Vào hôm 1/5 vừa qua, tại TP Đà Nẵng xảy vụ cháy ô tô tại cây xăng khiến 2 người tử vong. Công an TP Đà Nẵng đang giám định phương tiện, làm rõ nguyên nhân vụ cháy, củng cố hồ sơ để xử lý theo quy định pháp luật.
Trước đó hôm 30/4, một ô tô con chở theo cả gia đình khi lưu thông trên cao tốc TPHCM - Trung Lương bất ngờ bốc cháy. May mắn là cả 3 người trên xe kịp thoát, nhưng chiếc xe cháy rụi.
Tại Hà Nội, chiều 29/4, một ô tô 5 chỗ chạy ở đường vành đai 3 trên cao (phía trên hồ Linh Đàm) theo hướng đi cầu Thanh Trì bất ngờ dừng phía làn khẩn cấp rồi bốc cháy từ phần đầu. Ngọn lửa nhanh chóng lan sang kính lái, khiến phương tiện chỉ còn trơ khung. Vụ việc xảy ra đúng giờ cao điểm, gây ùn tắc cục bộ, nhưng may mắn không có thiệt hại về người.
Những sự việc trên thu hút sự quan tâm, bàn luận của cộng đồng. Nhiều người bày tỏ sự tiếc thương trước hậu quả đau lòng, đồng thời đặt ra câu hỏi: Nếu rơi vào tình huống xe bốc cháy đột ngột, cần làm gì để thoát ra ngoài trong thời gian ngắn sống còn?
Trước thực tế những sự cố cháy xe diễn biến nhanh và khó lường, việc trang bị kỹ năng thoát hiểm cho cả người lái lẫn hành khách trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Một số kỹ năng thoát hiểm cơ bản khi ô tô bị cháy
Theo các chuyên gia an toàn giao thông, trong tình huống ô tô bất ngờ bốc cháy, phản ứng của người lái trong những giây đầu tiên có ý nghĩa quyết định đến khả năng thoát hiểm và hạn chế thiệt hại.
Khi phát hiện dấu hiệu bất thường như mùi khét, khói xuất hiện trong khoang lái hoặc nhiệt độ xe tăng nhanh, tài xế cần lập tức bật đèn cảnh báo nguy hiểm, giảm tốc và đưa xe vào làn khẩn cấp hoặc vị trí an toàn gần nhất. Khu vực dừng xe nên tránh xa trạm xăng, khu dân cư hoặc nơi có nguy cơ cháy nổ cao.
Với vụ việc xảy ra ở Đà Nẵng vừa qua, tài xế khi phát hiện cháy nhưng không kịp thời mở cửa xe để những người bên trong thoát ra.
Sau khi dừng xe, việc tắt động cơ ngay lập tức được xem là thao tác quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ cháy lan từ hệ thống điện hoặc nhiên liệu. Trong tình huống khẩn cấp, người lái cần giữ bình tĩnh, nhanh chóng thông báo cho toàn bộ hành khách trên xe và yêu cầu rời khỏi xe ngay lập tức mà không mang theo bất kỳ vật dụng cá nhân nào.
Bên cạnh việc mở khóa cửa trung tâm, tài xế cũng cần kiểm tra nhanh khoang cabin để bảo đảm không còn người mắc kẹt bên trong, đặc biệt là trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi.
Với một số dòng xe, cửa ghế phụ phía trước có thể mở bằng cách kéo tay nắm hai lần liên tiếp để vô hiệu hóa khóa tạm thời. Tuy nhiên, cửa hàng ghế sau thường bị giới hạn hơn, muốn mở được cần có thao tác mở khóa từ phía trước hoặc phải trèo lên ghế trước để thoát ra.
Nếu cửa xe bị kẹt, cần sử dụng dụng cụ chuyên dụng, thanh sắt của gối tựa đầu hoặc giày cao gót để đập vỡ cửa sổ bên, sau đó di chuyển ra xa ít nhất 30 mét. Mọi hành động cần được thực hiện trong vài giây vì lửa có thể bao trùm phương tiện rất nhanh chóng.
