Lịch chi tiết 24 tiết khí năm 2026

6 giờ trướcBài gốc

Từ hàng nghìn năm trước, hệ thống tiết khí đã được các nền văn minh phương Đông như Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam… sử dụng như một công cụ quan trọng trong việc lập lịch và tổ chức đời sống sản xuất.

Theo lịch vạn niên, một năm được chia thành 24 tiết khí, phản ánh sự vận động của tự nhiên theo chu kỳ thiên văn. Ngày nay, nhiều người vẫn quan tâm đến lịch tiết khí cũng như thời điểm bắt đầu, kết thúc của từng tiết khí để theo dõi sự ảnh hưởng của chúng đến thời tiết, nông nghiệp và đời sống sinh hoạt.

Tiết khí là gì?

Dưới góc nhìn khoa học Trái đất và thiên văn học, quỹ đạo chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời có dạng hình ê-líp, không phải hình tròn hoàn hảo. Vì vậy vận tốc chuyển động của Trái đất trên quỹ đạo không phải là một hằng số cố định. Chính đặc điểm này khiến khoảng cách thời gian giữa các tiết khí không đồng đều tuyệt đối mà dao động trong khoảng từ 14 đến 16 ngày.

Hệ thống tiết khí được xây dựng dựa trên quy luật vận hành của ba thiên thể chính gồm Mặt trời, Trái đất và Mặt trăng. Do vị trí của các thiên thể này trong không gian luôn biến đổi liên tục, không theo một quy tắc bất biến, đồng thời năng lượng vũ trụ cũng thay đổi không ngừng, nên mỗi tiết khí mang những đặc trưng riêng biệt và có sự khác nhau đáng kể.

Theo quy luật tính lịch truyền thống, trong 6 tháng đầu năm Dương lịch, tiết khí thường rơi vào ngày mùng 5, còn trung khí rơi vào khoảng ngày 21 hằng tháng. Đối với 6 tháng cuối năm, tiết khí thường xuất hiện vào ngày mùng 8 và trung khí vào khoảng ngày 23. Tuy nhiên, lịch này có thể dao động từ 1–2 ngày tùy từng năm. Chẳng hạn, tiết Lập xuân thường xuất hiện trong khoảng từ ngày 3 đến ngày 5 tháng 2 Dương lịch.

Một năm được chia thành 4 mùa, mỗi mùa gồm 6 tiết khí, và tên gọi của từng tiết đều mang ý nghĩa riêng gắn với đặc điểm khí hậu và tự nhiên.

Mùa xuân gồm: Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ.

Mùa hạ gồm: Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử.

Mùa thu gồm: Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng.

Mùa đông gồm: Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn, Đại hàn.

Nhiều người vẫn quan tâm đến lịch tiết khí cũng như thời điểm bắt đầu, kết thúc của từng tiết khí. (Ảnh minh họa: Thiên Trang)

Lịch chi tiết 24 tiết khí năm 2026

Lịch 24 tiết khí năm 2026 được tính theo giờ Hà Nội (UTC+7). Việc xác định chính xác thời điểm từng tiết khí giúp người dân thuận tiện theo dõi sự thay đổi thời tiết cũng như các hoạt động sản xuất, sinh hoạt theo mùa vụ.

Ý nghĩa của 24 tiết khí trong năm

Trong hệ thống tiết khí, nhóm “Tứ lập” gồm Lập xuân, Lập hạ, Lập thu và Lập đông có ý nghĩa đặc biệt, bởi đây là các mốc đánh dấu thời điểm bắt đầu của bốn mùa trong năm.

Trong đó, tiết Lập xuân không chỉ mở đầu mùa xuân mà còn được xem là sự khởi đầu của một chu kỳ năm mới theo quan niệm truyền thống. Năm 2026, tiết Lập xuân bắt đầu vào ngày 4/2/2026. Theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm đất trời chuyển mình, vạn vật sinh sôi, tượng trưng cho sự tươi mới và may mắn. Xét dưới góc độ thiên văn học, Lập xuân đánh dấu một chu trình quỹ đạo mới của Trái đất trong hành trình quay quanh Mặt trời.

Việc xác định chính xác thời điểm từng tiết khí giúp người dân thuận tiện theo dõi sự thay đổi thời tiết. (Ảnh minh họa: Đắc Huy)

Các tiết Đông chí và Hạ chí biểu thị thời điểm kết thúc cực điểm của mùa đông và mùa hạ. Trong khi đó, Xuân phân và Thu phân là những thời điểm đặc biệt khi độ dài ngày và đêm gần như bằng nhau trên toàn cầu.

Ngoài ra, hệ thống tiết khí còn phản ánh nhiều khía cạnh khác của tự nhiên. Có 5 tiết khí thể hiện sự biến hóa về độ ẩm gồm Tiểu thử, Đại thử, Xử thử, Tiểu hàn và Đại hàn. Bên cạnh đó, 7 tiết khí phản ánh trực tiếp các hiện tượng thời tiết như Vũ thủy, Cốc vũ, Bạch lộ, Hàn lộ, Sương giáng, Tiểu tuyết và Đại tuyết.

Bốn tiết khí khác gắn với đặc điểm mang tính thời vụ của động thực vật và khí hậu gồm Kinh trập – thời điểm sâu bọ sinh sản mạnh, Thanh minh, Tiểu mãn và Mang chủng, giai đoạn các loại ngũ cốc bắt đầu trổ bông, phát triển mạnh mẽ.

Ngày nay, dù quy luật tuần hoàn của tiết khí vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc nhận biết sự chuyển mùa theo chu kỳ tự nhiên, thời tiết thực tế qua từng năm còn chịu tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu. Điều này khiến các đặc điểm thời tiết trong từng tiết khí có thể thay đổi so với quy luật truyền thống, đòi hỏi sự theo dõi và thích ứng linh hoạt hơn trong đời sống hiện đại.

Nhật Thùy

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/lich-chi-tiet-24-tiet-khi-nam-2026-ar1005627.html