Dự và chỉ đạo hội thảo có đồng chí Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương Đề án Xây dựng thí điểm mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn tỉnh Lào Cai.
Dự hội thảo còn có các đồng chí Dương Trung Ý - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Lê Hải Bình - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Triệu Tài Vinh - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.
Dự hội thảo về tỉnh Lào Cai có các đồng chí: Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Giàng Thị Dung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; Nguyễn Thế Phước - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh; đại diện Thường trực Đảng ủy các xã, phường; thành viên Tổ biên tập và Tổ giúp việc xây dựng Đề án.
Toàn cảnh Hội thảo.
Tại Hội thảo khoa học về xây dựng mô hình “xã xã hội chủ nghĩa” ở xã Trấn Yên và “phường xã hội chủ nghĩa” ở phường Lào Cai, các nhà khoa học, chuyên gia và lãnh đạo Trung ương, địa phương đã thống nhất khẳng định ý nghĩa chiến lược của việc thí điểm mô hình. Hội thảo bước đầu làm rõ cơ sở lý luận, nội hàm, hệ tiêu chí và định hướng triển khai, tạo nền tảng quan trọng để Lào Cai hoàn thiện Đề án trình Bộ Chính trị xem xét.
Đồng chí Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu tại Hội thảo
Phát biểu đề dẫn hội thảo, đồng chí Dương Quốc Huy khẳng định, Lào Cai là tỉnh vùng cao, biên giới, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, điều kiện phát triển giữa các khu vực còn chênh lệch, quy mô kinh tế ở mức trung bình của cả nước. Tuy nhiên, với triết lý phát triển xuyên suốt là “Xanh – Hài hòa – Bản sắc – Hạnh phúc”, những năm qua tỉnh đã đạt nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực. Năm 2025, Chỉ số hạnh phúc của người dân Lào Cai đạt 68,3%, thuộc nhóm khá hạnh phúc; chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước. Đây là cơ sở chính trị và thực tiễn quan trọng để Trung ương tin tưởng giao cho Lào Cai nhiệm vụ nghiên cứu, thí điểm xây dựng mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” tại xã Trấn Yên và phường Lào Cai - hai địa bàn tiêu biểu cho khu vực nông thôn và đô thị.
Đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy phát biểu tại Hội thảo
Theo đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, mục tiêu cao nhất của mô hình là phát huy vai trò chủ thể của người dân; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, tạo điều kiện để huy động mọi nguồn lực xã hội, hướng tới xây dựng những địa phương thực sự đáng sống, nơi người dân cảm thấy hài lòng, hạnh phúc và được thụ hưởng thành quả phát triển. Đây cũng chính là sự cụ thể hóa mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người căn dặn Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc Lào Cai phải xây dựng cuộc sống “phồn thịnh và sung sướng”.
Sau phát biểu đề dẫn của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy, Hội thảo chuyển sang phần thảo luận. Nhiều ý kiến thống nhất nhấn mạnh rằng việc triển khai thí điểm mô hình “xã xã hội chủ nghĩa” tại xã Trấn Yên và “phường xã hội chủ nghĩa” tại phường Lào Cai có ý nghĩa quan trọng, mang tính định hướng chiến lược, góp phần cụ thể hóa nhận thức lý luận của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Trong tham luận “Từ lý luận đến cụ thể hóa bộ tiêu chí mô hình xã xã hội chủ nghĩa ở xã Trấn Yên và phường xã hội chủ nghĩa ở phường Lào Cai”, PGS.TS Dương Trung Ý cho rằng đây là sự cụ thể hóa sinh động nhận thức của Đảng về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội trong giai đoạn phát triển mới.
Theo ông, từ góc độ thực tiễn, mô hình hướng tới chuyển hóa các giá trị của chủ nghĩa xã hội thành những tiêu chí phát triển cụ thể, có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong đời sống hằng ngày của Nhân dân. Từ góc độ phát triển, đây là bước thử nghiệm có ý nghĩa chiến lược nhằm tìm kiếm những mô hình quản trị mới, động lực phát triển mới và phương thức hiện thực hóa hiệu quả hơn các mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. PGS.TS Dương Trung Ý khẳng định, với vị trí chiến lược, những thành tựu phát triển nổi bật và khát vọng vươn lên mạnh mẽ, Lào Cai có đầy đủ điều kiện để trở thành địa phương tiên phong trong nghiên cứu, thí điểm và hoàn thiện mô hình xã hội chủ nghĩa ở cấp cơ sở.
Tham luận về phát triển văn hóa và con người trong xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa, GS.TS Phùng Hữu Phú nhấn mạnh, Lào Cai cần nhận thức đúng, quyết tâm cao, tự chủ, tự tin và sáng tạo trong quá trình triển khai thí điểm. Theo GS.TS Phùng Hữu Phú, xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa thực chất là quá trình hiện thực hóa các giá trị của chủ nghĩa xã hội trong đời sống hằng ngày của người dân. Vì vậy, các tiêu chí về văn hóa và con người cần được xác định rõ ràng, có thể lượng hóa, đánh giá và kiểm chứng bằng kết quả cụ thể. Ông cho rằng phát triển văn hóa, xây dựng con người phải được đặt ở vị trí trung tâm của quá trình thí điểm; vừa là mục tiêu, vừa là động lực để thúc đẩy sự phát triển bền vững.
