Lễ hội rộn ràng, ngộ độc rình rập

3 giờ trướcBài gốc

Nấu ăn ngay trước vỉa hè tại nhà hàng Hải Đăng ở phủ Tây Hồ vào chiều 20-2. Ảnh: Thu Trang

Hàng quán bủa vây, an toàn bị xem nhẹ

Tại chùa Đậu (xã Thượng Phúc, Hà Nội), dù chính hội diễn ra từ ngày 24-2 đến 26-2 (tức mùng 8 đến mùng 10 tháng Giêng), nhưng ngay từ những ngày đầu năm mới, người dân và du khách đã tấp nập đổ về vãn cảnh, lễ Phật. Theo ghi nhận của phóng viên vào trưa 21-2 (tức mùng 5 Tết), lối vào chùa ken đặc người qua lại. Cùng với dòng người hành hương là hàng dài quán xá bày bán đủ loại đồ ăn nhanh, từ thịt xiên nướng, xúc xích, nước giải khát, kem, chè đến bún riêu, bánh tráng trộn…

Theo quy định của Bộ Y tế về điều kiện an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố, nơi chế biến phải được thiết kế theo nguyên tắc một chiều khép kín, thực phẩm sống và chín không để lẫn lộn. Đồ ăn chín phải được bảo quản trong tủ kính, có thiết bị che chắn ruồi nhặng, bụi bẩn, côn trùng; bày trên bàn hoặc giá cao hơn mặt đất tối thiểu 60cm… Thế nhưng, thực tế tại nhiều hàng quán thời vụ quanh khu vực chùa cho thấy, những quy định ấy gần như chỉ tồn tại trên giấy.

Một quán ăn tạm bợ ngay trước cổng chùa Đậu không bảo đảm vệ sinh. Ảnh: Thu Trang

Ngay trước cổng chùa Đậu, sát mép ao chùa và nép bên lối đi phủ bụi, một quán xúc xích tạm bợ chiếm trọn khoảng đất trống chật hẹp. Những chiếc xúc xích vừa rán xong được đặt phơi trần trên chiếc ghế nhựa thấp, sát nền đất vương vãi rác. Dễ nhận thấy, khu chế biến của quán tạm này là một góc nhỏ bày biện ngổn ngang túi nilon, chai lọ, vật dụng sinh hoạt, dụng cụ chế biến ám màu cũ kỹ, thiếu sạch sẽ lẫn lộn với thực phẩm đã chín. Người bán tay trần thoăn thoắt cầm, gắp thực phẩm bán cho khách. Thực phẩm sau khi chiên rán được đặt cạnh bình gas và đủ loại đồ đạc dễ bén lửa, tiềm ẩn cả nguy cơ mất vệ sinh, an toàn thực phẩm lẫn cháy nổ.

Thực phẩm được bày bán trong khuôn viên chùa Đậu được bày lộ thiên, không che đậy, bảo quản. Ảnh: Thu Trang

Đi sâu vào bên trong khuôn viên chùa Đậu, hàng quán san sát nhưng đa phần thức ăn chín đều được bày lộ thiên, không tủ kính che đậy, không thiết bị bảo quản phù hợp.

Tại một quán ăn, khu rửa bát đặt sát mép ao, xung quanh là rác thải, lá mục và bùn đất. Người đàn ông ngồi rửa bát trên nền đất ẩm ướt, dùng chậu nhựa chứa nước đục để tráng rửa bát đĩa. Bát sau khi rửa xếp chồng trực tiếp ngoài trời, không giá kê cao, không che chắn bụi bẩn hay côn trùng. Các xô chậu đặt la liệt dưới đất, một số chứa nước bẩn, một số đặt sát khu vực nước tù đọng. Không gian quây tạm bằng bạt, thiếu hệ thống cấp thoát nước sạch và xử lý rác hợp vệ sinh, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.

Khu vực "hậu cần" của một quán ăn tại chùa Đậu. Ảnh: Thu Trang

Một chị chủ quán là người dân địa phương cho biết, năm nay giá thuê mặt bằng kinh doanh tại khu vực chùa Đậu tăng so với trước. Để có một quầy bán hàng diện tích khoảng 6-7m², người bán phải chi khoảng 3 triệu đồng; nếu thuê hai lô rộng hơn thì lên tới 6 triệu đồng. Thế nhưng, theo lời người này, việc kiểm tra an toàn thực phẩm gần như bị bỏ ngỏ. “Có ai kiểm tra vấn đề vệ sinh, an toàn thực phẩm đâu. Chủ yếu là do người bán làm có sạch sẽ hay không…”, chị chủ quán nói.

Không ít du khách vì thế mà dè dặt. Anh Phan Bá Mạnh (ở phường Bồ Đề, Hà Nội) cho biết, gia đình đi du xuân từ sớm, đến trưa đã mệt và đói, nhưng khi chứng kiến cảnh nhân viên quán bún tay trần bốc bún, rồi quay sang lau bàn, đếm tiền trả khách, nhất là khâu “hậu trường” rửa bát, đĩa, vật dụng chế biến thực phẩm, anh đành nén cơn đói. “Nhìn vậy, gia đình tôi không dám bước chân vào quán”, anh Mạnh chia sẻ.

Thực trạng này không chỉ xuất hiện ở chùa Đậu, tại phủ Tây Hồ, nơi luôn đông nghịt người đến lễ đầu năm, nhiều quán bày thức ăn tràn ra lối đi mà không có tủ kính che chắn, thậm chí chiên rán ngay sát dòng người qua lại.

