Khởi đầu cho chuỗi hoạt động trong Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar là lễ rước nước từ chùa Hải Ấn (còn gọi là chùa Hang) về Khu di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar diễn ra vào sáng 5-5 (nhằm ngày 19-3 âm lịch). Với những nghi thức truyền thống, cùng ý nghĩa cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, lễ rước nước đã thu hút nhiều người tham gia.
Lễ rước nước mang ý nghĩa cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Từ sáng sớm, không gian Khu di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar đã nhộn nhịp với công tác chuẩn bị cho lễ rước nước. Đoàn rước nước với hơn 100 thành viên chính, nổi bật với xe hoa được trang trí đẹp mắt, kiệu lọng rực rỡ, cờ hội phấp phới. Các thành viên đoàn rước gồm cả người Việt và người Chăm trong những bộ trang phục áo dài khăn đóng, hay phục trang truyền thống của đồng bào Chăm đã tạo nên hình ảnh mang tính biểu tượng về tình đoàn kết giữa 2 dân tộc. Đoàn rước nước mang theo lễ phẩm, hoa trái, trầu cau, hương đăng được kết hình đẹp mắt, di chuyển từ Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar đến chùa Hải Ấn (đường Ngô Đến, phường Bắc Nha Trang). Dọc đường đi, nhạc công người Chăm hòa tấu trống ghi năng, trống paranưng, chiêng với giai điệu âm nhạc dân gian Chăm, tạo nên không khí rộn ràng.
Đoàn rước nước khởi hành từ Khu di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar.
Xe hoa, kiệu lọng được trang trí đẹp mắt.
Từ xa xưa, lễ rước nước gắn liền với ý nghĩa thiêng liêng cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, đồng thời tượng trưng cho sự thanh tẩy, gột rửa và ban phát ân huệ của đấng thần linh đối với người dân. “Đồng bào Chăm thường tổ chức lễ rước nước để dâng lên các vị thần linh và cầu xin để được ban cho mưa thuận gió hòa, con cháu đông đúc, làm ăn phát đạt, sức khỏe dồi dào, đồng bào khắp nơi làm ăn thịnh vượng. Lễ rước nước hôm nay là một hoạt động có ý nghĩa to lớn và được tổ chức rất bài bản. Tôi hy vọng, nghi lễ này được duy trì, truyền nối đến nhiều thế hệ sau như chúng ta đã tiếp nhận từ các thế hệ ông cha”, ông Đàng Tấn Niên - thành viên Hội đồng Chức sắc Chăm Bàlamôn tỉnh cho biết.
Thực hiện nghi thức lấy nước từ chùa Hải Ấn.
Thành viên đoàn rước lấy nước về dâng Mẫu.
Một vị chức sắc người Chăm thực hiện nghi thức lấy nước.
Đoàn rước di chuyển từ chùa Hải Ấn mang nước về dâng Mẫu ở Khu di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar.
Các thành viên tham gia đoàn rước nước trong trang phục truyền thống.
Các vị chức sắc người Chăm tham gia lễ rước nước.
Các thiếu nữ Chăm trong trang phục truyền thống, đầu đội lu tham gia lễ rước nước.
Thiếu nữ Chăm đổ nước từ bình gốm vào thùng.
Thành viên các câu lạc bộ thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na thực hiện nghi thức dâng nước.
Trong văn hóa Việt Nam, nước không chỉ là cội nguồn sự sống, mà còn là biểu tượng cho sự sinh sôi, phát triển. Người được chọn tham gia lễ rước nước thường là những bậc cao niên đức cao, vọng trọng; những người có phẩm chất đạo đức tốt, gia đình hạnh phúc; những thiếu nữ thanh lịch. Lễ rước nước trong Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar thể hiện cho sự tôn vinh, tri ân công đức Mẹ xứ sở Nữ thần Pô Inư Nưgar của đồng bào Chăm và Thiên Y A Na Thánh Mẫu của người Việt - người đã dạy cho dân trồng lúa, dệt vải, làm gốm; bảo vệ người dân khỏi thiên tai, giặc ngoại xâm; truyền dạy cho người dân lễ nghi, phong tục... “Đây là lần thứ hai tôi được tham gia lễ rước nước. Từ những ngày trước, tôi đã thu xếp công việc gia đình để tham gia lễ rước nước đúng thời gian. Thông qua nghi lễ này, tôi mong muốn được góp phần dâng lên Thiên Y A Na Thánh Mẫu những giọt nước mát lành, cùng lời nguyện cầu về những điều tốt đẹp sẽ đến với muôn nhà, muôn người”, bà Ngô Thị Liên (thôn Vạn Thuận, xã Nam Ninh Hòa) cho biết.
Tiết mục múa quạt duyên dáng của các thiếu nữ Chăm.
Nước được rước từ chùa Hải Ấn về Khu di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar được làm lễ tại khu vực Mandapa trước khi đưa lên khu vực tháp chính để dâng Mẫu. Từ dòng nước mát này, các thành viên trong Ban nghi lễ của Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar sẽ sử dụng để chuẩn bị cho nghi thức tắm tượng Nữ thần Pô Inư Nưgar trong lễ thay y Mẫu vào ngày 6-5 (nhằm ngày 20-3 âm lịch). Nước tắm tượng sẽ được đun sôi cùng rượu trắng và những loại hoa có màu sắc đẹp, hương thơm đặc trưng. Lễ rước nước trong Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar là một nghi lễ truyền thống độc đáo, như sợi dây tâm linh kết nối con người với thế giới siêu nhiên, với cội nguồn dân tộc và mang đến niềm tin về những điều tốt đẹp sẽ đến với cuộc sống của mỗi người.
GIANG ĐÌNH