Liên minh cũ rạn nứt, 'tình bạn' mới hình thành trong chiến sự Iran

2 giờ trướcBài gốc

Trong chiến sự Iran, khi Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) hứng chịu các cuộc tấn công liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) từ Iran, Israel đã đồng ý triển khai một trong những hệ thống quân sự nhạy cảm nhất của mình.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu bí mật chỉ đạo quân đội Israel điều một tổ hợp phòng không Vòm Sắt cùng binh sĩ vận hành tới UAE. Động thái này cho thấy mức độ tiến triển đáng kể trong quan hệ song phương giữa Israel và UAE.

Tình bạn mới hình thành

Một nguồn tin ngoại giao Israel cho biết nước này “bất ngờ trước mức độ gần gũi hiện có với UAE”, đồng thời cho biết hai bên đang có sự hợp tác ngày càng sâu rộng.

“Mối đe dọa chung đã thúc đẩy mức độ gần gũi chưa từng có. Điều này chắc chắn sẽ được phản ánh trong cách thức mở rộng quan hệ song phương giữa hai nước trong thời gian tới”, một quan chức Israel cho hay.

Theo một nguồn tin Israel xác nhận với CNN, việc Israel bí mật triển khai hệ thống Vòm Sắt tới UAE là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy quan hệ giữa hai nước ngày càng sâu sắc. Động thái này diễn ra trong thời gian chiến sự Iran đang ở giai đoạn giao tranh căng thẳng.

Đây là lần đầu tiên Israel triển khai binh sĩ tới một quốc gia Arab, cũng là lần đầu tiên hệ thống Vòm Sắt được đặt bên ngoài lãnh thổ Israel. Israel đã lựa chọn làm điều này ngay cả khi nước này cũng đang căng mình chống đỡ các đợt tấn công bằng tên lửa và UAV từ Iran. Theo Axios, hệ thống này đã giúp UAE đánh chặn hàng chục tên lửa bắn từ Iran.

UAE hứng chịu các đòn tấn công phi đối xứng từ Iran nhiều hơn hẳn các quốc gia vùng Vịnh khác. Ảnh: Reuters.

Ông Yoel Guzansky, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, nhận định UAE hiện là một trong những đối tác thân thiết nhất của Israel trên toàn cầu.

“Không chỉ hợp tác trong lĩnh vực an ninh, mà còn hợp tác trong lĩnh vực du lịch, khoa học, đầu tư, thương mại... Hiện không có quốc gia Arab nào gần gũi Israel hơn UAE. Ở góc độ nào đó, UAE đang phải trả giá cho mối quan hệ này”, ông Guzansky nói.

Ông Guzansky cho rằng chính mối quan hệ với Israel đã khiến UAE trở thành mục tiêu tấn công của Iran nhiều hơn hẳn các quốc gia vùng Vịnh khác.

Trước đây, các nước vùng Vịnh thường giữ khoảng cách với Israel, nhưng hiện tại, UAE quyết định công khai đi ngược lại xu hướng ấy. Không chỉ thân thiện với Israel hơn, UAE còn dần tạo khoảng cách với các đồng minh truyền thống tại vùng Vịnh, do bất đồng về cách phản ứng lại các đòn tấn công của Iran trong chiến sự.

Một số quan chức Israel trao đổi với CNN rằng họ nhìn thấy cơ hội chưa từng có và đã nhanh chóng củng cố quan hệ với UAE.

“Trong số ít những diễn biến tích cực trong cuộc chiến với Iran, mối quan hệ với UAE nổi lên như một tin tốt hiếm hoi. Quan hệ song phương Israel - UAE đã được nâng lên cấp độ mới”, một nguồn tin Israel nói với CNN.

Tuy vậy, cuộc chiến cũng cho thấy giới hạn trong sự hỗ trợ của Israel, khi nước này phải cân bằng giữa việc tăng cường quan hệ với UAE và nhu cầu an ninh trong nước.

Một nguồn tin an ninh cho biết Israel đã phải từ chối lời đề nghị bổ sung thêm hệ thống Vòm Sắt cho UAE, do chính Israel cũng có những hạn chế về năng lực phòng thủ trước các đợt tấn công liên tiếp từ Iran.

Theo hãng thông tấn Tasnim của Iran, giới chức nước này đã cảnh báo UAE không trở thành "con rối" của Israel. Theo đó, nguồn tin từ giới chức quân sự tại Iran tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào UAE, nếu quốc gia này có những bước đi "thiếu khôn ngoan".

Nguồn tin này nhấn mạnh nếu UAE làm "con rối" của Israel và có hành động sai lầm, họ sẽ phải nhận một bài học đích đáng. Iran đánh giá UAE đang "ngồi trong một ngôi nhà kính rất dễ vỡ" với hàm ý về tình trạng an ninh mong manh của UAE.

Liên minh cũ rạn nứt

Giới chức UAE hiện nhìn nhận rằng chiến sự Iran đang tái định hình các liên minh trong khu vực.

