Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ mở ra diện mạo mới của đô thị tri thức

6 giờ trướcBài gốc

Đường sách Tết 2021 gây chú ý với các tiểu cảnh biểu tượng TP.HCM. Ảnh: Duy Hiệu.

Từ một hoạt động khuyến đọc được tổ chức trên đường Mạc Thị Bưởi vào năm 2011, Lễ hội Đường sách Tết đã trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc của người dân TP.HCM mỗi dịp xuân về. Năm 2026, với chủ đề “Xuân hội tụ - Vững bước vươn mình”, lễ hội không chỉ mở rộng không gian sang các khu vực mới mà còn tiếp tục phát huy hoạt động “Lì xì sách” như một nghi thức khai xuân gắn với tri thức.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, các đại sứ văn hóa đọc nhìn nhận Đường sách Tết đã vượt khỏi vai trò của một hội sách đơn thuần để trở thành “điểm đến trong ký ức cộng đồng”, góp phần định hình bản sắc văn hóa đô thị. Song song đó, xu hướng tặng sách đầu năm đang dần trở thành một nét sinh hoạt mới, phản ánh sự chuyển động của văn hóa đọc trong bối cảnh công nghệ số và nhu cầu phát triển tri thức của thế hệ trẻ.

Điểm hẹn văn hóa trong ký ức đô thị

Đại sứ văn hóa đọc Dương Thành Truyền - nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên Nhà xuất bản Trẻ, nguyên Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ - nhận định, cùng với Đường hoa Nguyễn Huệ, Hội hoa Xuân Tao Đàn hay Phố Ông Đồ, Đường sách Tết đã “góp thêm một không gian, một điểm đến trong ký ức cộng đồng, góp thêm sức sống văn hóa trong đời sống tinh thần của một siêu đô thị cần thiết định hình bản sắc”.

Theo ông, việc lễ hội năm nay mở rộng không gian tổ chức sang phường Bình Dương và phường Vũng Tàu cho thấy quy mô và thông điệp của sự kiện không dừng lại ở khu vực trung tâm truyền thống. “Thông điệp của sách, của văn hóa đọc lan rộng, lan xa”, ông nói.

Theo nhà báo Dương Thành Truyền, sau hơn một thập kỷ duy trì, Lễ hội Đường sách Tết đã vượt ra khỏi khuôn khổ một hoạt động khuyến đọc. Ảnh: NVCC.

Bước sang năm thứ 16, Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 được tổ chức với chủ đề “Xuân hội tụ - Vững bước vươn mình”, tiếp tục duy trì cấu trúc không gian triển lãm, hội sách và giao lưu tác giả, đồng thời bổ sung các khu trưng bày chuyên đề có chiều sâu học thuật.

Một trong những điểm nhấn năm nay là khu giới thiệu các tác phẩm đạt Giải thưởng Sách Quốc gia và sách được đề cử năm 2025. Theo ông Truyền, độc giả sẽ gặp lại các tác phẩm từng đoạt giải ở nhiều lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế, khoa học xã hội - nhân văn đến thiếu nhi. Sự góp mặt của 21 nhà xuất bản trên cả nước cho thấy quy mô và độ bao phủ của không gian này.

Ở góc nhìn khác, Đại sứ văn hóa đọc, nhà báo Trung Nghĩa - thành viên Ban điều hành dự án Đọc sách cùng Xích Lô do Phó chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan sáng lập - cho rằng sự phát triển của Đường sách Tết phản ánh phần nào văn hóa đọc trong thời đại nghe - nhìn lên ngôi.

“Gen Z không giảm đọc, mà trái lại trung bình đọc nhiều hơn”, anh nhận định. Theo anh, dù hình thức tiếp cận tri thức thay đổi, không gian vật lý như Đường sách vẫn giữ vai trò kết nối cộng đồng và tạo trải nghiệm trực tiếp với sách giấy.

Nhà báo Trung Nghĩa cho rằng sự sôi động của Đường sách Tết phản ánh thói quen đọc đang chuyển dịch trong kỷ nguyên số. Ảnh: NVCC.

Đại sứ văn hóa đọc Tấn Tài nhìn nhận Đường sách Tết như một không gian mở, nơi các gia đình có thể tiếp cận văn hóa đọc một cách tự nhiên. “Bên cạnh đường hoa, các sân khấu nghệ thuật, vui chơi, giải trí, Đường sách Tết đã trở nên quen thuộc và là thành tố quan trọng trong những ngày xuân ở TP.HCM. Quy mô của lễ hội ngày càng lớn hơn, xứng tầm hơn với vị trí của sách và văn hóa trong đời sống hiện nay”, anh chia sẻ.

