Giữa bối cảnh địa chính trị thế giới biến động mạnh, đẩy giá năng lượng và chuỗi cung ứng nhiên liệu vào trạng thái khó lường, ngành giao thông TP.HCM lại ghi nhận một cú tăng tốc hiếm thấy. Chỉ trong hơn 2 tháng đầu năm 2026, số vốn giải ngân cho các dự án giao thông đã tăng hơn hơn 3.700 tỉ đồng so với cùng kỳ năm trước – tín hiệu cho thấy các đại công trường hạ tầng đang bước vào giai đoạn chạy nước rút.
Sự bứt phá này không chỉ phản ánh nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư công mà còn cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt của các nhà quản lý trước nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu và chi phí xây dựng leo thang trên thị trường quốc tế.
Cú “nhảy vọt” giải ngân khiến giới quan sát bất ngờ
Chia sẻ tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM vào chiều 12.3, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM cho biết, tính đến ngày 11.3, đơn vị này đã giải ngân được 3.959 tỉ đồng, đạt 12,83% kế hoạch vốn năm.
Từ đầu năm 2026 đến nay, số vốn giải ngân cho các dự án giao thông đã tăng hơn hơn 3.700 tỉ đồng so với cùng kỳ năm trước - Ảnh: minh họa
Con số này tạo nên sự tương phản rõ rệt nếu đặt cạnh cùng kỳ năm 2025, khi tổng giá trị giải ngân chỉ đạt 226 tỷ đồng, tương đương 1,25% kế hoạch vốn.
Như vậy, mức giải ngân năm nay đã tăng hơn 3.700 tỉ đồng, tương ứng mức tăng trưởng 11,58 % so với cùng kỳ.
Đối với nhiều chuyên gia hạ tầng, đây là bước tiến đáng chú ý, bởi trong nhiều năm qua, giải ngân đầu tư công – đặc biệt trong lĩnh vực giao thông – thường bị xem là “điểm nghẽn” lớn của phát triển đô thị.
Việc dòng vốn được đẩy nhanh cho thấy nhiều vướng mắc về thủ tục, giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công đã được tháo gỡ ở mức độ đáng kể.
Lý giải về mức tăng trưởng mạnh mẽ này, ông Lê Ngọc Hùng – Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM – cho biết kết quả đạt được đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố.
Trước hết là việc chuẩn bị dự án sớm và kỹ lưỡng hơn, giúp các gói thầu có thể triển khai ngay từ đầu năm thay vì phải chờ hoàn thiện thủ tục kéo dài như trước.
Bên cạnh đó, thành phố đã tăng cường cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành, đặc biệt trong công tác giải phóng mặt bằng – một khâu vốn thường khiến tiến độ dự án bị chậm.
Không chỉ vậy, nhiều nhà thầu cũng chủ động điều chỉnh kế hoạch thi công, tăng ca và bổ sung nhân lực nhằm tận dụng tối đa thời gian thuận lợi của mùa khô.
Nhờ đó, hàng loạt công trường giao thông lớn của thành phố đang duy trì nhịp độ thi công khẩn trương, tạo nên bức tranh sôi động hiếm thấy trên nhiều tuyến đường trọng điểm.
Thách thức từ biến động năng lượng toàn cầu
Dù vậy, quá trình tăng tốc đầu tư hạ tầng cũng diễn ra trong bối cảnh không ít rủi ro từ thị trường quốc tế.
Những căng thẳng địa chính trị tại nhiều khu vực trên thế giới đã khiến chuỗi cung ứng năng lượng và vật liệu xây dựng trở nên khó đoán định. Giá dầu, chi phí vận chuyển và giá một số nguyên liệu đầu vào cho ngành xây dựng có thời điểm tăng mạnh, gây áp lực lên ngân sách các dự án.
Trong bối cảnh đó, việc đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho hoạt động thi công trở thành một bài toán quan trọng.
