Lãnh đạo toàn cầu lo ngại hệ lụy từ một cuộc chiến đang lan rộng

3 giờ trướcBài gốc

Chỉ vài ngày sau khi thế giới đánh dấu 4 năm kể từ khi xung đột tại Ukraine bùng phát, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran. Diễn biến này mở ra một cuộc khủng hoảng mới có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng trong khu vực, đồng thời khiến thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu thêm bất ổn.

Cuộc chiến tại Iran có nguy cơ leo thang ra toàn khu vực. Nguồn: CGTN

Ở những quốc gia cách xa Trung Đông như Nhật Bản, Canada và Anh, các chính phủ đang theo dõi sát tình hình. Cuộc xung đột mới diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới vốn đã chịu nhiều áp lực từ tranh chấp thương mại, căng thẳng địa chính trị và biến động giá năng lượng.

Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công tên lửa và máy bay không người lái vào một số mục tiêu trong khu vực, làm dấy lên lo ngại rằng cuộc đối đầu có thể kéo theo những hệ quả khó lường đối với ổn định khu vực và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Phản ứng chính trị trên thế giới cũng có sự khác biệt. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho rằng các cuộc tấn công nhằm vào Iran là “một sự leo thang”, trong khi lãnh đạo Anh, Pháp và Liên minh châu Âu lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn, kêu gọi kiềm chế và tránh để căng thẳng leo thang.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng các diễn biến quân sự hiện nay “dĩ nhiên đang gây tổn hại cho nền kinh tế của chúng ta,” đồng thời nhấn mạnh “đó là lý do vì sao tất cả chúng ta đều hy vọng cuộc chiến này sẽ sớm kết thúc.”

Tại Anh, Thủ tướng Keir Starmer cảnh báo rằng những biến động địa chính trị hiện nay đang tác động trực tiếp tới đời sống kinh tế trong nước. “Tôi đã nói gần đây về cái giá mà các sự kiện toàn cầu đang gây ra ngay tại trong nước, khi những biến động đó ngày càng dồn dập tác động vào cuộc sống của chúng ta, ảnh hưởng tới nền kinh tế, đẩy giá cả trên các kệ siêu thị hoặc tại trạm xăng tăng lên, chia rẽ cộng đồng và mang lại tâm lý lo âu, sợ hãi,” ông nói.

Ông cũng nhấn mạnh rằng mọi quyết định quân sự phải được cân nhắc thận trọng. “Bất kỳ hành động nào của Anh cũng phải luôn có cơ sở pháp lý và một kế hoạch khả thi, được tính toán cẩn trọng. Tôi nhắc lại rằng chúng tôi không tham gia vào các cuộc tấn công ban đầu nhằm vào Iran và chúng tôi sẽ không tham gia các hành động tấn công lúc này.”

Trong khi đó, tác động kinh tế của cuộc xung đột đã bắt đầu lan rộng. Giá dầu và khí đốt tự nhiên tăng mạnh khi một số hoạt động sản xuất bị gián đoạn và giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz gặp khó khăn. Nhiều chuyến bay trong khu vực Trung Đông cũng bị đình chỉ, khiến hàng trăm nghìn du khách và người lao động nước ngoài tạm thời mắc kẹt.

Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng nếu xung đột kéo dài, khu vực có thể đối mặt với một làn sóng người tị nạn mới.

“Từ năng lượng đến hạt nhân, từ giao thông đến di cư, chúng ta phải chuẩn bị cho những hệ lụy từ các sự kiện gần đây,” Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói.

Iran đã có những động thái đáp trả sau các cuộc tấn công, bao gồm việc nhắm vào một số căn cứ quân sự và cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực, cũng như cảnh báo về khả năng gián đoạn giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz.

Theo nhiều nhà quan sát, cuộc khủng hoảng mới tại Trung Đông cũng đang đặt ra thách thức đối với các đồng minh truyền thống của Mỹ trong việc cân bằng giữa quan hệ với Washington và lợi ích chiến lược riêng.

Trong tuyên bố sau khi các cuộc tấn công bắt đầu, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh ưu tiên bảo vệ công dân và lợi ích quốc gia. “Ngay từ những giờ đầu tiên, chúng tôi đã thực hiện trách nhiệm bảo vệ công dân và lợi ích của mình, đồng thời đứng bên cạnh các quốc gia trong khu vực và chúng tôi sẽ tiếp tục làm như vậy.”

Tại Anh, ký ức về cuộc chiến Iraq vẫn ảnh hưởng lớn đến cách công chúng nhìn nhận các quyết định quân sự. “Họ bị ám ảnh bởi những thất bại quân sự của Anh - Iraq, Afghanistan, Libya và cuộc điều tra Chilcot đến mức không còn nhìn thấy khả năng việc sử dụng vũ lực có thể thành công đối với một quốc gia khác,” Ben Judah, cựu cố vấn tại Bộ Ngoại giao Anh, viết.

Ông cũng nhận định: “Siêu cường mà chúng ta đã đặt toàn bộ hệ thống an ninh của mình dựa vào giờ đây đã trở nên cực kỳ khó đoán.”

Những khác biệt trong cách tiếp cận cũng đang thử thách quan hệ giữa Mỹ và một số đồng minh châu Âu. Tổng thống Trump bày tỏ sự không hài lòng với lập trường của Anh. “Tôi không hài lòng với Vương quốc Anh. Đây không phải là Winston Churchill mà chúng ta đang làm việc cùng.”

{Ngọc Lâm}

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/lanh-dao-toan-cau-lo-ngai-he-luy-tu-mot-cuoc-chien-dang-lan-rong-736307.html