Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính

6 giờ trướcBài gốc

Cân bằng giữa quyền tiếp cận thông tin và các yêu cầu quan trọng khác

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, 3 dự án Luật thể hiện chủ trương của Đảng về xây dựng nhà nước pháp quyền minh bạch, công khai, cũng như bảo đảm quyền cơ bản của công dân trong thời đại số.

Đối với dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trong thời kỳ thông tin bùng nổ hiện nay dự thảo Luật phải làm rõ danh mục thông tin công khai, đặc biệt là dữ liệu số, dữ liệu mật, tránh để người dân khó khăn khi tiếp cận thông tin. Đồng thời, cần bảo đảm cân bằng chặt chẽ giữa quyền tiếp cận thông tin và bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh quốc gia, quyền lợi hợp pháp của cá nhân và tổ chức.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, dự thảo Luật cần quy định trách nhiệm các cơ quan cung cấp thông tin, thời hạn trả lời, hình thức cung cấp, chế tài, xử lý vi phạm… để luật được thực thi hiệu quả.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, việc công chứng hiện nay được thực hiện trực tiếp tại trụ sở văn phòng công chứng, song xu hướng mới là thực hiện công chứng trực tuyến. Do đó, cần nghiên cứu sửa đổi theo hướng tạo điều kiện để người dân có thể thực hiện công chứng tại nhà, không phải di chuyển hàng chục, hàng trăm kilomet đến cơ quan chức năng, văn phòng công chứng.

Đối với cơ sở dữ liệu công chứng, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, trước đây dữ liệu còn cục bộ ở từng tỉnh, thành phố; hiện nay đang xây dựng, vận hành dữ liệu quốc gia, vì vậy các quy định trong dự thảo Luật phải bảo đảm phù hợp với định hướng này.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung. Ảnh: Hồ Long

Liên quan đến xác thực giấy tờ, Chủ tịch Quốc hội cho biết, việc định danh điện tử, sinh trắc học thay thế giấy tờ tùy thân đã được Bộ Công an triển khai trong những năm gần đây, do đó các cơ quan cần đồng bộ thực hiện. Đồng thời, cần bảo đảm không phân biệt theo địa giới hành chính, để người dân ở bất kỳ địa phương nào cũng có thể thực hiện công chứng.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, phải mở rộng đối tượng thụ hưởng là người nghèo, người dân tộc thiểu số, người khuyết tật; việc trợ giúp pháp lý với người bị ảnh hưởng thiên tai phải có danh mục rõ ràng, không bỏ sót.

Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Bên cạnh nguồn lực thực hiện trợ giúp pháp lý từ ngân sách Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần thực hiện xã hội hóa; đào tạo đội ngũ luật sư, người thực hiện trợ giúp pháp lý để tăng chất lượng thực hiện công tác này; tích hợp vào hệ thống tư pháp số trợ giúp pháp lý qua ứng dụng cổng thông tin giúp người dân ở vùng sâu vùng xa cũng tiếp cận được.

Nhấn mạnh vai trò của công tác giám sát trong đánh giá chất lượng thực hiện trợ giúp pháp lý, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tăng cường giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và cơ quan chức năng; thực hiện báo cáo định kỳ để đánh giá hiệu quả thực thi luật; chú trọng tổ chức thi hành, bảo đảm các nghị định, thông tư thống nhất với luật; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật. Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội phải chịu trách nhiệm giám sát các luật, nghị quyết thuộc lĩnh vực được phân công, góp phần bảo đảm hệ thống pháp luật đồng bộ, thông suốt.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải phát biểu. Ảnh: Hồ Long

“Cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp thu nghiêm túc các ý kiến chi tiết, chặt chẽ của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội về 3 dự án Luật; nghiên cứu bổ sung quy định tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc đã được nhận diện. Chúng ta không cầu toàn phải sửa đổi toàn diện, những vấn đề trong thực tiễn cuộc sống của người dân khó khăn, vướng mắc phải tháo gỡ ngay trên tinh thần dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, và phải làm đến nơi đến chốn”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Người cao tuổi cần được Nhà nước hỗ trợ thực hiện quyền tiếp cận thông tin

Về nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) bổ sung nguyên tắc người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, người sinh sống ở khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn được Nhà nước hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi khi thực hiện quyền tiếp cận thông tin.

Đánh giá cao nội dung trên, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đề nghị, cần cân nhắc bổ sung nguyên tắc người cao tuổi được Nhà nước hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi khi thực hiện quyền tiếp cận thông tin. Thực tế thời gian qua cho thấy, người cao tuổi dễ bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên môi trường số do hạn chế trong tiếp cận, sử dụng công nghệ.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Về phương thức tiếp cận thông tin (Điều 9), Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đề nghị bổ sung quy định giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết việc yêu cầu và đáp ứng yêu cầu cung cấp thông tin. Theo đó, cần xác định tiêu chí đối với yêu cầu cung cấp thông tin, tránh tình trạng yêu cầu tràn lan; đối với những thông tin đã được công khai, có thể hướng dẫn người dân truy cập hệ thống dữ liệu thay vì cung cấp lại.

Chính phủ cũng cần quy định cụ thể việc giải quyết trường hợp thông tin được yêu cầu thuộc danh mục bí mật nhà nước; xác định rõ các thông tin được tiếp cận có điều kiện.

Về công khai thông tin trên nền tảng số và việc cung cấp thông tin theo yêu cầu, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga tán thành với dự thảo Luật quy định 18 nhóm thông tin phải được công khai trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan đơn vị.

Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Quy định này không chỉ đảm bảo yêu cầu tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước mà còn thể chế hóa kịp thời đầy đủ tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Việc xác định cụ thể, rõ ràng các nhóm thông tin phải công khai trên môi trường điện tử là cần thiết để xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hoạt động công khai, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả, giảm bớt bố trí nhân lực và nguồn lực trong việc tiếp nhận và giải quyết yêu cầu cung cấp thông tin.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tán thành việc mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý đối với người thuộc hộ cận nghèo, người cao tuổi, người bị bạo lực gia đình trong vụ việc bạo lực gia đình, người nhiễm HIV được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, người nước ngoài theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Tuy nhiên, đối với việc bổ sung các đối tượng là cá nhân bị thiệt hại theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, người có khó khăn về tài chính do gặp thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, mất mùa, sự kiện bất khả kháng, tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cho rằng, báo cáo của Bộ Tư pháp tổng kết thi hành Luật Trợ giúp pháp lý chưa đề cập gì về những vướng mắc, bất cập và cơ sở để bổ sung các đối tượng này nên cơ quan soạn thảo cần làm rõ hơn căn cứ để bổ sung nội dung này.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định thống nhất về sự cần thiết ban hành 3 dự án Luật; hồ sơ được chuẩn bị khẩn trương, công phu, đúng quy định, đáp ứng yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số.

Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Trần Minh Khương phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, sau khi tiếp thu và hoàn thiện các ý kiến thẩm tra, 3 dự án Luật đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Chính phủ cần tiếp tục bám sát tinh thần lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Thanh Hải

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/lay-nguoi-dan-va-doanh-nghiep-lam-trung-tam-day-manh-cai-cach-thu-tuc-hanh-chinh-10408159.html