Các đơn vị quản lý dự án cho biết họ đã xây dựng nhiều kịch bản ứng phó, từ dự trữ nhiên liệu đến điều chỉnh kế hoạch thi công theo từng giai đoạn nhằm tránh nguy cơ gián đoạn tiến độ.
Chính sự chủ động này giúp nhiều công trường vẫn duy trì nhịp độ thi công ổn định, bất chấp những biến động khó lường của thị trường năng lượng.
Việc giải ngân tăng tốc đang kéo theo bầu không khí thi công khẩn trương tại nhiều dự án giao thông lớn của thành phố.
Tại các công trường, hình ảnh quen thuộc là hàng loạt máy móc hoạt động liên tục, công nhân làm việc xuyên ngày đêm để kịp tiến độ.
Nhiều dự án đang bước vào giai đoạn quan trọng như thi công kết cấu chính, hoàn thiện các hạng mục kỹ thuật hoặc chuẩn bị chuyển sang giai đoạn hoàn thiện.
Giới chuyên môn cho rằng nếu nhịp độ giải ngân được duy trì ổn định, nhiều công trình giao thông trọng điểm có thể rút ngắn thời gian hoàn thành, góp phần giảm áp lực ùn tắc giao thông vốn đang ngày càng gia tăng tại đô thị lớn nhất cả nước.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có dấu hiệu chững lại, đầu tư công đang được xem là một trong những động lực quan trọng giúp kích thích tăng trưởng.
Đối với TP.HCM, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng không chỉ mang ý nghĩa cải thiện giao thông mà còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với toàn bộ nền kinh tế đô thị.
Mỗi dự án giao thông lớn thường kéo theo nhu cầu lớn về vật liệu, lao động và các dịch vụ liên quan, từ đó tạo thêm việc làm và kích thích hoạt động sản xuất.
Đồng thời, khi các tuyến đường mới được hoàn thiện, chi phí logistics và thời gian vận chuyển hàng hóa cũng được rút ngắn đáng kể – yếu tố có thể nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế thành phố.
Bài toán giữ nhịp tăng tốc
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc giải ngân tăng mạnh trong giai đoạn đầu năm mới chỉ là bước khởi đầu.
Thách thức lớn nhất nằm ở việc duy trì nhịp độ này trong suốt cả năm, đặc biệt khi nhiều dự án bước vào các giai đoạn kỹ thuật phức tạp hơn.
Bên cạnh đó, các yếu tố khách quan như biến động giá vật liệu, nguồn cung nhiên liệu hay những thủ tục liên quan đến đất đai vẫn có thể ảnh hưởng đến tiến độ.
Do đó, để giữ được “đà tăng tốc”, các cơ quan quản lý cần tiếp tục cải thiện quy trình điều hành dự án, đồng thời tăng cường giám sát nhằm bảo đảm việc giải ngân đi kèm với hiệu quả thực tế.
Dù còn nhiều thách thức phía trước, con số giải ngân tăng mạnh trong những tháng đầu năm vẫn được xem là tín hiệu tích cực đối với quá trình phát triển hạ tầng của TP.HCM.
Nó cho thấy sự thay đổi trong cách tổ chức thực hiện dự án cũng như quyết tâm của thành phố trong việc tháo gỡ những “nút thắt” tồn tại suốt nhiều năm.
Nếu xu hướng này tiếp tục được duy trì, các công trình giao thông trọng điểm có thể sớm hoàn thành, tạo thêm không gian phát triển cho đô thị và góp phần cải thiện chất lượng sống của người dân.
Trong bối cảnh các đô thị lớn đang cạnh tranh ngày càng quyết liệt về hạ tầng và môi trường đầu tư, việc duy trì nhịp độ xây dựng và giải ngân hiệu quả có thể trở thành một trong những yếu tố quyết định vị thế phát triển của TP.HCM trong những năm tới.
Hồ Quang