Chưa xử lý dứt điểm bài toán mặt bằng
Dự án ĐHQG TPHCM được triển khai nhằm xây dựng nơi đây trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo trọng điểm quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Nam và cả nước. Theo quy hoạch, DA có quy mô hơn 643ha được hình thành như một "thành phố đại học" tích hợp nhiều chức năng, từ không gian đào tạo, nghiên cứu đến sinh hoạt và dịch vụ cộng đồng. Bên trong khu đô thị được tổ chức thành nhiều phân khu như trung tâm điều hành, khu dịch vụ công cộng, các trường thành viên, viện nghiên cứu, khu giáo dục quốc phòng, thể dục - thể thao, ký túc xá, nhà công vụ và công viên khoa học.
Lãnh đạo UBND phường Đông Hòa họp lên kế hoạch cưỡng chế thu hồi đất
Dự án ĐHQG-HCM được quy hoạch theo định hướng 1 đô thị khoa học hiện đại và dù đã được triển khai từ gần 3 thập kỷ trước nhưng đến nay vẫn chưa thể hoàn thiện do vướng mắc kéo dài trong khâu bồi thường (BT), giải phóng mặt bằng (GPMB). Trong nhiều năm qua, ĐHQG-HCM liên tục kiến nghị cơ quan chức năng tháo gỡ khó khăn, song bài toán mặt bằng vẫn chưa được xử lý dứt điểm khiến tiến độ toàn DA bị ảnh hưởng.
Để giải quyết vướng mắc của DA, chiều 17/3 ông Nguyễn Văn Yêm - Phó Chủ tịch UBND phường Đông Hòa, Chủ tịch Hội đồng BT - GPMB phường - đã chủ trì cuộc họp với Ban điều hành dự án ĐHQG-HCM nhằm tháo gỡ các tồn đọng, đặc biệt là công tác BT- GPMB kéo dài gần 30 năm qua. Buổi họp được xem là giai đoạn nước rút với quyết tâm hoàn thành khâu GPMB, bàn giao đất cho Ban quản lý ĐHQG-HCM trước ngày 15/4/2026.
Theo Ban GPMB phường Đông Hòa, đến nay phường đã thu hồi được 494/522 ha; phần đất hơn 27ha còn lại chưa giải tỏa được liên quan đến khoảng 1.500 hộ dân. Những ngày đầu tháng 3/2026, phường đã tổ chức buổi vận động thành công đối với các hộ dân đã đồng thuận bàn giao mặt bằng. Tính tới thời điểm hiện nay vẫn còn 21 hộ chưa đồng thuận, phường đang lên kế hoạch cưỡng chế để bảo đảm tiến độ.
Để các hộ dân sinh sống tại địa phương giao đất cho ĐHQG-HCM, phường Đông Hòa đã chuẩn bị 1.042 nền đất cho các gia đình có nhu cầu tái định cư (TĐC). Theo đó, 846 hộ dân có nhu cầu đã được phường tổ chức bàn giao đất nền. Hiện phường còn 186 nền đất vẫn đang bỏ trống vì người dân chưa chấp nhận. Để giải quyết vấn đề, lãnh đạo phường đã tổ chức nhiều cuộc họp cũng như đối thoại với người dân có đất thuộc diện thu hồi phục vụ DA trọng điểm quốc gia để ghi nhận các ý kiến.
Khu Đại học Quốc gia TPHCM nhìn từ trên cao
Tại buổi làm việc, lãnh đạo phường khẳng định lại tính pháp lý, sự cần thiết và ý nghĩa chiến lược của DA đối với sự phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của cả nước. Trong buổi đối thoại, các cán bộ đã giải thích cặn kẽ chính sách BT, hỗ trợ (HT), TĐC theo quy định để người dân nắm rõ. Đặc biệt, lãnh đạo phường nhấn mạnh việc bàn giao mặt bằng đúng tiến độ không chỉ là nghĩa vụ, trách nhiệm của công dân, mà còn là cơ sở để chính quyền triển khai kịp thời chính sách HT, giúp các hộ dân sớm ổn định cuộc sống.
Nhiều hộ dân sau khi được giải thích đã bày tỏ sự đồng tình với chủ trương và cam kết phối hợp bàn giao mặt bằng. Tuy nhiên, một số ý kiến băn khoăn về giá đất BT lẫn phương án TĐC cũng được tổ công tác lắng nghe và sẽ phản ánh lên cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết thấu tình đạt lý nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Các buổi đối thoại, vận động không gây sức ép, mà để lãnh đạo địa phương lắng nghe tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân, mục tiêu cuối cùng là tìm được giải pháp, vừa bảo đảm quyền lợi người dân vừa hoàn thành nhiệm vụ chính trị của địa phương.
