tỉnh sẽ có 1 lãnh đạo chủ chốt làm trưởng đoàn (bí thư/phó bí thư tỉnh ủy, thành ủy). 34 địa phương sẽ có tổng số 55 phó trưởng đoàn, vì bên cạnh các tỉnh, thành phố chỉ có 1 phó trưởng đoàn thì cũng có địa phương sau sáp nhập có 2-3 phó trưởng đoàn.
104 đại biểu địa phương còn lại do các địa phương giới thiệu.
Theo dự kiến, ngày 22/3 sẽ công bố kết quả bầu cử. Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa 16 sẽ khai mạc vào ngày 6/4 để làm công tác nhân sự cùng với nội dung về xây dựng pháp luật.
Về những điểm mới trong công tác chuẩn bị bầu cử, ông Long cho biết đây là lần đầu tiên lập danh sách cử tri trên ứng dụng VNeID do Bộ Công an thực hiện.
“Trước đây không tránh khỏi trường hợp một cử tri vừa được lập danh sách ở nơi sinh sống, vừa được lập danh sách ở nơi làm việc. Còn với việc lập danh sách cử tri trên VneID thì sẽ không có chuyện trùng lặp”, ông Long cho biết.
Cử tri chỉ cần mở ứng dụng VNeID sẽ xem được toàn bộ thông tin về ứng cử viên nơi mình sinh sống mà không phải đi tìm xem như trước đây. Việc cập nhật dữ liệu bầu cử dự kiến được thực hiện 2 tiếng/lần. Các tổ bầu cử sẽ cập nhật số cử tri đi bầu trên hệ thống để Trung ương nắm được.
Những điểm nhấn quan trọng
Phát biểu định hướng thông tin, tuyên truyền, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Đinh Thị Mai chia sẻ thêm về nhiều điểm nhấn quan trọng của cuộc bầu cử.
Trong đó, một đổi mới quan trọng là rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa 15 và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, ấn định ngày bầu cử vào ngày 15/3 - sớm hơn khoảng 2 tháng so với các cuộc bầu cử trước, rút ngắn thời gian từ khi kết thúc nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử từ 70 còn 42 ngày.
Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Đinh Thị Mai. Ảnh: Minh Nhật
Điểm mới khác là điều chỉnh thẩm quyền xác định khu vực bỏ phiếu và tổ chức phụ trách bầu cử theo mô hình chính quyền 2 cấp. Phương thức vận động bầu cử được đa dạng hóa, bên cạnh hình thức tiếp xúc cử tri trực tiếp cho phép tổ chức trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến với điều kiện bảo đảm kỹ thuật, an toàn thông tin và an ninh mạng.
Lần đầu tiên có cơ chế cho phép Hội đồng Bầu cử quốc gia chủ động điều chỉnh thời gian và hướng dẫn các tổ chức phụ trách bầu cử khi phát sinh tình huống thực tế, đảm bảo tiến độ và hiệu quả tổ chức bầu cử.
Về tiêu chuẩn, cơ cấu, số lượng đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nêu rõ cần gắn cơ chế “Đảng cử - dân bầu”, gắn kết quả nhân sự của Đại hội Đảng 14 với việc giới thiệu đại biểu ứng cử nhằm lựa chọn những đại biểu đủ tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực, bản lĩnh chính trị.
Bà Đinh Thị Mai cũng nhấn mạnh việc không giới thiệu, không đưa vào danh sách ứng cử những người có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực; người đứng đầu cơ quan, đơn vị để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hay những đối tượng đang bị thanh tra, kiểm tra, bị cấp có thẩm quyền kết luận không trung thực…
Bà cũng cho biết yêu cầu về việc bảo đảm hợp lý số đại biểu công tác tại các cơ quan đảng, lực lượng vũ trang, MTTQ và tăng số lượng đại biểu Quốc hội chuyên trách; ưu tiên hợp lý đại biểu trẻ, nhà tri thức, nhà khoa học…
Trần Thường