ĐBP - Là miền đất ghi dấu chiến thắng “lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu”, Điện Biên hôm nay đang chuyển mình trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn. Từ hệ sinh thái phong phú với núi non trùng điệp, rừng nguyên sinh, sông suối, hang động; thôn, bản giàu bản sắc văn hóa truyền thống đến hệ thống di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ đang được kết nối trong một tầm nhìn phát triển. Lấy liên kết làm trục xuyên suốt, Điện Biên chủ động mở cánh cửa hợp tác và hội nhập, hình thành sản phẩm đặc thù, khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có, hướng tới phát triển du lịch bền vững.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với đoàn Famtrip khảo sát sản phẩm du lịch trên địa bàn tỉnh.
Năm 2025 bức tranh du lịch Điện Biên tiếp tục với gam màu sáng. Toàn tỉnh đón 1,454 triệu lượt khách, đạt 100% kế hoạch, trong đó có 13.331 lượt khách quốc tế. Tổng thu từ du lịch đạt 2.645 tỷ đồng, vượt 110% so với kế hoạch. Hệ thống dịch vụ du lịch trên địa bàn tỉnh từng bước hoàn thiện. Hiện nay, toàn tỉnh có 251 cơ sở lưu trú, với 3.306 buồng, 6.443 giường; trong đó 39 khách sạn, 152 nhà nghỉ, 18 nhà khách và 42 homestay. Mạng lưới lưu trú ngày càng đa dạng, đáp ứng nhu cầu của du khách; từ khách tham quan ngắn ngày đến những du khách muốn lưu trú dài hơn để trải nghiệm đời sống bản địa.
Hoạt động du lịch phát triển mở ra sinh kế cho người dân. Hiện nay, toàn tỉnh có 15.700 lao động hoạt động trong lĩnh vực du lịch; trong đó, 6.700 lao động trực tiếp, tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn gia đình, nhất là ở khu vực nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tại các homestay, dịch vụ ẩm thực, du lịch trải nghiệm từng bước gắn kết với đời sống người dân, trở thành một phần của kinh tế cộng đồng. Từ thực tiễn phát triển, Điện Biên từng bước chuyển sang “làm du lịch có định hướng, có chiến lược”. Và mấu chốt của chiến lược ấy chính là liên kết nội tỉnh, liên kết vùng và mở rộng liên kết quốc gia, quốc tế.
Tháng 12/2025, Tỉnh ủy đã thành lập Ban Chỉ đạo phát triển du lịch, giữ vai trò “nhạc trưởng”, kết nối các sở, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, nhằm tạo sự thống nhất trong tư duy và hành động. Tỉnh xác định 4 dự án du lịch trọng điểm làm động lực cho giai đoạn tới gồm: Khu cáp treo và khu đô thị - dịch vụ Mường Phăng, khu nghỉ dưỡng khoáng nóng Hua Pe tại xã Thanh Nưa (thực hiện giai đoạn 2025 - 2026); khu đô thị, du lịch nghỉ dưỡng và thể thao phía Tây Bắc (thực hiện giai đoạn 2026 - 2030); khu đô thị, du lịch, thể thao Huổi Phạ và phụ cận (thực hiện giai đoạn 2026 - 2027). Các dự án này kỳ vọng tạo ra chuỗi sản phẩm du lịch mới, hấp dẫn, kéo dài thời gian lưu trú, nâng cao mức chi tiêu của du khách và lan tỏa lợi ích đến cộng đồng địa phương.
Ông Trần Hải Hà, Quyền Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: “Sở tham mưu ban hành và triển khai Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035; các chính sách hỗ trợ phát triển du lịch; đề án phát triển du lịch cộng đồng; chương trình phát triển du lịch nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới cùng các nội dung của chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Những chính sách ấy tạo hành lang pháp lý quan trọng, đặt nền móng cho cách làm du lịch bền vững, gìn giữ bản sắc văn hóa và lấy người dân làm trung tâm”.
Liên kết vùng được coi là “trục ngang” giúp du lịch Điện Biên mở rộng không gian phát triển. Từ năm 2008, chương trình hợp tác du lịch các tỉnh Tây Bắc đã đặt nền móng cho tư duy làm du lịch liên vùng, khai thác hiệu quả tiềm năng và lợi thế của từng địa phương. Qua thời gian, sự liên kết ấy ngày càng đi vào chiều sâu, từng bước hình thành chuỗi sản phẩm du lịch mang thương hiệu chung của khu vực.
Những sản phẩm như: “Du lịch cộng đồng Tây Bắc”, “Hành trình khám phá cung đường di sản ruộng bậc thang”, “Chinh phục đỉnh cao”, “Sắc hoa Tây Bắc” hay du lịch tâm linh dọc sông Đà… đã trở thành nền tảng để các doanh nghiệp lữ hành xây dựng tour, tuyến xuyên suốt các tỉnh. Trong dòng chảy ấy, Điện Biên giữ vai trò điểm nhấn với hệ thống di tích lịch sử quốc gia đặc biệt cùng Lễ hội Hoa Ban. Từ những sản phẩm chung hình thành các tuyến du lịch liên tỉnh như: Mộc Châu - Điện Biên Phủ - Sa Pa và ngược lại, giúp kéo dài hành trình, tăng trải nghiệm và chia sẻ lợi ích giữa các địa phương.
Không dừng lại ở khu vực Tây Bắc, Điện Biên chủ động mở rộng hợp tác với Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh và các tỉnh Bắc Lào, Bắc Thái Lan và Vân Nam (Trung Quốc); từng bước đưa hình ảnh Điện Biên ra không gian du lịch rộng lớn hơn.
Ông Phạm Văn Thăng, Trưởng phòng Nghiệp vụ du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: “Nhờ các hoạt động liên kết và xúc tiến du lịch, năm 2025, công tác quảng bá du lịch được đẩy mạnh với nhiều chương trình trong và ngoài nước. 11.100 ấn phẩm phục vụ xúc tiến du lịch đã được phát hành; 135 buổi tuyên truyền trên màn hình LED tại Sân hành lễ Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ; gần 100.000 lượt khách được tư vấn, hỗ trợ thông tin”.
Bước sang năm 2026, Điện Biên tiếp tục giảm tính mùa vụ, tạo dòng khách ổn định quanh năm thông qua chuỗi lễ hội, sự kiện trải đều theo từng thời điểm. Từ khai trương chợ đêm Mường Thanh, Lễ hội Hoa Ban, các giải thể thao cấp quốc gia, Marathon Tiền Phong - Điện Biên Phủ, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc đến các hoạt động du lịch trải nghiệm, mạo hiểm... Kỳ vọng năm 2026 dự kiến lượng khách tăng 145.400 lượt, doanh thu du lịch tăng khoảng 234,68 tỷ đồng so với năm 2024, đóng góp 80 - 95 tỷ đồng giá trị tăng thêm cho khu vực dịch vụ, trở thành nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng GRDP... hướng đến mục tiêu phát triển du lịch Điện Biên bền vững.
Mai Phương