Lì xì sách là lời chúc ‘mang cả tương lai’

Từ năm 2024, Lễ hội Đường sách Tết đã chính thức khởi xướng hoạt động “Lì xì sách”, tạo thêm một nghi thức khai xuân gắn với tri thức ở TP.HCM. Ngay trong ngày đầu năm mới, hơn 16.000 bản sách đã được trao tặng cho bạn đọc thông qua hoạt động này.

Tại Đường sách Tết 2026, hoạt động “Lì xì sách” tiếp tục được duy trì và mở rộng tại khu vực ATM Sách Nghĩa Tình. Đây là không gian để các nhà xuất bản, đơn vị phát hành và người dân mang sách đến trao tặng cộng đồng, đồng thời bạn đọc có thể nhận những “bao lì xì tri thức” trong những ngày đầu năm mới.

Qua 16 năm tổ chức, Lễ hội Đường sách Tết đã trở thành một thành tố quen thuộc trong hành trình du xuân của người dân TP.HCM. Ảnh: Khương Nguyễn.

Nhà báo Dương Thành Truyền cho rằng tặng sách đầu năm không chỉ là một hành động mang tính biểu tượng. Ông nhấn mạnh: “‘Lì xì sách’, tặng sách, tặng phiếu mua sách… là một hoạt động rất có ý nghĩa, nhất là đối với các bạn nhỏ. Cùng với những lời chúc mà chúng ta thường trao cho nhau trong những ngày xuân - sức khỏe, bình an, phú quý, thịnh vượng, như ý, cát tường, thành công, hạnh phúc…, 'lì xì sách' lại mang theo một lời chúc đặc biệt - chúc cho mỗi người không ngừng phát triển bản thân, vì 'đọc sách chính là món quà mang cả tương lai'”.

Với nhà báo Trung Nghĩa, khi nhắc đến “lì xì sách”, anh cho rằng không nên vội lo ngại rằng trong thời đại nghe nhìn, quà tặng này sẽ mất đi sức hút. Theo anh, thói quen đọc đang thay đổi về hình thức chứ không hề suy giảm về nhu cầu. “Gen Z không giảm đọc, mà trái lại trung bình đọc nhiều hơn”, anh khẳng định và nói thêm người trẻ hiện nay tiếp cận tri thức qua nhiều nền tảng khác nhau.

Đại sứ văn hóa đọc nhấn mạnh việc đọc trên thiết bị số hay nghe sách nói không đồng nghĩa với việc quay lưng với sách giấy. “Sách giấy vẫn được Gen Z ưa chuộng vì cảm giác đọc ‘chậm, yên tĩnh, thư giãn’ và giá trị sở hữu”, anh nói. Theo đại sứ Trung Nghĩa, trong bối cảnh đó, “lì xì sách” đầu năm vẫn có ý nghĩa thiết thực vì nó chạm đến nhu cầu đọc thật sự của người trẻ chứ không phải một nghi thức tượng trưng.

Với nhà báo Tấn Tài, Đường sách Tết là không gian mở để gia đình tiếp cận văn hóa đọc một cách tự nhiên. Ảnh: NVCC.

Còn ở góc nhìn của nhà báo Tấn Tài, anh cảm thấy may mắn khi từng góp một phần nhỏ trong việc khởi xướng và duy trì hoạt động “Lì xì sách Tết” tại Đường sách TP.HCM. Anh kể, thời điểm đó, bản thân đã đề xuất với Ban tổ chức việc thay thế một phần quà Tết truyền thống bằng sách như một cách trao đi tri thức đầu năm.

“Tôi cảm thấy rất hạnh phúc khi ý tưởng nhỏ này góp phần tạo nên một nét văn hóa mới trong ngày xuân”, anh chia sẻ. Theo anh, việc tặng sách đầu năm không chỉ mang ý nghĩa khuyến đọc mà còn là cách gieo một thói quen đẹp trong đời sống gia đình và cộng đồng.

Đức An - Khánh Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/le-hoi-duong-sach-tet-binh-ngo-mo-ra-dien-mao-moi-cua-do-thi-tri-thuc-post1627646.html