Người dân đến văn phòng thừa phát lại đề nghị lập vi bằng
Tranh chấp chuyển nhượng
Lâu nay, người dân khi mua bán chuyển nhượng tài sản như: ô tô, nhà ở, đất đai… thường thỏa thuận với nhau bằng cách đặt cọc trước một khoản tiền. Khi đặt cọc, bên bán hoặc bên mua làm giấy ký nhận tiền, có nhờ người làm chứng và hẹn ngày làm hợp đồng chuyển nhượng sẽ thanh toán nốt số tiền còn lại. Trong giấy ký nhận tiền ấy thường có giao kèo nếu 1 trong 2 bên vi phạm thỏa thuận sẽ bị phạt gấp 2 lần hoặc mất tiền cọc.
Tuy vậy, trong cuộc sống có trường hợp khi mua bán tài sản không có giao kèo, chỉ ký giấy giao nhận tiền đặt cọc. Kiểu như ngầm hiểu nhau đã mua bán tài sản, khi nào đủ điều kiện sẽ làm hợp đồng chuyển nhượng. Điều này dẫn đến kéo dài thời gian chuyển nhượng, dễ xảy ra tranh chấp khi bên bán “lật kèo” tiếp tục bán cho người khác.
Đơn cử, vào năm 2022, ông N.V.L ở Bắc Bình, bán cho ông L.V.Đ ở cùng xã khoảng 2.500 m2 đất ở xã Sông Bình lân cận, trị giá 3 tỷ đồng. Ông Đ đặt cọc cho ông L 500 triệu đồng.
Sau đó, do khả năng tài chính eo hẹp, ông Đ hẹn lần hẹn lữa việc chuyển nhượng. Vì nghĩ để đất không sử dụng sẽ lãng phí nên ông L cho 1 người khác thuê. Với tâm niệm khi nào ông Đ chồng tiền đủ sẽ lấy lại đất giao cho ông Đ.
Năm 2024, ông Đ biết đất mình đã đặt cọc mua của ông L có người xây dựng nhà và nghĩ ông L đã bán cho người khác. 2 bên xảy ra mâu thuẫn, ông Đ kiện ông L ra tòa án. Tại tòa án, ông L cho biết chưa hề bán đất này cho ai, chỉ cho người ta thuê và làm nhà tiền chế. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn đứng tên ông L. Cuối cùng, tòa án yêu cầu 2 bên tự thỏa thuận ấn định thời gian đi làm hợp đồng ký công chứng chuyển nhượng đất.
Lập vi bằng chờ công chứng
Ông L đến Văn phòng Thừa phát lại Bình Thuận đề nghị lập vi bằng chờ công chứng vào ngày hẹn gặp ông Đ tại 1 văn phòng công chứng ở xã Lương Sơn. Thế nhưng, đến ngày hẹn, ông Đ lại không có mặt.
Ông Lục Minh Khải - chuyên viên của Văn phòng Thừa phát lại cho biết: “Tình trạng bội hứa ký công chứng chuyển nhượng tài sản như ông Đ xảy ra nhiều trong thời gian qua. Do một bộ phận người dân không nghĩ việc mình làm là đang vi phạm thỏa thuận, mà vi phạm sẽ bị mất tiền cọc hoặc phạt tiền cọc, tự tước đi quyền lợi của mình”, ông Khải cho hay.
Theo ông Khải, từ năm 2020 đến nay, văn phòng này tiếp nhận hơn 50 trường hợp như vậy, phần đa người bội hứa thua kiện. Đây là những trường hợp đã đến văn phòng đề nghị lập vi bằng chờ công chứng, còn những trường hợp không đến thì rất nhiều, chưa kể những trường hợp đến các văn phòng thừa phát lại khác.
Bà Võ Lê Bích Trâm - Trưởng Văn phòng Thừa phát lại Bình Thuận cho biết: Tình trạng mua bán, chuyển nhượng tài sản, đặt cọc rồi bội hứa không đến ký công chứng như đã cam kết xảy ra nhiều trong thời gian qua. Điều này đồng nghĩa người dân đang tự tước bỏ quyền lợi của mình nếu bị lập vi bằng chờ công chứng và kiện ra tòa.
Bà Trâm khuyến cáo, khi đã ký kết thỏa thuận ngày, giờ chuyển nhượng thì người dân phải làm đúng theo thỏa thuận. Nếu không đến ký kết được vì lý do nào đó phải thông báo lại cho đối tác. Ngoài ra, việc mua bán tài sản khi đặt cọc phải có giấy cam kết, giao kèo rõ ràng về thời gian ký công chứng chuyển nhượng, phòng tránh tình trạng bội hứa dẫn đến tranh chấp.
Nghị định số 08/2020 của Chính phủ, Thông tư số 05/2020 của Bộ Tư pháp quy định: Vi bằng là văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do thừa phát lại trực tiếp chứng kiến, lập theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức. Việc lập vi bằng sẽ giúp các tổ chức, cá nhân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong trường hợp xảy ra các tranh chấp, khiếu kiện...
Ninh Chinh .