Tham luận về hoàn thiện lý luận mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa, PGS.TS Lê Hải Bình cho rằng bên cạnh những thuận lợi, quá trình triển khai sẽ đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức như nhận thức chưa thật sự thống nhất, khoảng cách phát triển giữa các vùng còn lớn, yêu cầu mới đặt ra từ chuyển đổi số và Hội nhập quốc tế. Do đó, Đề án cần bám sát các quan điểm mới của Đại hội XIV của Đảng và những định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Đồng thời phải làm rõ vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong phát triển kinh tế, quản trị xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Cùng quan điểm này, GS.TS Vũ Văn Hiền cho rằng việc xây dựng bộ tiêu chí không thể tiếp cận một chiều mà phải đặt trong mối quan hệ tổng thể giữa kinh tế với văn hóa, tăng trưởng với công bằng xã hội, phát triển với bảo vệ môi trường và đổi mới với ổn định chính trị. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, bộ tiêu chí cần gắn với phát triển kinh tế số, xã hội số, chính quyền số, nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả quản trị.
Trong tham luận về định hướng triển khai mô hình tại Lào Cai, đồng chí Hoàng Giang, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh khẳng định tỉnh xác định đây không đơn thuần là mô hình phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở mà là quá trình hiện thực hóa các giá trị cốt lõi của chủ nghĩa xã hội trong đời sống Nhân dân. Theo đó, phường Lào Cai sẽ tập trung phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại, logistics, kinh tế số và dịch vụ chất lượng cao để trở thành trung tâm giao thương quốc tế hiện đại. Xã Trấn Yên sẽ phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn gắn với du lịch cộng đồng và xây dựng nông thôn hiện đại. Lào Cai xác định lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực; lấy người dân làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển; lấy chất lượng cuộc sống, mức độ hài lòng và chỉ số hạnh phúc của Nhân dân làm thước đo đánh giá hiệu quả mô hình.
Phát biểu kết luận hội thảo, đồng chí Trịnh Văn Quyết đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, trí tuệ và tâm huyết của các nhà khoa học, chuyên gia, lãnh đạo các cơ quan Trung ương và tỉnh Lào Cai.
Đồng chí khẳng định hội thảo đã đạt được sự thống nhất cao về nhiều nội dung cốt lõi. Trong đó, khẳng định xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội là mục tiêu nhất quán của Đảng và Nhân dân ta; việc xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới phải bắt đầu từ cơ sở bằng những mô hình cụ thể, thiết thực và có thể kiểm chứng.
Các đại biểu dự Hội thảo
Đặc biệt, hội thảo đã bước đầu làm rõ nội hàm của mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa” - một xã hội phát triển ở trình độ cao, hài hòa và toàn diện; hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, giữa con người với thể chế, giữa phát triển với môi trường, giữa tăng trưởng với công bằng xã hội và an ninh.
Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, hệ tiêu chí của mô hình cần được xác lập đồng bộ trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị - thể chế, văn hóa, xã hội, con người, quốc phòng - an ninh, môi trường và quan hệ sản xuất. Trong đó, mục tiêu hướng tới là kinh tế phát triển hiện đại, không còn hộ nghèo; chính quyền hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; văn hóa trở thành nền tảng tinh thần; con người phát triển toàn diện; an sinh xã hội được bảo đảm; môi trường sống xanh, sạch, đẹp và phát triển bền vững.
Trên cơ sở kết quả hội thảo, thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, đồng chí Trịnh Văn Quyết giao tỉnh Lào Cai khẩn trương hoàn thiện Đề án xây dựng mô hình “xã xã hội chủ nghĩa”; đồng thời chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương và các cơ quan liên quan. Việc triển khai cần bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng, đáp ứng yêu cầu để trình Bộ Chính trị xem xét.
Đồng chí Trịnh Văn Quyết đề nghị Tỉnh ủy Lào Cai tiếp tục phát huy cao độ tinh thần chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm; xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong giai đoạn hiện nay; cần quan tâm bố trí đội ngũ cán bộ có năng lực, tâm huyết cùng các nguồn lực phù hợp; gắn việc xây dựng mô hình với mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát huy bản sắc văn hóa địa phương.
Kết thúc hội thảo, thay mặt Ban Tổ chức, đồng chí Dương Quốc Huy trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu và đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc, có giá trị cả về lý luận và thực tiễn. Tỉnh Lào Cai sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến, tiếp tục hoàn thiện Đề án với tinh thần khoa học, cầu thị, bảo đảm tính khả thi cao, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa đầu tiên của cả nước, tạo cơ sở thực tiễn quan trọng cho việc bổ sung, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong giai đoạn mới.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo
Trần Thắng