'Linh vật' bước ra từ truyền thuyết

2 giờ trướcBài gốc

“Gà nhiều cựa Tân Sơn” được Cục Sở hữu trí tuệ, cấp giấy chứng nhận.

Giống gà nhiều cựa không biết có từ bao giờ, đến nay vẫn chưa ai biết. Người dân địa phương chỉ truyền nhau rằng, đây là “thần kê” bước ra từ truyền thuyết “Sơn Tinh - Thủy Tinh”. Hiện nay, gà nhiều cựa được nuôi chủ yếu ở bản Cỏi trong vùng lõi và các xã vùng đệm của Vườn Quốc gia Xuân Sơn. Với bà con nơi đây, giống gà này được xem là “linh vật” quý, nhất là vào những dịp lễ, Tết. Điểm đặc biệt và cũng là giá trị nhất của giống gà nhiều cựa nằm ở đôi chân. Khi mới nở gà đã có 6 cựa. Trong quá trình nuôi, chúng lại mọc thêm 2 cựa ở 2 chân, nâng tổng số lên 8 cựa. Theo quan niệm dân gian, số 6 và số 8 tượng trưng cho tài lộc và may mắn, bởi vậy nhiều khách hàng còn gọi đây là cặp gà lộc - phát, rất hợp làm quà biếu dịp Tết.

Anh Nguyễn Văn Đức, dân tộc Mường ở xã Tân Sơn - người nhân giống, nuôi thành công giống gà quý chia sẻ: “Những con gà có 9 cựa rất hiếm, thậm chí có 10 cựa nhưng số lượng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Theo kinh nghiệm, những con gà từ lúc nở ra đã có 7 cựa thì khả năng rất cao lớn lên sẽ có cựa số 9. Số 9 biểu tượng cho vĩnh cửu, may mắn, trường tồn nên những con gà có 9 cựa luôn được săn lùng làm cảnh hoặc quà Tết”.

Gà nhiều cựa có bản tính của giống gà rừng, ưa tự do bay nhảy ở vùng đồi núi. Thức ăn chủ yếu là ngô, khoai, sắn. Đặc biệt, giống gà này có khả năng tự kiếm ăn tốt và hiếu chiến. Chúng có tướng mạo hùng dũng với bộ lông ngũ sắc, mào đỏ tươi, mắt sáng tinh anh, đuôi cong vút tựa cầu vồng, tiếng gáy vang. Khi chế biến làm thực phẩm, thịt gà có mùi vị thơm ngon, trở thành biểu tượng của sự sung túc, may mắn, thịnh vượng và gắn kết cội nguồn dân tộc.

Năm 2012, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ban hành “Danh mục bổ sung nguồn gen vật nuôi quý hiếm cần được bảo tồn”, trong đó có giống gà nhiều cựa Phú Thọ. Việc giống gà nhiều cựa được xác định là một nguồn gen vật nuôi quý hiếm cần được bảo tồn góp phần nâng cao chất lượng, thương hiệu gà nhiều cựa. Năm 2016, dự án tạo lập, quản lý, phát triển nhãn hiệu tập thể “Gà nhiều cựa Tân Sơn” được UBND tỉnh phê duyệt. Sau 2 năm triển khai thực hiện, năm 2018, “Gà nhiều cựa Tân Sơn” được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy chứng nhận.

Nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm quy trình chăn nuôi và thưởng thức các sản phẩm được chế biến từ gà nhiều cựa.

Gà nhiều cựa thuần chủng ở Tân Sơn thường có kích thước nhỏ, thịt chắc, ngọt, thơm, gà mái đạt trọng lượng khoảng 1,2 - 1,6 kg, gà trống trọng lượng khoảng 2 - 2,2 kg, giá bán thịt thương phẩm 200.000 - 250.000 đồng/kg. Vào dịp Tết Nguyên đán, giá gà nhiều cựa có thể dao động từ 300.000 - 350.000 đồng/kg tùy loại... Nhiều gia đình đã trở nên giàu có nhờ nuôi giống gà quý này. Thông thường, gà nhiều cựa được tiêu thụ theo 3 hình thức. Thứ nhất là bán gà thịt thương phẩm; thứ hai là cặp gà thắp hương, cúng lễ, biếu tặng, những cặp gà này thuộc dòng gà nhiều cựa được phân theo số cựa mang ý nghĩa phong thủy tượng trưng như “lộc - lộc” (66), “lộc - phát” (68), “phát - lộc” (86), “phát - phát” (88) có giá từ 3 - 3,5 triệu đồng/cặp; thứ ba là những cá thể gà có 9 cựa, được giới chơi gà “săn lùng” với giá hàng chục triệu đồng/con về chơi Tết, làm cảnh.

Đến nay, loài “thần kê” bước ra từ truyền thuyết luôn được đồng bào các dân tộc tỉnh Phú Thọ giữ gìn, bảo tồn và nhân giống, không chỉ là biểu tượng tâm linh của người bản địa mà còn mang lại cơ hội giúp phát triển kinh tế, du lịch gắn với phát huy bản sắc văn hóa đặc trưng của địa phương. Hiện gà nhiều cựa là một trong các sản phẩm du lịch đặc trưng, không thể thiếu đối với du khách khi đến Vườn Quốc gia Xuân Sơn và về với vùng Đất Tổ cội nguồn.

Tết đến, Xuân về, đất trời như trở nên dịu dàng hơn. Những cơn gió lạnh của mùa Đông dần nhường chỗ cho hơi thở ấm áp của mùa Xuân. Sắc hoa ban, hoa đào bắt đầu rực rỡ, như tô điểm thêm nét đẹp thuần khiết cho các bản làng nhỏ bé nằm nép mình giữa núi rừng. Những tiếng gà gáy vang núi rừng giây phút giao thừa, báo hiệu một năm mới đã đến, mang lại nhiều tài lộc và may mắn. Lòng mỗi người lại dạt dào những cảm xúc về đất trời, về một hành trình mới khám phá và chinh phục.

Ngọc Lam

Nguồn Phú Thọ : https://baophutho.vn/linh-vat-buoc-ra-tu-truyen-thuyet-248238.htm