Bảo hiểm chỉ chi trả sửa chữa chi tiết bị hỏng hẳn
Theo đơn gửi đến Báo Xây dựng, đại diện hợp pháp chiếc xe ô tô Lexus 570 bị ngập tại Thái Nguyên vào tháng 10/2025 là ông Đoàn Việt Dũng phản ánh, sau nửa năm vẫn chưa thống nhất được phương án bồi thường với phía Bảo hiểm Tasco (Công ty TNHH Bảo hiểm Tasco).
Xe sang Lexus 570 sau nửa năm bị ngập vẫn chưa chốt được phương án bồi thường với bảo hiểm.
Nguyên nhân theo đại diện xe Lexus 570, ngay sau khi sự việc xảy ra, giám định viên của Bảo hiểm Tasco đã lập biên bản xác định thiệt hại vào ngày 9/10/2025. Trong biên bản này, giám định viên Nguyễn Hữu Hưng đã ghi nhận 129 hạng mục cần sửa chữa, thay mới. Số tiền cần khắc phục theo báo giá của Toyota Thái Nguyên ngày 26/12/2025 khoảng 6 tỷ đồng.
Tuy nhiên sau đó, phía Bảo hiểm Tasco đã duyệt phương án sửa chữa với giá trị khoảng hơn 500 triệu đồng (ngày 28/1/2026) và chỉ với 34 hạng mục. Phần còn lại hãng bảo hiểm này cho biết sẽ kiểm tra, xử lý sau. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến bất đồng quan điểm giữa đại diện của chủ xe và bảo hiểm, khiến sự việc kéo dài.
Trả lời phỏng vấn Báo Xây dựng, đại diện Bảo hiểm Tasco cho rằng, báo giá có giá trị lớn 6 tỷ đồng được ông Dũng gửi cho giám định viên Bảo hiểm Tasco ngày 25/12/2025 chưa có xác nhận chính thức của Toyota Thái Nguyên. Nhiều hạng mục trong báo giá chưa được giám định thực tế, xác định mức độ hư hỏng.
Phía bảo hiểm Tasco cho rằng, theo quy định nghiệp vụ bảo hiểm, việc bồi thường không căn cứ vào báo giá đơn lẻ, mà phải dựa trên kết quả giám định kỹ thuật và mức độ hư hỏng thực tế của từng hạng mục.
Danh mục các chi tiết có khả năng bị ảnh hưởng có thể ít hoặc nhiều hơn con số khoảng 140 chi tiết được ghi nhận ban đầu có khả năng bị ảnh hưởng do ngập nước để phục vụ việc theo dõi và kiểm tra kỹ thuật.
Do chưa chốt được phương án bồi thường với phía bảo hiểm nên chiếc xe chưa thể sửa chữa, đưa vào vận hành (ảnh ông Đoàn Việt Dũng cung cấp).
Tuy nhiên theo đại diện Bảo hiểm Tasco, quy trình giám định bảo hiểm và quy trình kỹ thuật của hãng xe, việc ghi nhận các chi tiết có khả năng ảnh hưởng không đồng nghĩa với việc tất cả các chi tiết đó đều bị hư hỏng. Qua đó, việc bồi thường chỉ được thực hiện đối với các hạng mục được xác định có thiệt hại thực tế sau khi hoàn tất giám định kỹ thuật.
Bảo hiểm Tasco đưa ra nguyên tắc xử lý tổn thất trong bảo hiểm: "Những chi tiết không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật sau kiểm tra sẽ được thay thế. Những chi tiết vẫn đảm bảo khả năng vận hành sau xử lý kỹ thuật có thể được vệ sinh, phục hồi. Đối với xe bị ngập nước, việc đánh giá cần thực hiện theo nhiều giai đoạn kỹ thuật, đặc biệt với các hệ thống điện – điện tử. Do đó, việc thay thế hay không thay thế không thể căn cứ trên giả định hoặc khuyến cáo chung, mà phải dựa trên kết quả kiểm tra thực tế của từng chi tiết".
Về kỹ thuật, xe cần khôi phục như trước?
Trao đổi với PV Báo Xây dựng, kỹ sư Nguyễn Văn Triển, Phó xưởng sửa chữa chung Toyota Mỹ Đình (Hà Nội) cho rằng, theo tiêu chuẩn của hãng Toyota thì xe ngập đến đâu cần thay thiết bị đến đó.
Kinh nghiệm từ quá trình sửa chữa cho thấy, nếu bảng mạch điện tử khi ngập mà vẫn có nguồn điện nuôi cộng điện có sẵn trong mạch điện tử thì tỉ lệ "chết" rất cao, khó sửa chữa khắc phục. Ngược lại, nếu bảng mạch điện tử mà không có nguồn nuôi thì khả năng không bị hỏng, vệ sinh có thể sử dụng được.
