Linh hoạt cơ cấu cây trồng, nâng hiệu quả sản xuất

3 giờ trướcBài gốc

Lãnh đạo xã Thanh Mai kiểm tra thực tế, nắm tình hình chuyển đổi cây trồng của người dân.

Gia đình bà Hà Thị Chờ, ở thôn Khau Tổng, xã Thanh Mai, có 2.700m2 đất canh tác. Trước đây, diện tích này chủ yếu cấy lúa, song do thiếu nước tưới nên năng suất bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thời tiết, thu nhập không ổn định. Năm 2025, được chính quyền địa phương vận động, hỗ trợ, gia đình đã chuyển một phần diện tích lúa kém hiệu quả sang trồng ớt Di xanh theo hình thức liên kết bao tiêu sản phẩm. Ngay vụ đầu tiên, hiệu quả kinh tế đã được cải thiện rõ rệt, mang lại nguồn thu ổn định hơn cho gia đình.

Bà Hà Thị Chờ cho biết: Ớt được trồng từ tháng Giêng, đến giữa tháng Hai âm lịch đã thu hoạch 2 đợt, mỗi đợt cách nhau khoảng 10 ngày, tổng sản lượng đạt trên 1,8 tấn. Với giá thu mua ổn định khoảng 6.000 đồng/kg theo hợp đồng, gia đình tôi thu được khoảng 10 triệu đồng và vẫn còn tiếp tục thu hái thêm trong các đợt sau. So với trồng lúa trước đây, cây ớt cho thu hoạch nhanh hơn, thu nhập cao hơn. Từ kết quả bước đầu, gia đình dự kiến chuyển đổi toàn bộ diện tích lúa kém hiệu quả sang trồng ớt trong các vụ tiếp theo.

Mô hình trồng ớt đang được nhân rộng tại xã Thanh Mai với 25 hộ tham gia, tổng diện tích khoảng 2,7ha. Dù chi phí đầu tư ban đầu tương đối lớn, từ giống, làm đất đến dựng giàn và yêu cầu chăm sóc cao hơn, song nhờ liên kết sản xuất và ký hợp đồng bao tiêu ngay từ đầu vụ, giá cả được giữ ổn định, giúp người dân yên tâm đầu tư.

Bên cạnh cây ớt, người dân trong xã mở rộng diện tích trồng bí xanh với quy mô 16 đến 18ha. Việc đa dạng hóa cây trồng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đồng thời giảm rủi ro trong sản xuất nông nghiệp.

Theo bà Nông Thị Lam Luyến, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Mai, những năm gần đây, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu khiến nhiều diện tích ruộng thường xuyên thiếu nước, không còn phù hợp với canh tác lúa. Trước thực tế đó, địa phương tăng cường tuyên truyền, định hướng người dân chuyển sang trồng các loại cây rau màu, củ, quả phù hợp; đồng thời, chủ động kết nối với doanh nghiệp để hình thành chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ. Đến nay, toàn xã đã chuyển đổi được hơn 20ha với các loại cây trồng như ớt, bí xanh, khoai tây.

Tại xã Yên Phong, mô hình trồng củ cải Nhật vụ Đông 2025-2026 bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực. Hiện toàn xã có 20 hộ tham gia với tổng diện tích 5ha. Sản xuất được tổ chức theo hướng tập trung, tuân thủ quy trình kỹ thuật và gắn với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Nhờ phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và có thời gian sinh trưởng ngắn, cây củ cải Nhật cho năng suất ổn định, đầu ra được bảo đảm.

Chị Hoàng Thị Biển, thôn Bản Lanh, chia sẻ: Thời gian đầu, gia đình còn băn khoăn do đây là giống mới, yêu cầu kỹ thuật cao hơn các loại rau màu truyền thống. Tuy nhiên, được cán bộ xã và doanh nghiệp hướng dẫn từ làm đất, xuống giống đến chăm sóc, diện tích 1.000m2 của gia đình sinh trưởng tốt, củ đồng đều, mẫu mã đẹp. Khi đến kỳ thu hoạch, doanh nghiệp thu mua tại ruộng đúng cam kết nên người dân yên tâm sản xuất.

Để triển khai mô hình, từ cuối năm 2025, xã Yên Phong đã khảo sát, lựa chọn cây trồng phù hợp, đồng thời liên kết với doanh nghiệp nhằm bảo đảm đầu ra. Kết quả bước đầu cho thấy, mô hình góp phần nâng cao thu nhập, đồng thời hình thành phương thức sản xuất theo chuỗi giá trị.

Ông Chu Văn Triều, Chủ tịch UBND xã Yên Phong, cho rằng: Để nâng cao thu nhập cần thay đổi phương thức sản xuất theo hướng gắn với thị trường và doanh nghiệp. Chính quyền giữ vai trò kết nối, đồng hành trong quá trình thực hiện. Kết quả vụ đầu là cơ sở để địa phương xem xét mở rộng diện tích phù hợp, bảo đảm hiệu quả lâu dài.

Theo thống kê, năm 2025, toàn tỉnh Thái Nguyên đã chuyển đổi 988ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng các loại cây khác, chủ yếu là rau màu và cây dược liệu có giá trị kinh tế cao. Trên cơ sở đó, các địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân lựa chọn cây trồng phù hợp, đồng thời tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ nhằm bảo đảm đầu ra ổn định.

Thực tế cho thấy, chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa kém hiệu quả đang mang lại tín hiệu tích cực. Quá trình này góp phần nâng cao thu nhập trên cùng diện tích canh tác, đồng thời từng bước thay đổi tư duy sản xuất của người dân theo hướng chủ động, linh hoạt, gắn với thị trường.

Cánh đồng tại xã Thanh Mai được chuyển đổi từ đất lúa kém hiệu quả sang trồng rau màu, góp phần nâng cao giá trị sản xuất và thu nhập cho người dân.

Ông Hoàng Thanh Bình, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Quản lý chất lượng nông sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường), cho biết: Năm 2026, tỉnh định hướng đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa kém hiệu quả theo hướng có kế hoạch, phù hợp với điều kiện từng địa phương và nhu cầu thị trường. Mục tiêu là chuyển đổi khoảng 1.200ha sang các cây trồng có giá trị kinh tế cao và các mô hình sản xuất kết hợp, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thu nhập cho người dân.

Cùng với đó, ngành Nông nghiệp tập trung hướng dẫn kỹ thuật, định hướng cây trồng phù hợp; đồng thời lồng ghép các nguồn lực, chính sách hỗ trợ và tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi đạt hiệu quả, bền vững.

Để việc chuyển đổi diện tích lúa kém hiệu quả đạt kết quả lâu dài, cần sự đồng hành chặt chẽ của chính quyền địa phương và doanh nghiệp, từ hỗ trợ kỹ thuật, kết nối thị trường đến bảo đảm đầu ra ổn định. Khi các khâu được liên kết, người dân sẽ yên tâm sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập và phát huy hiệu quả trên chính diện tích đất canh tác.

Hà Lượng

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/kinh-te/202604/linh-hoat-co-cau-cay-trong-nang-hieu-qua-san-xuat-43f3b9f/