Để chuẩn bị cho tình huống phải phá kính, hãy luôn để sẵn dụng cụ cắt dây an toàn và thiết bị phá kính trong ngăn chứa đồ hoặc trong tầm với.
Búa phá kính là một dụng cụ rất cần trang bị trên xe ô tô.
Trong trường hợp xe được trang bị bình chữa cháy mini và đám cháy mới phát sinh ở quy mô nhỏ, người lái có thể xử lý ban đầu nếu bảo đảm an toàn.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh không nên cố gắng dập lửa khi ngọn lửa đã bùng phát mạnh hoặc có nguy cơ phát nổ. Khi đó, ưu tiên hàng đầu là nhanh chóng rời xa phương tiện và giữ khoảng cách an toàn.
Hành khách cũng nên tự chủ động
Đối với hành khách, đặc biệt là người ngồi ở hàng ghế sau, khả năng thoát hiểm trong tình huống ô tô bốc cháy phụ thuộc lớn vào phản ứng nhanh và sự chủ động.
Ngay khi nghe cảnh báo hoặc phát hiện dấu hiệu bất thường, hành khách cần nhanh chóng mở cửa gần nhất để rời khỏi xe, không nên chờ hỗ trợ nếu vẫn có thể tự di chuyển. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp chậm vài giây do hoảng loạn hoặc lúng túng tìm tay nắm cửa đã khiến cơ hội thoát thân bị thu hẹp đáng kể.
Tuy nhiên trong tình huống hoảng loạn, có khói, lửa bao trùm, việc di chuyển trong khoang xe để tìm lối thoát cũng là một vấn đề khó với người không quen với ô tô.
Do đó, các chuyên gia khuyến cáo người ngồi trên xe nên hình thành thói quen xác định vị trí tay nắm cửa, chốt khóa và cơ chế mở cửa ngay khi lên xe nhằm chủ động hơn khi xảy ra sự cố.
Với trẻ nhỏ, người lớn đi cùng cần ưu tiên hỗ trợ thoát hiểm trước bằng cách nhanh chóng tháo dây an toàn, mở cửa và đưa trẻ ra ngoài. Trong trường hợp cửa xe bị kẹt do biến dạng hoặc ảnh hưởng từ nhiệt độ cao, hành khách cần giữ bình tĩnh, tìm cách mở cửa phía đối diện hoặc sử dụng vật cứng để phá kính bên hông bằng cách dùng vật nặng đập vào các góc kính.
Người lớn hay trẻ em đều cần được trang bị kỹ năng phá cửa kính ô tô từ bên trong để thoát hiểm.
Khi di chuyển thoát nạn từ trong ô tô không nên mang theo các vật dụng có kích thước lớn, cản trở lối di chuyển thoát nạn của các hành khách khác trên xe. Nếu có người bị nạn, nhanh chóng đưa người bị nạn ra ngoài bằng cách cõng, vác, bế nạn nhân.
Trong trường hợp có trẻ nhỏ cần nhanh chóng hỗ trợ, hướng dẫn hoặc bế, cõng trẻ nhỏ di chuyển thoát nạn an toàn. Sau khi xuống xe, di chuyển ra xa khu vực dừng xe bởi xe có thể bất ngờ phát nổ và gây thương tích.
Mọi thao tác cần được thực hiện khẩn trương bởi khói độc trong khoang xe có thể gây ngạt chỉ sau thời gian ngắn.
Sau khi thoát ra ngoài an toàn, người lái và hành khách tuyệt đối không quay lại lấy tài sản cá nhân hoặc đứng gần phương tiện đang cháy. Khoảng cách an toàn tối thiểu được khuyến nghị là từ 10-20 m nhằm tránh nguy cơ phát nổ từ bình nhiên liệu, lốp xe hoặc các bộ phận chịu áp lực.
Dùng bình chữa cháy, cát, nước để chữa cháy, đồng thời hô hoán để mọi người đến trợ giúp, gọi báo ngay cho Cảnh sát phòng cháy chứa cháy theo số điện thoại 114 hoặc cho Công an, chính quyền địa phương,... nơi gần nhất để phối hợp chữa cháy.