Trọng tâm cuộc vận động hướng đến các hộ dân thuộc hàng thừa kế của các ông Nguyễn Văn Trí và Nguyễn Văn Sáu. Đây là 2 trường hợp khiếu nại kéo dài nhiều năm liên quan đến chính sách BT, HT và TĐC. Theo hồ sơ, hộ ông Nguyễn Văn Trí bị giải tỏa trắng hơn 15.000m2, gia đình đã nhận đủ tiền BT và suất TĐC nhưng vẫn chưa bàn giao mặt bằng và nhiều lần làm đơn khiếu nại yêu cầu nâng giá BT đất nông nghiệp, tăng mức hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và cấp thêm suất TĐC. Tương tự, hộ ông Nguyễn Văn Sáu cũng chưa bàn giao mặt bằng vì đang khiếu nại tăng mức BT bổ sung cho diện tích 300m2 đất thu hồi. Tại buổi vận động, lãnh đạo UBND phường Đông Hòa cho biết, các chính sách BT đã được cơ quan chức năng xem xét, giải quyết đúng quy định pháp luật qua nhiều cấp; đồng thời yêu cầu các hộ bàn giao mặt bằng, bảo đảm tiến độ thi công DA, tránh phát sinh chi phí thực hiện cưỡng chế.
Khu đất các hộ dân sinh sống trong khu vực dự án sẽ giải tỏa trước ngày 15/4
Lên kế hoạch giải tỏa trước ngày 15/4
Ông Yêm cho biết, thời gian tới phường Đông Hòa sẽ tiếp tục phương châm "Dân vận khéo", đi từng ngõ, đến từng nhà để tạo sự đồng thuận cao nhất, hạn chế tối đa các trường hợp phải tổ chức cưỡng chế và khẳng định, việc cưỡng chế thu hồi đất là biện pháp cuối cùng, chỉ thực hiện khi đã áp dụng đầy đủ các hình thức tuyên truyền, vận động, thuyết phục nhưng không đạt kết quả. Phường Đông Hòa tiếp tục kêu gọi người dân sống tại địa phương hợp tác, chấp hành quyết định thu hồi đất, bàn giao mặt bằng để DA được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm lợi ích chung của Nhà nước và cộng đồng xã hội.
Để có nguồn đất sạch bàn giao cho Ban điều hành dự án ĐHQG-HCM, UBND phường Đông Hòa đã thu hồi được 494,4/522 ha, đạt 94,71%. Trong đó, công tác cưỡng chế thu hồi đất được triển khai quyết liệt đối với các trường hợp thuộc Quyết định cưỡng chế, bảo đảm đúng quy định pháp luật và tiến độ DA. Mới đây, Ban cưỡng chế phường đã tổ chức cưỡng chế với 8 hộ, bàn giao 51.208,5m² đất cho ĐHQG-HCM để triển khai các hạng mục: Quy hoạch Trường Đại học Khoa học Sức khỏe, Khu cây xanh CX14, Khu ký túc xá B, hạ tầng các tuyến đường chính của Khu dự án ĐHQG.
Để có nguồn đất sạch tiếp tục bàn giao cho Ban điều hành dự án ĐHQG-HCM, UBND phường Đông Hòa đã tổ chức cuộc họp với các thành viên Ban cưỡng chế thu hồi đất gồm: đại diện Công an, Quân sự, Mặt trận Tổ quốc, các phòng ban chuyên môn, đơn vị liên quan đồng thời lên kế hoạch tổ chức thực hiện cưỡng chế thu hồi đất đối với 17 trường hợp thuộc các khu vực quy hoạch trong dự án ĐHQG. Theo báo cáo, tổng diện tích đất dự kiến cưỡng chế thu hồi là hơn 36.166m², thuộc 5 khu vực quy hoạch gồm: Khu cây xanh 8 và hạ tầng xung quanh đường Alexandre De Rhodes, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Khu trung tâm dịch vụ công cộng 2 và hạ tầng xanh đường Nguyễn Du, Khu đất dự trữ và cây xanh 14.
Đây là những trường hợp đã ban hành đầy đủ quyết định cưỡng chế theo quy định pháp luật nhưng đến nay chưa bàn giao mặt bằng. Ban cưỡng chế phường Đông Hòa dự kiến tổ chức cưỡng chế trong 4 ngày, từ 31/3 - 03/4/2026. Nhiệm vụ được phân công cho từng lực lượng, bảo đảm thực hiện đúng trình tự, thủ tục pháp luật; đồng thời chú trọng công tác tuyên truyền, vận động, hỗ trợ người dân di dời tài sản, ổn định nơi ở, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn trong suốt quá trình thực hiện.
Ông Yêm nhấn mạnh, phương án cưỡng chế phải bảo đảm tính pháp lý chặt chẽ. Các lực lượng tham gia phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện nhiệm vụ đúng pháp luật, công khai, minh bạch, nhân văn, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân, góp phần sớm hoàn thành công tác GPMB, phục vụ mục tiêu phát triển ĐHQG - HCM và chỉnh trang đô thị trên địa bàn phường.
Để ĐHQG - HCM phát triển theo hướng hiện đại, chất lượng cao và hội nhập quốc tế, PGS.TS Nguyễn Minh Tâm - Phó Giám đốc ĐHQG - TPHCM - đề nghị các địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác GPMB, trong đó ưu tiên các vị trí trọng điểm để ĐHQG triển khai DA trong năm 2026. Theo PGS.TS Nguyễn Minh Tâm, DA ĐHQG không sử dụng nguồn vốn của TPHCM nhưng vẫn được xác định đây là DA trọng điểm của thành phố. Đề nghị lãnh đạo các sở, ngành và UBND hai phường Đông Hòa, Linh Xuân triển khai thu hồi đất quyết liệt hơn để hoàn thành công tác GPMB trước ngày 15/4.
Nam Anh