Cơn sốt bán dẫn, đặc biệt là chip nhớ trong làn sóng phát triển AI toàn cầu bắt đầu hiện diện rõ nét trên thị trường. Các hãng công nghệ chọn những nâng cấp vừa phải, tìm cách cải thiện trải nghiệm và giữ mức tăng giá ở mức tối thiểu trong bối cảnh SSD, RAM đắt lên đáng kể trong vài tháng qua.
Asus vừa trình làng chiếc máy tính dùng bộ xử lý AMD mới, tập trung vào khả năng xử lý AI tại biên. Kèm với đó, các tinh chỉnh đem lại mức thời lượng pin tốt hơn đáng kể trên thân máy mỏng nhẹ. Giữa thời bão giá, thiết bị giữ nguyên được bộ nhớ như năm trước và chỉ đắt hơn 1 triệu đồng.
Thay đổi giữa biến động chip nhớ
Zenbook 14 là mẫu laptop đầu tiên sử dụng vi xử lý Ryzen AI 400 cập bến thị trường Việt Nam. Sản phẩm được định vị ở phân khúc trung - cao, cho giới doanh nhân và người sáng tạo nội dung. Mức giá khởi điểm của máy từ 30 triệu đồng cho phiên bản 16 GB RAM và 512 GB, tương đương đời trước.
Sản phẩm vẫn dùng khung cũ của năm 2025. Nâng cấp chính nằm ở việc cập nhật cấu hình mới với bộ xử lý của AMD, vừa ra mắt tại CES. Cách làm của Asus có thể là phương pháp mẫu cho toàn ngành trong năm nay. Giữa cơn bão giá của linh kiện, đặc biệt là SSD và RAM, việc tạo ra các nâng cấp lớn có thể tạo ra khoảng cách giá mà khách hàng khó chấp nhận.
Tổng thể mẫu máy không khác nhiều, khó phân biệt nếu đặt cạnh đời trước. Tuy nhiên bên trong, bộ xử lý mới tạo ra khác biệt. AMD Ryzen 7 445 có cấu trúc 2 nhân Zen 5 và 4 nhân Zen 5c tập trung vào tối hiệu suất năng lượng. Cách thiết kế thể hiện rõ nhu cầu tạo ra một chiếc máy có pin tốt hơn thay vì chỉ tập trung vào hiệu suất xử lý.
Phiên bản mới ra mắt thay đổi cấu hình, giữ lại hầu hết kết cấu của đời trước.
Điểm chuẩn của máy với các phần mềm không khác nhiều đời chip 350. Với khách hàng vừa mua máy vào năm ngoái, sức mạnh không phải là lý do để lên đời. Khác biệt chủ yếu nằm ở thời lượng pin tốt hơn. Trong tác vụ văn phòng và giải trí hỗn hợp, chiếc máy đáp ứng được 12-15 giờ hoạt động. Mức này cao hơn cả mẫu MacBook Pro 14 inch, cho thấy khả năng tối ưu ngày càng tốt của máy tính Windows.
Ngoài ra, khác biệt về sức mạnh của thiết bị khi dùng pin và cắm sạc gần như không có. Những điều này giúp khỏa lấp khoảng cách lớn về trải nghiệm giữa máy tính Apple chạy trên nền tảng chip M với laptop Windows. Hiện tại, các trải nghiệm văn phòng giữa hai hệ sản phẩm không còn nhiều khác biệt. Đổi lại, sản phẩm nền tảng x86 của Asus tương thích phần mềm và hệ sinh thái rộng mở hơn.
Tuy nhiên, việc giữ một khung máy cũ cũng khiến người dùng phải chấp nhận việc tiếp tục sử dụng màn hình 60 Hz. Đây vẫn là sản phẩm có tấm nền OLED rất sáng, phủ màu cao. Nhưng khi với mặt bằng chung, tốc độ làm tươi vẫn đang thấp hơn một số mẫu khác. Nếu không có việc RAM, SSD tăng giá, có thể Asus sẽ nâng cấp linh kiện này cho Zenbook 14.
Phổ cập AI
Chip AMD 400 series có ưu thế với nhân NPU mạnh. Dòng Ryzen 7 445 chưa phải flagship, nhưng cũng bộ xử lý trí tuệ nhân tạo mạnh 50 TOPS, cao hơn cả mức tiêu chuẩn 40 TOPS của Microsoft cho Copilot+ PC. Cộng thêm sức mạnh của các linh kiện khác, tổng năng lực có thể gần 60 TOPS.
Con số này vừa đủ để chạy các mô hình vừa phải như DeepSeek R1 hay Llama 3.2 3B. Chúng có thể phức tạp ở bước cài đặt và không đa dụng như chatbot trực tuyến. Đổi lại, người dùng không cần trả phí đắt đỏ mỗi tháng. Kèm với đó, việc chạy chatbot AI tại biên đảm bảo an toàn dữ liệu, tránh lộ lọt thông tin trong môi trường tiêu chuẩn cao như doanh nghiệp.
Microsoft nỗ lực bổ sung AI vào Windows, nhưng các nhà phát triển vẫn chậm chạp trong việc tối ưu cho NPU.
Microsoft cũng dần bổ sung các tính năng AI cho máy tính đủ năng lực xử lý. Mẫu Zenbook 14 2026 có Studio Effect, chỉnh webcam theo khuôn mặt, dấu mắt trong thời gian thực. Giải pháp năng tiêu tốn nhiều tài nguyên của NPU, khó xử lý nếu chạy trên GPU hoặc CPU. Live Caption hay Recall cũng là những công cụ có ích và dễ ứng dụng.
Tuy nhiên, các phần mềm bên thứ 3 vẫn chưa mở rộng chức năng AI hay hỗ trợ NPU trên Windows. Khoản đầu tư cho chiếc máy tính có NPU mạnh có tác dụng về sau, khi công cụ khai thác phần cứng này được phổ cập.
Niêm yết ở mức 30 triệu đồng, Zenbook 14 bản 2026 là nỗ lực của Asus trong việc giữ giá thiết bị ở mức ổn định giữa giai đoạn biến động tỷ giá và linh kiện chip nhớ đắt lên đáng kể. Sản phẩm vẫn có thiết kế mỏng nhẹ, thời lượng pin lâu, tính di động cao cùng phần cứng đủ tốt cho công việc văn phòng, sẵn sàng tiếp nhận tác vụ AI.
Trong tầm giá 30 triệu, đối thủ của mẫu máy mỏng nhẹ từ Asus là MacBook Air M4 bản 15 inch với chất lượng hoàn thiện cao cấp, hệ điều hành ổn định. LG Gram cũng là sản phẩm có tính di động cao. Tuy nhiên sản phẩm này hiện chỉ có mẫu cũ, cấu hình chip Intel.
Hùng Phi