Trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, Luật sư Trần Tiến Quân - Đoàn luật sư tỉnh Thanh Hóa, cho biết, theo Bộ luật Lao động 2019, hiện nay pháp luật không còn khái niệm "hợp đồng lao động thời vụ" như trước đây. Thay vào đó, chỉ còn 2 loại hợp đồng chính: Hợp đồng lao động không xác định thời hạn; Hợp đồng lao động xác định thời hạn (tối đa 36 tháng).
Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều người vẫn gọi lao động làm việc ngắn hạn (dưới 12 tháng) là "lao động thời vụ". Đây thường là những công việc có tính chất tạm thời, đột xuất, phát sinh trong một khoảng thời gian ngắn, như: Phụ hồ, bốc xếp, làm theo mùa vụ nông nghiệp; Làm thêm trong dịp lễ, Tết, cao điểm bán hàng; Làm thay cho người nghỉ thai sản, nghỉ ốm…
Dịp cận Tết, nhu cầu thuê lao động thời vụ tăng cao. Ảnh: Quỳnh Mai.
Theo luật sư Quân, Khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ: "Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả lương, điều kiện làm việc, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên". Như vậy, chỉ cần có sự thỏa thuận làm việc và trả lương, dù công việc đó kéo dài 1 ngày, 1 tuần hay vài tháng, thì vẫn phải ký hợp đồng lao động bằng văn bản hoặc bằng hình thức điện tử.
Từ năm 2021, chỉ còn một trường hợp duy nhất được phép giao kết hợp đồng bằng lời nói, đó là hợp đồng có thời hạn dưới 1 tháng, trừ các trường hợp sau: Lao động giúp việc gia đình; Người dưới 15 tuổi; Người làm việc theo nhóm có ủy quyền ký kết; Người đại diện ký hợp đồng với nhiều người.
Nếu công việc vượt quá 1 tháng hoặc có yếu tố rủi ro cao (tai nạn, môi trường độc hại, thiết bị nguy hiểm…), doanh nghiệp bắt buộc phải ký hợp đồng bằng văn bản.
Luật sư Quân cũng cho hay, doanh nghiệp hoặc cá nhân sử dụng lao động thời vụ không ký hợp đồng lao động có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Cụ thể, khi không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản đối với công việc có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên tùy thuộc vào số lượng người lao động mà người sử dụng lao động vi phạm thì sẽ bị xử phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với cá nhân. Đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân tức từ 4.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Ảnh minh họa - AI.
Ngoài ra, buộc người sử dụng lao động giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người lao động, khi có hành vi giao kết hợp đồng lao động không bằng văn bản với người lao động làm công việc có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên.
"Theo Điều 401 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng "miệng" vẫn có thể có hiệu lực nếu các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ. Tuy nhiên, việc chứng minh thường gặp khó khăn do thiếu chứng cứ, vì vậy các bên nên ưu tiên ký hợp đồng bằng văn bản để bảo vệ quyền lợi và tránh tranh chấp. Để được bảo vệ, người lao động cần chứng minh được mối quan hệ lao động thông qua các bằng chứng như tin nhắn, email, bảng lương, lịch làm việc, hoặc lời khai của nhân chứng", luật sư Quân nói thêm.
Quỳnh Mai