Thực tế, đa số các xe bị ngập nước tỉ lệ hư hỏng các hộp (hộp điều khiển điện tử - PV) cũng không quá nhiều và xử lý theo phương án hỏng đến đâu thay đến đấy. Tuy nhiên, khi bàn giao xe cho khách hàng, cơ sở sửa chữa chỉ bảo hành cho những phần thiết bị mình sửa chữa, thay thế chứ không cam kết bảo hành cho các phần thiết bị khác, vì rất khó đánh giá các thiết bị này có phát sinh hư hỏng về sau hay không.
Theo giới kỹ thuật ô tô, điểm khó nhất với xe ngập nước nằm ở các hệ thống điện – điện tử. Nhiều linh kiện có thể vẫn hoạt động trong ngắn hạn nhưng tiềm ẩn nguy cơ oxy hóa, chập chờn hoặc lỗi phát sinh sau một thời gian sử dụng, đặc biệt trên các dòng xe sang có mật độ điện tử cao.
Chủ xe có quyền yêu cầu thay thế linh kiện mới?
Luật sư Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc, Công ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) nhận định: "Bất đồng về quy mô thiệt hại không đơn thuần là sự khác biệt về con số, mà là sự xung đột giữa tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật của nhà sản xuất và bài toán giảm thiểu chi phí của doanh nghiệp bảo hiểm.
Dưới góc độ Luật Kinh doanh bảo hiểm, đối tượng bảo hiểm là chiếc xe Lexus 570 phải được khôi phục về tình trạng đảm bảo an toàn kỹ thuật như trước khi xảy ra sự kiện ngập nước. Việc giám định viên đề xuất thay thế 129 hạng mục thường dựa trên quy trình khắt khe của hãng để tránh rủi ro hỏng hóc dây chuyền hoặc chập cháy hệ thống điện sau này.
Câu chuyện đúng sai chưa có hồi kết, song thiết nghĩ các bên cần sớm tìm biện pháp hợp lý sửa chữa khắc phục để giảm bớt thiệt hại (ảnh ông Đoàn Việt Dũng cung cấp).
Nếu phía bảo hiểm chỉ chấp nhận 34 mục và yêu cầu vệ sinh các mục còn lại, họ phải có trách nhiệm chứng minh bằng văn bản việc vệ sinh đó không làm ảnh hưởng đến tuổi thọ và độ an toàn của xe. Nếu không thống nhất được nguyên nhân và mức độ tổn thất, các bên có thể thỏa thuận thuê giám định độc lập theo Điều 53 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2022 để có căn cứ pháp lý khách quan xác định phạm vi trách nhiệm bảo hiểm và phương án sửa chữa phù hợp, tránh gây thiệt hại cho khách hàng.
Nếu hợp đồng bảo hiểm có điều khoản thay mới không tính khấu hao, chủ xe có quyền yêu cầu thay thế linh kiện mới 100% thay vì các linh kiện đã qua sử dụng hoặc sửa chữa chắp vá.
Luật sư Tuấn cho rằng, việc xác định ranh giới giữa trách nhiệm và quyền từ chối bồi thường là mấu chốt của các vụ kiện tụng bảo hiểm hiện nay. Doanh nghiệp bảo hiểm chỉ được phép từ chối bồi thường trong những trường hợp loại trừ tuyệt đối được quy định rõ trong hợp đồng và không trái với quy định của Bộ luật Dân sự.
Thông thường, phía bảo hiểm thường viện dẫn lỗi cố ý gây thêm thiệt hại (như cố tình nổ máy khi xe đang ngập) để từ chối phần động cơ. Tuy nhiên, đối với các hạng mục nội thất, hệ thống điện và cảm biến, có thể thuộc phạm vi trách nhiệm bảo hiểm nếu xác định thiệt hại phát sinh trực tiếp từ sự kiện ngập nước. Doanh nghiệp bảo hiểm có nghĩa vụ phải tiến hành giám định trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận thông báo và phải đưa ra quyết định bồi thường trong thời hạn không quá 15 ngày (nếu không có thỏa thuận khác).
"Mọi hành vi kéo dài thời gian giám định, gây khó khăn trong việc tiếp nhận hồ sơ hoặc ép buộc khách hàng chấp nhận phương án sửa chữa không đảm bảo kỹ thuật đều có thể làm phát sinh khiếu nại, tranh chấp giữa khách hàng và doanh nghiệp bảo hiểm. Khi đó, người dân hoàn toàn có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu bảo hiểm thực hiện đúng cam kết, bao gồm cả việc bồi thường thiệt hại do chậm thanh toán", luật sư Tuấn phân tích thêm.
Đỗ Quang