Theo kế hoạch, Lễ hội truyền thống làng Bát Tràng năm 2026 diễn ra từ ngày 31-3 đến 3-4 (tức 13 đến 16 tháng Hai năm Bính Ngọ) tại đình làng.
Lễ hội truyền thống làng gốm cổ Bát Tràng thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự. Ảnh: BT
Mở đầu chuỗi hoạt động là lễ cầu bình an vào sáng 31-3, gửi gắm ước nguyện về một năm mới an lành, thuận lợi. Những ngày tiếp theo, nhiều nghi lễ truyền thống được tổ chức trang trọng như dâng hương, rước kiệu, tế lễ và thụ lộc.
Đặc biệt, nghi thức rước nước trên sông Hồng tiếp tục là điểm nhấn tiêu biểu, thể hiện khát vọng về sự sinh sôi, phát triển và mối gắn kết giữa làng nghề với thiên nhiên.
Các nghi lễ được bảo tồn gần như nguyên vẹn, phản ánh chiều sâu văn hóa của làng nghề lâu đời. Đây không chỉ là những nghi thức mang tính tâm linh mà còn là cách để người dân gìn giữ sợi dây kết nối với cội nguồn, tri ân các bậc tiền nhân đã đặt nền móng cho nghề gốm truyền thống. Trong dòng người tham gia lễ hội, hình ảnh các thế hệ cùng hội tụ, từ các bậc cao niên, nghệ nhân đến lớp trẻ, đã tạo nên sự tiếp nối tự nhiên của di sản trong cộng đồng.
Song hành với phần lễ trang nghiêm là phần hội sôi động với nhiều hoạt động phong phú. Các chương trình giao lưu văn hóa, trò chơi dân gian và biểu diễn nghệ thuật diễn ra trong suốt thời gian lễ hội, góp phần tái hiện sinh động đời sống cộng đồng làng nghề.
Các nghi lễ phản ánh chiều sâu văn hóa của làng nghề lâu đời. Ảnh: BT
Điểm nhấn đáng chú ý của lễ hội năm nay là chương trình phóng đăng trên sông Hồng vào tối 3-4 mang theo những ước nguyện bình an, hạnh phúc của người dân. Hoạt động này tiếp tục khẳng định sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và giá trị tinh thần trong đời sống hiện đại.
Để đảm bảo lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, UBND xã Bát Tràng đã sớm kiện toàn Ban Tổ chức gồm 31 thành viên, với sự tham gia của đại diện chính quyền, nghệ nhân và các hội đoàn địa phương. Các phương án đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, phân luồng giao thông được xây dựng và triển khai đồng bộ. Lễ hội tiếp tục thực hiện chủ trương không thu phí tham dự, đồng thời tăng cường quản lý các hoạt động dịch vụ, niêm yết giá công khai, không để xảy ra tình trạng chèo kéo khách.
Bên cạnh đó, công tác đảm bảo an toàn giao thông đường thủy cũng được chú trọng, đặc biệt trong thời gian diễn ra nghi thức rước nước. Các lực lượng chức năng đã có phương án điều tiết, hướng dẫn phương tiện qua lại khu vực tổ chức lễ hội, góp phần đảm bảo an toàn và thông suốt.
Dịp này, địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền về giá trị lịch sử của di tích và nội quy lễ hội thông qua hệ thống loa truyền thanh và bảng hướng dẫn tại các điểm công cộng. Việc xây dựng “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội” cũng được triển khai, hướng tới mục tiêu hình thành nếp sống văn minh, nâng cao ý thức cộng đồng trong việc bảo tồn và phát huy di sản.
Nghi lễ rước nước từ sông Hồng. Ảnh: Trịnh Quyết
Lễ hội truyền thống làng gốm cổ Bát Tràng được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia đồng thời làng gốm Bát Tràng đã trở thành thành viên của Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo toàn cầu (thuộc UNESCO).
Điều này vừa là niềm tự hào của người dân địa phương vừa minh chứng cho giá trị bền vững của văn hóa làng nghề trong dòng chảy hiện đại. Việc gìn giữ và tổ chức lễ hội một cách bài bản, gắn với các tiêu chí văn minh, an toàn đã góp phần lan tỏa hình ảnh Bát Tràng như một điểm đến văn hóa đặc sắc của Thủ đô.
Với sự chuẩn bị chu đáo và tinh thần trách nhiệm của cộng đồng, Lễ hội Bát Tràng năm 2026 vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân vừa mở ra cơ hội quảng bá giá trị làng nghề truyền thống tới du khách trong và ngoài nước. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của di sản trong việc nuôi dưỡng bản sắc văn hóa và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.
Ngọc Dung - Hương Giang