Linh thiêng Lễ tắm Phật dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer

3 giờ trướcBài gốc

Trong những ngày Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, Lễ tắm Phật là nghi thức rất quan trọng, thể hiện lòng thành kính và đức tin của đồng bào Khmer về Phật pháp, đồng thời cầu mong sự bình an trong năm mới. Ảnh: Mỹ Xuyên

Trong chuỗi sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng tôn giáo dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây có nghi lễ Pun phnum khsach (đắp núi cát) và tắm Phật, tắm chư tăng tại các chùa Phật giáo Nam tông Khmer, hay tắm ông bà, cha mẹ tại gia đình. Các nghi lễ này đều mang nhiều ý nghĩa nhân văn sâu sắc, nhắc nhở mọi người nên tích phúc, hướng thiện, cũng như thể hiện việc kính Phật, trọng tăng, sự hiếu thảo, kính trọng của con cháu dành cho ông bà, cha mẹ.

Hòa thượng Danh Đổng, Chủ tịch Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh An Giang, Trụ trì chùa Siriganga (Cà Nhung), xã Định Hòa, tỉnh An Giang cho biết: “Trong những ngày Tết Chôl Chnăm Thmây, Lễ tắm Phật rất quan trọng, thể hiện lòng thành đối với Phật, Pháp, Tăng, Tam bảo. Đồng bào Khmer tắm Phật để tẩy rửa những ô uế của bản thân. Tắm cho Phật, đồng bào cầu xin cho bản thân và gia đình được mạnh khỏe, bình an, công việc thuận lợi”.

Trong những ngày Tết Chôl Chnăm Thmây, chúng tôi có mặt tại chùa Prés Buône Prés Phek (Bốn Mặt), ở xã Thuận Hòa, thành phố Cần Thơ, cảm nhận được không khí rộn ràng đón năm mới của bà con nơi đây. Trong chánh điện hoặc giữa sân chùa, tượng Phật Thích Ca được đặt trang nghiêm, xung quanh là hương hoa, nước thơm và những ánh nến lung linh. Đồng bào Phật tử lần lượt bước vào, tay cầm gáo nước, hoặc dùng những cành hoa để vẩy những giọt nước tinh khiết có ướp hương hoa thơm ngát lên tượng Phật. Tất cả như được thanh lọc, nhẹ nhàng trong không gian linh thiêng và mùi hương dịu nhẹ của hoa lài, hoa sen, hoa cúc vạn thọ...

Thượng tọa Thạch Bonl, Trụ trì chùa Prés Buône Prés Phek chia sẻ: “Nước là tượng trưng cho sự tinh khiết. Nước tắm Phật thường là nước hoa, có hương thơm dịu nhẹ, tượng trưng cho sự thanh tịnh. Nghi thức tắm Phật chính là để thanh lọc tâm hồn, bỏ lại những điều không may, phiền muộn của năm cũ, mở lòng đón nhận những điều tốt lành trong năm mới”.

Bắt đầu buổi lễ, các ngôi chùa sẽ cất lên ba hồi trống nhằm thông báo với mọi người biết và chuẩn bị những vật dụng cần thiết. Các tượng Phật trong chùa được thỉnh ra đặt ở một khoảng không gian rộng để thuận tiện thực hiện nghi thức tắm Phật. Sau khi các sư thực hiện nghi lễ, bà con Khmer cùng tham gia tắm Phật để tỏ lòng biết ơn đức Phật. Phần nước thơm còn lại được các Phật tử mang về thực hiện nghi thức rửa tay chân cho ông bà, cha mẹ.

Dù xã hội ngày càng phát triển, nhưng các nghi lễ truyền thống trong dịp Tết Chôl Chnăm Thmây vẫn được đồng bào Khmer gìn giữ. Các vị chư tăng cùng bà con Phật tử phối hợp chặt chẽ để tổ chức nghi lễ đúng phong tục, vừa trang nghiêm, vừa vui tươi, tạo điều kiện cho thế hệ trẻ được tiếp cận và thấu hiểu giá trị văn hóa của dân tộc mình.

Bà Thạch Phà La (dân tộc Khmer, ở xã Mỹ Hương, thành phố Cần Thơ) cho biết: Người Khmer có câu “lúc sống thì gửi thân, lúc từ trần thì gửi cốt”, tất cả các chùa Phật giáo Nam tông Khmer đều có “cốt” của ông bà thờ ở các tháp. Bởi vậy, những ngày lễ hội, đặc biệt là Tết Chôl Chnăm Thmây, đồng bào Khmer thu xếp thời gian đem vật thực dâng chư tăng và thỉnh chư tăng tụng kinh cầu siêu để hồi hướng phước báu cho ông bà, cha mẹ sớm siêu thoát, sau đó xin chúc phúc đến gia đình.

Tết Chôl Chnăm Thmây không chỉ để đón năm mới, mà còn là dịp để người Khmer hướng về cội nguồn tâm linh, gìn giữ phong tục tốt đẹp từ bao đời. Trong chuỗi sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng tôn giáo ấy, nghi lễ đắp núi cát và tắm Phật chính là biểu tượng thiêng liêng nhất, nơi con người tìm thấy sự an yên giữa cuộc sống bộn bề, nơi cộng đồng tìm lại sự kết nối bền chặt trong từng hạt cát, từng giọt nước, từng ngân vang lời kinh. Việc duy trì nghi lễ này đã góp phần vào việc bảo tồn, gìn giữ những giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp của đồng bào Khmer Nam Bộ.

Rời thành phố Cần Thơ, chúng tôi cảm nhận từ mỗi ngôi nhà của đồng bào Khmer đến những ngôi chùa trên các phum sóc, không khí đón Tết Chôl Chnăm Thmây diễn ra trong niềm hân hoan, rộn rã sắc màu. Đồng bào cùng hướng tới những điều tốt đẹp, chung tay giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Mỹ Xuyên

Nguồn Biên Phòng : https://bienphong.com.vn/linh-thieng-le-tam-phat-dip-tet-co-truyen-chol-chnam-thmay-cua-dong-bao-khmer-post502769.html