Theo các quan chức UAE, nước này sẽ xích lại gần hơn với Israel và các quốc gia đã có hành động thiết thực hỗ trợ họ trước các đòn tấn công của Iran, chẳng hạn như Mỹ, Anh, Pháp.

Trong những tuần gần đây, các quan chức UAE đã công khai chỉ trích các quốc gia Arab vì không có động thái hỗ trợ hiệu quả, khi UAE phải hứng chịu nhiều cuộc tấn công từ Iran.

Ông Anwar Gargash, cố vấn của Tổng thống UAE, nhận định rằng lập trường của các quốc gia Arab vùng Vịnh đang “yếu nhất trong lịch sử”.

“Các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh đã hỗ trợ nhau về mặt hậu cần, nhưng về chính trị và quân sự, tôi cho rằng lập trường của họ đang yếu nhất từ trước đến nay. Tôi đã đoán trước điều này sẽ xảy ra với Liên đoàn Arab và không bất ngờ, nhưng tôi không ngờ điều đó lại xảy ra cả với Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh, tôi thực sự ngạc nhiên”, ông Gargash nhấn mạnh.

Trước những chỉ trích rằng Israel và Mỹ đã kéo vùng Vịnh vào cuộc xung đột mà các quốc gia trong khu vực đều phản đối, ông Gargash nhấn mạnh UAE cần tiếp tục duy trì quan hệ với cả Israel và Mỹ.

UAE đã rút khỏi OPEC và OPEC+ kể từ ngày 1/5. Ảnh: Reuters.

Gần đây, UAE còn tuyên bố rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa OPEC sau gần 60 năm là thành viên. Trước câu hỏi, Saudi Arabia - quốc gia dẫn dắt OPEC trên thực tế - có được tham vấn trước khi UAE chính thức đưa ra quyết định rút lui hay không, Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei cho biết nước này không trao đổi vấn đề trên với bất kỳ quốc gia nào khác.

Các chuyên gia nhận định UAE từ lâu đã cảm thấy bất mãn vì phải chịu quá nhiều ràng buộc từ OPEC, song vẫn duy trì tư cách thành viên do “nể” Saudi Arabia.

Một quan chức Israel cho rằng việc UAE rời OPEC cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa UAE và lập trường chung của các nước Arab vùng Vịnh. UAE hiện còn công khai xu hướng xích lại gần hơn với Israel và Mỹ.

“Điều đó khiến UAE rời xa chính sách truyền thống của vùng Vịnh, biến họ trở thành một thực thể khác biệt trong khu vực. UAE giờ sẵn sàng ở vào thế đơn độc, còn Israel và Mỹ đã và sẽ ở bên họ”, quan chức Israel nói với CNN.

Quyết định của UAE trong việc rút khỏi OPEC dù có vẻ đột ngột, nhưng giới quan sát cho rằng nước này thực chất đã chuẩn bị từ lâu.

Quyết định này cho thấy sự khác biệt trong chính sách dầu mỏ giữa UAE và Saudi Arabia, đồng thời phản ánh sự cạnh tranh ngày càng rõ nét giữa hai nước.

Giới lãnh đạo UAE được cho là đang ưu tiên tối đa lợi ích quốc gia, có xu hướng tăng cường quan hệ với Mỹ và Israel, thay vì gắn bó với các đối tác mà UAE đánh giá là đại diện cho trật tự cũ.

Các phát biểu từ giới chức UAE cũng cho thấy nước này đặc biệt chú ý tới việc quốc gia nào đã hỗ trợ họ trong khủng hoảng.

Hiện giới quan sát bắt đầu suy đoán các bước đi tiếp theo của UAE. Một số ý kiến cho rằng UAE có thể sẽ rút khỏi các tổ chức khác như Liên đoàn Arab, Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh hoặc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo.

Dù vậy, UAE chưa cân nhắc rút thêm khỏi bất kỳ tổ chức đa phương nào, một quan chức UAE nói với CNN. Nước này chỉ đang xem xét lại “mức độ phù hợp, tính hiệu quả, vai trò và mức độ đóng góp” của UAE trong một số tổ chức, nhưng “chưa tính đến việc rút lui”, vị quan chức cho biết.

Song chỉ tính riêng việc UAE rút khỏi OPEC đã cho thấy Trung Đông sẽ còn nhiều biến động và bất định, chiến sự Iran càng đẩy nhanh quá trình xảy ra các diễn biến ấy.

Đám cháy tại mỏ khai thác khí đốt Shah của UAE Giới chức Abu Dhabi (UAE) đã đình chỉ hoạt động tại mỏ khí đốt Shah sau một vụ tấn công bằng UAV gây cháy tại đây. Tại thành phố Fujairah (UAE), đám cháy bùng phát tại Khu công nghiệp dầu mỏ Fujairah cũng vì UAV.

An Hòa

Nguồn Znews : https://znews.vn/lien-minh-cu-ran-nut-tinh-ban-moi-hinh-thanh-trong-chien-su-iran-post1648840.html