Nhà hàng Hoa Lê bố trí khu vực bếp ngay trước cửa quán. Ảnh: Thu Trang

Chiều 20-2 (tức mùng 4 Tết), tại nhà hàng Hoa Lê (67 phủ Tây Hồ), khu vực bếp được bố trí ngay trước cửa quán. Những mẹt bánh tôm chín, chậu ốc sống cùng chảo mỡ nghi ngút khói được “phơi trần” ngay lối vào. Người bán vừa xào nấu vừa liên tục mời chào thực khách.

Gần đó, nhà hàng Lâm Tuấn Đạt (27 phủ Tây Hồ) cũng đặt bếp nấu ngay vỉa hè, nhiều mẹt bánh tôm bày lộ thiên trước cửa quán. Một người đàn ông ngồi rán bánh ngay phía trước, trong khi khách ngồi ăn đông, bàn ghế tràn vỉa hè, rác thải vương vãi xung quanh.

Tại nhà hàng Lâm Tuấn Đạt, nhân viên rán bánh tôm ngay trước cửa quán. Ảnh: Thu Trang

Tương tự, tại nhà hàng Bảo Vi (68 phủ Tây Hồ), những chiếc bánh tôm được để trong một chiếc khay nhôm và đặt trực tiếp trên nền đất. Dù nhà hàng có tủ kính ngay phía ngoài cửa, song các mẹt bánh tôm vẫn được đặt trên nóc tủ, mặc ruồi nhặng bu bám…

Nhân viên nhà hàng Bảo Vi đặt khay bánh tôm ngay dưới nền đất. Ảnh: Thu Trang

Cần kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm

Theo báo cáo của Bộ Y tế, trong 8 ngày nghỉ Tết, từ ngày 14-2 đến 21-2 (tức 27 tháng Chạp đến mùng 5 Tết), các cơ sở y tế trên cả nước đã khám, cấp cứu 607 ca rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thức ăn; 369 trường hợp phải nhập viện theo dõi, điều trị. May mắn, trên toàn quốc chưa ghi nhận ca tử vong do ngộ độc thực phẩm. Dù vậy, những con số này cũng cho thấy, nguy cơ ngộ độc không hề nhỏ khi nhu cầu ăn uống tăng cao dịp lễ, Tết.

Thực phẩm bày bán tại chùa Đậu không được che đậy, bảo quản đúng cách, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc. Ảnh: Thu Trang

Theo Tiến sĩ-bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), thực tế cho thấy, nguy cơ bệnh nhân bị ngộ độc thực phẩm vào viện sau Tết thường cao hơn. Nguyên nhân do nhu cầu ăn uống tăng mạnh, nguồn cung thực phẩm dồi dào nhưng chất lượng không đồng đều. Thời tiết miền Bắc sau Tết càng làm nguy cơ phức tạp hơn. Mùa đông lạnh có thể hạn chế vi khuẩn, nhưng khi chuyển sang nồm ẩm, vi sinh vật phát triển nhanh. Chỉ cần bảo quản, chế biến sai cách, thực phẩm dự trữ nhiều ngày có thể trở thành nguồn gây bệnh.

Ngoài nguy cơ vi khuẩn, Tiến sĩ-bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên cho rằng, hóa chất trong thực phẩm như phụ gia tạo màu, hương liệu, chất bảo quản là nhóm nguy cơ khó nhận biết vì gây bệnh âm thầm, hậu quả xuất hiện muộn. Ngộ độc cấp tính với biểu hiện đau bụng, nôn, tiêu chảy dễ được phát hiện. Nhưng ngộ độc mạn tính do phơi nhiễm hóa chất kéo dài lại khó chẩn đoán, có thể dẫn đến bệnh gan, thận, tiêu hóa, thần kinh, thậm chí ung thư khi đã ở giai đoạn muộn.

Thực phẩm bày bán tại lễ hội đều không có tủ bảo quản chuyên dụng. Ảnh: Thu Trang

Ở góc độ quản lý, ông Đặng Thanh Phong, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội nhấn mạnh, các địa phương cần duy trì kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, đặc biệt đối với thức ăn đường phố và cơ sở nhỏ lẻ; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền và chủ động phương án ứng phó khi xảy ra sự cố.

“Việc tăng cường quản lý an toàn thực phẩm trong dịp Tết và mùa lễ hội Xuân 2026 không chỉ là giải pháp ngắn hạn mà phải là nhiệm vụ lâu dài trong công tác quản lý nhà nước ở cơ sở. Khi hoạt động kiểm tra, giám sát được triển khai có trọng điểm, đúng thời điểm, đi kèm với xử lý nghiêm các vi phạm và chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ thực thi, hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm sẽ từng bước được củng cố và nâng cao”, ông Đặng Thanh Phong nhấn mạnh.

Lễ hội đầu năm là nét đẹp văn hóa truyền thống, nơi con người tìm về cội nguồn và gửi gắm niềm tin. Nhưng để mùa xuân thực sự trọn vẹn không chỉ cần sự thành tâm nơi cửa chùa mà còn cần ý thức trách nhiệm từ người kinh doanh và sự giám sát chặt chẽ của cơ quan chức năng. Giữa biển người trẩy hội, sự thận trọng trước từng món ăn chính là cách mỗi người tự bảo vệ mình và người thân, để niềm vui đầu năm không khép lại bằng những ca cấp cứu vì ngộ độc đáng tiếc.

Thu Trang

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/le-hoi-ron-rang-ngo-doc-rinh-rap-734521.html