Tỷ lệ đô thị hóa đạt 32,26%,
Sáng 5/6, Cục phát triển đô thị, Bộ Xây dựng làm việc với Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai về tình hình phát triển đô thị sau một năm sắp xếp đơn vị hành chính và tham vấn xây dựng quy định pháp luật tỉnh Lào Cai.
Ông Trần Đức Tình, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai thông tin, sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Lào Cai hiện có 25 đô thị, tỷ lệ đô thị hóa đạt 32,26%.
Tại buổi làm việc ông Trần Đức Tình, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai thông tin: Sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Lào Cai hiện có 25 đô thị, tỷ lệ đô thị hóa đạt 32,26%, từng bước hình thành không gian phát triển mới gắn với quy hoạch và hạ tầng đô thị đồng bộ.
Toàn tỉnh hiện có 25 đô thị, gồm 2 đô thị loại II là Lào Cai và Yên Bái; 23 đô thị loại III được chuyển tiếp từ các đô thị loại IV và V trước đây.
Bên cạnh đó, toàn tỉnh có 10 phường và 89 xã, trong đó một số phường được hình thành trên cơ sở sáp nhập giữa khu vực đô thị và nông thôn.
Sở Xây dựng đánh giá, việc sắp xếp đơn vị hành chính đã tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển đô thị, song cũng phát sinh nhiều khó khăn.
Đáng chú ý là sự chênh lệch về trình độ hạ tầng giữa các khu vực sau sáp nhập khiến nhiều tiêu chí đô thị bị giảm sút, đặc biệt là các chỉ tiêu về giao thông, thoát nước, chiếu sáng công cộng và mật độ dân số. Trong khi đó, nhu cầu đầu tư để hoàn thiện các tiêu chuẩn đô thị đòi hỏi nguồn lực rất lớn và thời gian dài.
Một số khó khăn khác được chỉ ra như tình trạng trụ sở, nhà văn hóa, sân thể thao dôi dư sau sáp nhập chưa được khai thác hiệu quả; đội ngũ cán bộ cấp xã còn thiếu kiến thức chuyên sâu về quản lý phát triển đô thị; ranh giới đô thị và đơn vị hành chính chưa đồng nhất gây khó khăn trong công tác thống kê, quản lý.
Theo định hướng điều chỉnh Quy hoạch tỉnh, đến năm 2030 Lào Cai phấn đấu có 29 đô thị, gồm 3 đô thị loại II và 26 đô thị loại III. Trong đó, các đô thị trọng điểm như Lào Cai, Yên Bái và Sa Pa sẽ đạt tiêu chí đô thị loại II; đồng thời hình thành thêm các đô thị mới như Bảo Hà, Gia Phú, Quy Mông và Đông Cuông.
Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh kiến nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu ban hành lộ trình hoàn thiện các tiêu chí đô thị đối với đơn vị hành chính sau sáp nhập, đồng thời hỗ trợ nguồn lực đầu tư hạ tầng cho các đô thị miền núi, vùng cao trong giai đoạn tới.
Tạo liên kết vùng để phát triển đô thị
Tại buổi làm việc, ông Tô Ngọc Liễn, Bí thư phường Sa Pa cho rằng, sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thực tiễn đã đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện về thể chế, đặc biệt trong lĩnh vực quy hoạch, phát triển đô thị và phân cấp quản lý.
Theo ông Liễn, đối với tỉnh Lào Cai mới, việc sắp xếp đơn vị hành chính đã tạo ra không gian phát triển rộng lớn hơn nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải có cơ chế điều phối thống nhất nhằm bảo đảm phát triển hài hòa giữa các khu vực.
Riêng khu du lịch quốc gia Sa Pa là một không gian phát triển đặc thù, không chỉ gói gọn trong địa giới một phường mà liên quan đến nhiều xã, địa phương lân cận. Nếu thiếu các quy định, định hướng và cơ chế điều phối cấp tỉnh, nguy cơ phá vỡ cấu trúc không gian, quy hoạch và định hướng phát triển chung là rất lớn.
Các đại biểu cho ý kiến về tình hình phát triển đô thị sau 1 năm sắp xếp đơn vị hành chính và tham vấn xây dựng quy định pháp luật tỉnh Lào Cai.
Ông Liễn cho biết, trước đây địa phương đã phải xây dựng quy chế phối hợp giữa các đơn vị nhằm thống nhất định hướng phát triển khu du lịch quốc gia Sa Pa, xác định rõ phạm vi, chức năng và vai trò của từng địa phương trong tổng thể phát triển vùng. Quan điểm xuyên suốt là Sa Pa không thể phát triển bền vững nếu các địa phương xung quanh không cùng phát triển và được hưởng lợi từ quá trình này.
Ông Mai Tiến Dũng, Chủ tịch UBND phường Nghĩa Lộ cho rằng, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô địa bàn và khối lượng công việc của phường tăng lên đáng kể, trong khi biên chế được giao còn hạn chế. Nhiều nhiệm vụ quản lý đô thị, dịch vụ công và các lĩnh vực chuyên môn được tập trung về cơ sở, tạo áp lực lớn cho đội ngũ cán bộ, công chức.
Ông đề nghị các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát, có hướng dẫn cụ thể về tổ chức bộ máy, biên chế và cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp, bảo đảm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Ông Hoàng Kim Ngọc, Phó chủ tịch UBND phường Lào Cai cho biết, sau sắp xếp đơn vị hành chính, phường Lào Cai có diện tích và dân số lớn hơn nhiều so với trước, cơ bản đáp ứng các tiêu chí đô thị. Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp nhìn chung thuận lợi, tuy nhiên vẫn còn một số vướng mắc về cơ chế phối hợp, phân cấp quản lý và quy hoạch phát triển đô thị.
Theo ông Ngọc, cần sớm hoàn thiện các quy định liên quan đến quy hoạch tổng thể, tiêu chí đô thị và phân bổ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo hướng liên kết vùng, tránh đầu tư dàn trải, chồng chéo giữa các địa phương, đồng thời tạo cơ sở để các phường xây dựng định hướng phát triển lâu dài.
Về phía Bộ Xây dựng ông Nguyễn Mạnh Khởi, Phó cục trưởng Cục phát triển đô thị cho biết, Bộ đang hoàn thiện thông tư hướng dẫn đánh giá khả năng chống chịu và thích ứng với biến đổi khí hậu của các đô thị, dự kiến ban hành trong tháng 7/2026. Bộ tiêu chí gồm 5 nhóm nội dung chính về quản lý đô thị, hạ tầng kỹ thuật, môi trường sinh thái, xã hội và năng lượng, áp dụng đối với các đô thị từ loại III trở lên và các phường, xã có đô thị.
Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương nghiên cứu kỹ dự thảo, góp ý về tính phù hợp của từng tiêu chí, chu kỳ đánh giá, nguồn kinh phí thực hiện và trách nhiệm cung cấp dữ liệu. Các ý kiến sẽ được tổng hợp để hoàn thiện thông tư trước khi ban hành và tổ chức tập huấn triển khai trên toàn quốc.
Hà Thắng