Lệnh ngừng bắn ở Trung Đông đang diễn biến thành chiến tranh cường độ thấp?

2 giờ trướcBài gốc

Binh sĩ Israel tiến hành chiến dịch quân sự tại miền Nam Liban ngày 31/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo bình luận của tờ National (UAE) ngày 2/6, mối lo ngại về một cuộc chiến tranh dai dẳng ở Trung Đông đang ngày càng gia tăng, bất kể có đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran hay không. Khi tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) tiếp tục được phóng đi trong cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran sau thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian có hiệu lực vào ngày 8/4 vừa qua, các quan chức Mỹ lập luận rằng vụ việc không cấu thành một vi phạm nghiêm trọng và khẳng định thỏa thuận ngừng bắn vẫn còn nguyên vẹn.

Một lập luận tương tự cũng được đưa ra khi Israel tiếp tục tấn công vào Liban trong hơn một năm rưỡi sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Hezbollah (tháng 11/2024) và mở rộng các hoạt động quân sự, rằng thỏa thuận vẫn còn hiệu lực bất chấp những vi phạm liên tục.

Kể từ các cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7/10/2023, một sự thay đổi rộng lớn hơn đang diễn ra trên khắp Trung Đông: các thỏa thuận ngừng bắn, từ Gaza đến các mặt trận khác, ngày càng được định nghĩa bởi việc không có chiến tranh toàn diện, thay vì chấm dứt hoàn toàn bạo lực.

Các quan chức an ninh và chính trị khu vực nói với tờ National rằng sự thay đổi này tiềm ẩn những rủi ro đáng kể: bằng cách hạ thấp ngưỡng xác định hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn, các bên tham chiến có thể đang bình thường hóa tình trạng xung đột cường độ thấp kéo dài, có thể tồn tại trong nhiều năm nếu các tranh chấp cơ bản không được giải quyết.

"Từ Iran đến Iraq, Yemen và Liban, khu vực đang chứng kiến sự xuất hiện một cách diễn giải linh hoạt hơn về các thỏa thuận ngừng bắn. Các cuộc tấn công hạn chế, các chiến dịch có mục tiêu và các cuộc xâm nhập trên bộ vẫn tiếp diễn, nhưng các thỏa thuận vẫn được duy trì trên danh nghĩa, với các nỗ lực ngoại giao tập trung vào việc ngăn chặn leo thang hơn là chấm dứt hoàn toàn bạo lực", một quan chức an ninh khu vực cảnh báo với tờ National.

Hiện tượng này đặc biệt dễ thấy ở Liban. Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn mới nhất giữa Israel và Hezbollah có hiệu lực vào tháng 4 năm nay, khi quân đội Israel tiếp tục mở rộng các hoạt động trên bộ ở miền Nam Liban. Trong khi đó, Hezbollah vẫn duy trì các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa. Tuy nhiên, cả hai bên đều chưa tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn đã sụp đổ.

Một nguồn tin an ninh tại Beirut nhận định với tờ National rằng thỏa thuận ngừng bắn luôn mong manh và được thiết kế để quản lý chứ không phải chấm dứt xung đột: "Thỏa thuận ngừng bắn phục vụ một loạt các tính toán và lợi ích nhất định. Giờ đây, nó đã mất đi bất kỳ uy tín nào mà nó từng có".

Trong những ngày gần đây, giao tranh đã leo thang đến mức báo động. Sự leo thang này diễn ra sau tuyên bố của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng Israel sẽ tăng cường chiến dịch chống lại Hezbollah. Vài ngày qua, quân đội Israel đã mở rộng hoạt động tại miền Nam Liban, trong đó có việc kiểm soát pháo đài chiến lược Beaufort và gia tăng các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu bị cáo buộc là cơ sở hạ tầng quân sự của Hezbollah. Nhóm này đã đáp trả bằng hàng chục cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Israel.

Những diễn biến trên diễn ra trong bối cảnh Washington đang thúc đẩy một đề xuất nhằm định nghĩa lại thỏa thuận ngừng bắn. Một quan chức Mỹ thừa nhận với tờ National rằng các cuộc thảo luận tập trung vào một thỏa thuận theo đó Israel sẽ giữ quyền tự do hành động quân sự trong khi Hezbollah kiềm chế các cuộc tấn công, và Beirut phần lớn được "miễn trừ" khỏi các cuộc tấn công của Israel.

"Để thúc đẩy các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Liban và Israel, Washington đã đề xuất một trình tự rõ ràng: Hezbollah phải ngừng tất cả các cuộc tấn công vào Israel. Đổi lại, Israel sẽ kiềm chế không leo thang căng thẳng ở Beirut. Điều này sẽ tạo điều kiện cho việc giảm leo thang dần dần và chấm dứt hiệu quả các hành động thù địch", quan chức này cho biết.

Cuối tuần qua, một tình huống tương tự xảy ra tại Kuwait khi Iran đáp trả hai cuộc tấn công vào lãnh thổ của nước này. Tehran cho biết họ đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự của Mỹ, trong khi Washington nói rằng các cuộc tấn công nhắm vào binh lính Mỹ đóng tại Kuwait.

Đến ngày 2/6, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết họ đã tiến hành cuộc tấn công nhằm vào một trạm kiểm soát quân sự của Iran trên đảo Qeshm gần eo biển Hormuz. CENTCOM nêu rõ động thái này nhằm đáp trả các cuộc tấn công mà Mỹ cáo buộc Iran thực hiện nhằm vào các mục tiêu trong khu vực. Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ tại Bahrain.

Bất chấp các cuộc đối đầu trên, cả hai bên đều không tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã chấm dứt. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/6 cho biết nước này và Iran vẫn duy trì các cuộc trao đổi thường xuyên. Nhà lãnh đạo Mỹ lưu ý hiện chưa thể dự đoán kết quả của các cuộc tiếp xúc này nhưng ông tiếp tục kêu gọi Iran sớm đạt được một thỏa thuận với Washington.

Một quan chức Arab kết luận với tờ National rằng Trung Đông đã bước vào kỷ nguyên xung đột dai dẳng, bất kể Washington và Tehran cuối cùng có đạt được một thỏa thuận rộng hơn hay không. "Chu kỳ này sẽ tiếp tục. Đây là chiến tranh cường độ thấp", ông cảnh báo.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/lenh-ngung-ban-o-trung-dong-dang-dien-bien-thanh-chien-tranh-cuong-do-thap-20260603161038880.htm