Đối tượng Giàng A Po và tang vật ma túy. Ảnh: Nguyễn Hòa Bình
Kẻ “dắt mối” lão luyện
Lúc 11 giờ 30 phút ngày 8/7/2025, tại Quảng trường 3/2, tổ dân phố 9, xã Sông Mã, tỉnh Sơn La, Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm miền Bắc (Đoàn 1), Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm Bộ đội Biên phòng chủ trì, phối hợp với Phòng Nghiệp vụ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La và các lực lượng chức năng bắt quả tang vợ chồng Lường Văn Ngoan (sinh năm 1980) và Tòng Thị Mầng (sinh năm 1983), cùng trú tại bản Dồm, xã Púng Bánh, tỉnh Sơn La, khi đang vận chuyển 1 bánh heroin.
Từ lời khai của các đối tượng, trinh sát Đoàn 1 thu thập được nhiều thông tin quan trọng về kẻ đứng sau dắt mối, môi giới cho cặp vợ chồng này tham gia vận chuyển ma túy trái phép. Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ ban đầu, Đoàn 1 tiếp tục xác lập chuyên án mới, quyết tâm chặt đứt mắt xích trung gian đặc biệt quan trọng, tiến tới bóc gỡ các đường dây mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy liên quan.
Quá trình điều tra, nhân thân kẻ “môi giới” từng bước được làm rõ. Đó là Tòng Văn Quí (sinh năm 1987), trú tại bản Tẩu Pung, xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên. Dù không có nghề nghiệp ổn định, nhưng đối tượng lại sống phô trương, tiêu tiền mạnh tay, thường xuyên tụ tập, ăn chơi. Tài liệu trinh sát cho thấy Tòng Văn Quí là kẻ am hiểu giá cả, chất lượng ma túy, từng nhiều lần làm trung gian cho các giao dịch thành công nên dần tạo được “uy tín” trong giới.
Một yếu tố khiến Tòng Văn Quí được các đầu nậu tin dùng là đối tượng có điều kiện kinh tế, không trực tiếp sử dụng ma túy, đồng thời không có tiền án, tiền sự liên quan đến ma túy. Chính những yếu tố đó tạo cho Quí một vỏ bọc khá kín kẽ, giúp đối tượng che giấu vai trò thật để qua mắt lực lượng chức năng trong thời gian dài. Mặc dù nhà ở Điện Biên, Tòng Văn Quí lại thường xuyên xuất hiện tại nhiều địa bàn biên giới của tỉnh Sơn La như Chiềng Khương, Sông Mã, Sốp Cộp, Púng Bánh, Mường Lạn, Mường Lèo. Theo Đại tá Phạm Thái Hòa, Trưởng phòng Nghiệp vụ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La, nếu tuyến Vân Hồ, Mộc Châu, Yên Châu, Sông Mã nổi lên là địa bàn hoạt động của các đường dây ma túy xuyên quốc gia, thì khu vực Sốp Cộp lại là nơi các đối tượng lợi dụng để tổ chức vận chuyển ma túy liên tỉnh. Địa hình hiểm trở, giao thông khó khăn tưởng như là trở ngại, nhưng lại trở thành điều kiện để các đối tượng buôn bán ma túy lợi dụng hoạt động. Khi lực lượng chức năng tăng cường đấu tranh mạnh trên các tuyến trọng điểm như Vân Hồ, Mộc Châu, Yên Châu, Sông Mã, các đối tượng lập tức dịch chuyển cung đường, chọn Sốp Cộp làm hướng trung chuyển mới.
Thực tế đấu tranh thời gian qua cho thấy, Phòng Nghiệp vụ, Đồn Biên phòng Nậm Lạnh, Đồn Biên phòng Mường Lạn và Đoàn 1 đã liên tiếp phát hiện, bắt giữ nhiều vụ án ma túy lớn tại khu vực này. Điển hình như vụ bắt Giàng A Po (sinh năm 2002, trú tại bản Nậm Lạn, xã Mường Lạn, tỉnh Sơn La) vận chuyển trái phép 1 bánh heroin, 3 cục nhựa thuốc phiện; hay vụ bắt Vừ A Páo (sinh năm 1963, trú tại cụm Nà Noong, xã Nậm Lạnh, tỉnh Sơn La) và Vừ Bả Vạ (sinh năm 1959, trú tại bản Khua Họ, xã Huổi Một, tỉnh Sơn La) vận chuyển 4 bánh heroin. Từ những chuyến hàng thuê, không ít đối tượng đã liều lĩnh dấn sâu, từng bước chuyển từ vai trò người vận chuyển sang trực tiếp buôn bán ma túy để hưởng khoản chênh lệch lớn hơn.
