Liên hợp quốc: Nắng nóng cực đoan đe dọa an ninh lương thực toàn cầu

3 giờ trướcBài gốc

Thởi tiết nắng nóng cực đoan đe dọa an ninh lương thực toàn cầu. Ảnh: Change the Chamber

Trong báo cáo chung do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) công bố ngày 22-4, các chuyên gia nhận định nguồn cung lương thực tại nhiều khu vực đang bị “đẩy đến bờ vực” do tần suất và cường độ các đợt nắng nóng gia tăng, cả trên đất liền và đại dương.

Tại những vùng vốn có khí hậu nóng như Nam Á, phần lớn Ấn Độ, khu vực cận Sahara ở châu Phi và nhiều nơi ở Trung và Nam Mỹ, điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt khiến việc lao động ngoài trời trở nên nguy hiểm. Nông dân tại đây phải làm việc dưới điều kiện nắng nóng không an toàn tới 250 ngày mỗi năm, tương đương hơn hai phần ba thời gian làm việc trong năm.

Nắng nóng cực đoan cũng gây áp lực lớn lên ngành chăn nuôi. Sốc nhiệt có thể xuất hiện ở nhiều loài gia súc làm giảm năng suất và chất lượng sữa ở bò. Trong khi đó, lợn và gia cầm- những loài không có tuyến mồ hôi để làm mát cơ thể dễ gặp phải các vấn đề tiêu hóa, suy nội tạng và sốc tim mạch khi nhiệt độ tăng cao, kéo theo nguy cơ tử vong.

Đối với cây trồng, năng suất bắt đầu suy giảm khi nhiệt độ vượt 30°C. Báo cáo cho biết năng suất ngô tại một số khu vực trên toàn cầu đã giảm khoảng 10%, trong khi lúa mì cũng ghi nhận mức giảm tương tự và dự kiến tiếp tục giảm sút nếu nhiệt độ toàn cầu tăng quá 1,5°C.

Không chỉ trên đất liền, sóng nhiệt đại dương cũng gây tổn thất lớn cho ngành thủy sản khi làm giảm lượng oxy hòa tan trong nước, dẫn đến tình trạng cá chết hàng loạt.

Báo cáo nhấn mạnh các biện pháp cảnh báo sớm có thể giúp giảm thiểu thiệt hại, do nắng nóng thường có thể dự báo trước. Việc tận dụng hệ thống dự báo thời tiết và liên lạc qua điện thoại di động được xem là công cụ hiệu quả để cảnh báo nông dân trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Ông Richard Waite, Giám đốc sáng kiến nông nghiệp tại World Resources Institute, cho rằng cần khẩn trương triển khai các biện pháp thích ứng như cung cấp công cụ, kiến thức và hệ thống cảnh báo sớm cho nông dân.

“Nếu không, nắng nóng cực đoan sẽ buộc phải mở rộng diện tích đất nông nghiệp để bù đắp sản lượng, kéo theo phát thải khí nhà kính gia tăng và làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu,” ông cho biết.

Ở góc độ người lao động, bà Morgan Ody từ La Via Campesina - Tổ chức Toàn cầu của người lao động trong lĩnh vực thực phẩm, cảnh báo nông dân, ngư dân quy mô nhỏ và lao động nông nghiệp, đặc biệt là phụ nữ và người cao tuổi đang đối mặt rủi ro ngày càng lớn về sức khỏe và tính mạng.

“Những người có sinh kế phụ thuộc vào công việc hàng ngày trên đồng ruộng, sông ngòi và đại dương, rất dễ bị tổn thương bởi nắng nóng cực đoan,” bà nói.

Bà Ody cũng kêu gọi tăng cường bảo vệ người lao động thông qua quy định an toàn, đảm bảo thời gian nghỉ ngơi, nước uống và điều kiện làm việc phù hợp, đồng thời thúc đẩy các mô hình canh tác thân thiện môi trường.

Các chuyên gia cũng lưu ý hệ thống lương thực công nghiệp hiện nay, vốn phụ thuộc vào số ít cây trồng chủ lực và đầu vào như phân bón, đang bộc lộ tính dễ tổn thương trước các cú sốc khí hậu. Vì vậy, cần phát triển hệ thống lương thực đa dạng, có khả năng chống chịu tốt hơn, thay vì tiếp tục mô hình nông nghiệp thâm canh.

Tác động của biến đổi khí hậu không chỉ giới hạn ở các quốc gia nóng mà sẽ lan rộng toàn cầu, bao gồm cả các nước ôn đới và phát triển. Những thay đổi về năng suất, nguồn nước, mô hình canh tác và chuỗi cung ứng sẽ buộc các quốc gia phải điều chỉnh chiến lược lương thực trong thời gian tới.

“Sự gia tăng nhanh chóng của những bất ổn khí hậu đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với người trồng lương thực trên toàn thế giới. Các vùng ôn đới và các nước phát triển cũng không thể phớt lờ những ảnh hưởng này,” Tim Lang, giáo sư danh dự về chính sách lương thực tại Đại học London nhấn mạnh.

Các chuyên gia đồng thuận rằng, bên cạnh thích ứng, giải pháp lâu dài vẫn là giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và đầu tư mạnh mẽ vào các biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trương Thùy Dương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/lien-hop-quoc-nang-nong-cuc-doan-de-doa-an-ninh-luong-thuc-toan-cau-746569.html