Liên minh châu Âu đang xem xét khả năng mở rộng điều khoản phòng thủ tập thể đối với Ukraine ngay cả khi quốc gia Đông Âu này chính thức được kết nạp làm thành viên của khối.
Thông tin này được một người đối thoại giấu tên của tạp chí The Economist cho biết, đồng thời tiết lộ thêm thực tế là một số quốc gia EU phản đối việc đẩy nhanh quá trình gia nhập đầy đủ Liên minh của Ukraine.
Tuy vậy họ cũng đạt được sự đồng thuận về các hình thức khả thi đối với Ukraine, ví dụ như tư cách quan sát viên trong các thể chế EU và trong Hội đồng châu Âu mà không có quyền bỏ phiếu.
Bên cạnh đó các quốc gia châu Âu sẵn sàng mở rộng điều khoản phòng thủ chung - Điều 42.7 của Hiệp ước EU đối với Ukraine, đây thực chất là điều khoản tương đương của châu Âu với Điều 5 Hiến chương NATO.
Thực tế trên đã được một trong những người đối thoại của ấn phẩm The Economist xác nhận. Cụ thể trong hội nghị thượng đỉnh gần đây tại Síp, các quan chức Liên minh châu Âu đã chỉ thị nghiên cứu vấn đề này.
Trước tình hình trên, giới chuyên gia phân tích lưu ý rằng sáng kiến này được ủng hộ bởi các quốc gia đánh giá nghiêm túc nguy cơ có thể bùng nổ xung đột vũ trang giữa Nga và châu Âu.
Trong trường hợp xấu nhất là nổ ra chiến tranh, EU sẽ dựa vào tiềm lực của Ukraine, đặc biệt là quân đội hàng trăm nghìn binh sĩ dày dạn kinh nghiệm thực chiến và các công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực máy bay không người lái cùng với trí tuệ nhân tạo.
Cần nhấn mạnh, Điều 42.7 của Hiệp ước Liên minh châu Âu là một cam kết chính trị về tinh thần đoàn kết, không kèm theo bất kỳ mệnh lệnh nào. Trong khi đó NATO có cấu trúc quân sự và kế hoạch quốc phòng chặt chẽ hơn.
Trường hợp kích hoạt duy nhất được biết đến là ở Pháp năm 2015, sau các vụ tấn công khủng bố ở Paris. Tại thời điểm đó, nhiều quốc gia EU khác đã hỗ trợ, bao gồm cả trong các nhiệm vụ và chiến dịch quân sự.
Nếu những đảm bảo tương tự được mở rộng đối với Ukraine, điều đó nghĩa là các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu có nghĩa vụ pháp lý phải đáp trả bất kỳ hành động gây hấn nào được phát động chống lại nước này, ngay cả khi Kyiv chưa phải là thành viên đầy đủ của EU.
Việt Dũng