Sa lưới cùng 10 bánh heroin
Sau khi khoanh vùng được đối tượng, các mũi trinh sát tổ chức bám nắm chặt chẽ mọi di biến động của Tòng Văn Quí. Lúc 14 giờ ngày 11/8/2025, tại khu vực bản Tỉa, xã Púng Bánh, lực lượng gồm Đoàn 1, Phòng Nghiệp vụ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La và Đồn Biên phòng Nậm Lạnh đã bắt giữ Tòng Văn Quí, thu giữ 10 bánh heroin.
Đối tượng Tòng Văn Quí và tang vật 10 bánh heroin. Ảnh: Nguyễn Hòa Bình
Tại cơ quan điều tra, bước đầu Tòng Văn Quí khai nhận, khoảng 3 năm trước, đối tượng quen một người đàn ông tên Ánh, khoảng 30 tuổi, chuyên cung cấp ma túy. Khoảng 3 tháng trước, Quí tiếp tục quen một người phụ nữ tên Hương, khoảng 40 tuổi, có nhu cầu tìm mua ma túy để bán lại kiếm lời. Trong giới buôn ma túy, các đối tượng hầu như không hỏi kỹ lai lịch của nhau; thứ được dùng để giao dịch chỉ là tên gọi, những lần làm ăn trót lọt và mức độ “uy tín” sau mỗi chuyến hàng.
Khoảng 13 giờ ngày 11/8/2025, Tòng Văn Quí điều khiển xe máy rời nhà, đến khu vực rừng thuộc bản Tẩu Pung gặp Ánh để nhận 10 bánh heroin, rồi mang đi giao cho Hương tại điểm hẹn ở bản Tỉa, xã Púng Bánh, tỉnh Sơn La. Theo thỏa thuận, sau khi giao “hàng”, Quí nhận tiền từ Hương, quay lại trả cho Ánh và được hưởng 50 triệu đồng tiền công.
Nhận ma túy xong, Tòng Văn Quí để chiếc ba lô chứa heroin ở phía trước xe máy, rồi đi qua xã Sam Kha, tỉnh Sơn La, đến bản Tỉa đứng chờ. Khoảng 30 phút sau, phát hiện một chiếc ô tô màu đỏ tiến lại gần, dù không nhìn rõ biển kiểm soát nhưng cho rằng đó là người mua, Quí liền cầm ba lô ma túy, chuẩn bị giao hàng. Đúng thời điểm đối tượng ra tín hiệu dừng xe, các trinh sát lập tức áp sát. Phát hiện có biến, Tòng Văn Quí vội nổ máy bỏ chạy nhưng nhanh chóng bị khống chế.
Thiếu tá Hoàng Xuân Nghiêm, Đội trưởng Đội 1, Đoàn 1 cho biết, Tòng Văn Quí là đối tượng môi giới lão luyện, rất ranh ma, vì vậy mọi phương án giám sát, tiếp cận, bắt giữ đều được tính toán kỹ lưỡng. Những ngày tổ chức mật phục, trên địa bàn xã Púng Bánh và khu vực lân cận mưa lớn kéo dài, đường sá sạt lở, việc cơ động gặp rất nhiều khó khăn. Khu vực bản Tỉa lại sóng điện thoại yếu, liên lạc thường xuyên bị gián đoạn. Dù vậy, các lực lượng vẫn quyết tâm bám địa bàn, giữ bí mật, chớp đúng thời cơ để khép chặt vòng vây.
Cũng theo Thiếu tá Hoàng Xuân Nghiêm, trong quá trình đánh án, Đại tá Phạm Thái Hòa đã mạnh dạn giao quyền chủ động xử trí tình huống cho các tổ trưởng khi độc lập tác chiến. Sự tin tưởng đó xuất phát từ thực tế cán bộ, trinh sát các đơn vị như Đoàn 1, Phòng Nghiệp vụ, Đồn Biên phòng Nậm Lạnh đã từng nhiều lần phối hợp trong các chuyên án lớn, có kinh nghiệm, bản lĩnh và khả năng hiệp đồng chặt chẽ.
Đáng chú ý, thời điểm Tòng Văn Quí hẹn giao ma túy cũng trùng với lúc Công an xã Púng Bánh tổ chức Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, lượng người qua lại khu vực bản Tỉa rất đông. Lực lượng đánh án đã tính tới khả năng đối tượng thay đổi kế hoạch hoặc hủy giao dịch. Thế nhưng, bỏ ngoài tai mọi dấu hiệu bất thường, Tòng Văn Quí vẫn cố bám điểm hẹn, kiên trì chờ giao hàng. Chính sự liều lĩnh đó khiến đối tượng phải trả giá.
Việc bắt giữ Tòng Văn Quí cùng 10 bánh heroin không chỉ triệt phá thành công một vụ vận chuyển ma túy đặc biệt nghiêm trọng, mà còn chặt đứt một mắt xích trung gian rất quan trọng trong các đường dây mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy từ Điện Biên về Sơn La.
Trúc Hà