Hàng trăm dự án, hàng chục nghìn lượt hộ dân được hỗ trợ đã tạo nền tảng để người dân chủ động vươn lên, thoát nghèo bền vững. Kết quả này phản ánh hiệu quả chính sách, đồng thời cho thấy sự chuyển biến rõ rệt trong tư duy và khát vọng phát triển của người dân.
Chè là một trong những cây trồng mũi nhọn, giúp nông dân Thái Nguyên giảm nghèo bền vững.
Từ thay đổi tư duy đến thay đổi đời sống
Trở lại Làng Cả, xã Tân Khánh, những ngày đầu năm 2026, chúng tôi cảm nhận rõ nhịp sống mới đang lan tỏa. Từ một xóm nghèo còn nhiều thiếu thốn, Làng Cả đã trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông thôn. Những chuồng trại chăn nuôi quy mô, những mô hình liên kết sản xuất hiệu quả đã dần thay thế lối canh tác nhỏ lẻ, manh mún.
Nhờ lựa chọn hướng đi đúng trong phát triển kinh tế hộ, cả xóm giờ đây chỉ còn 2 hộ nghèo thuộc diện bảo trợ xã hội, còn lại đều có thu nhập từ trung bình khá trở lên, với mức bình quân hơn 60 triệu đồng/người/năm.
Ông Đỗ Văn Thọ, hộ dân tiêu biểu của xóm, chia sẻ: Trước đây, gia đình tôi chỉ trồng chè, lúa manh mún, thu nhập bấp bênh. Sau khi được tập huấn kỹ thuật và vay vốn ưu đãi, tôi chuyển sang nuôi gà, vịt, lợn theo mô hình trang trại. Mỗi năm trừ chi phí cũng lãi hơn 200 triệu đồng.
Thành công của Làng Cả không phải là một trường hợp cá biệt, mà là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của các chính sách giảm nghèo mà tỉnh Thái Nguyên đang triển khai. Đáng chú ý, theo Quyết định số 2612/QĐ-UBND ngày 30/12/2025, UBND tỉnh xác định bảo đảm an sinh xã hội gắn với giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
Trong kế hoạch năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân trên 0,15% ở khu vực thành thị và trên 1,5% ở khu vực nông thôn. Mục tiêu này không chỉ nhằm giảm số lượng hộ nghèo mà còn hướng đến giảm nghèo bền vững, hạn chế tình trạng tái nghèo.
Để đạt được mục tiêu đó, các chính sách hỗ trợ được triển khai đồng bộ, bao gồm tín dụng ưu đãi, hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề và giải quyết việc làm. Đặc biệt, tỉnh chú trọng lồng ghép nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện.
Sinh kế bền vững - chìa khóa nâng cao thu nhập
Thực tế cho thấy, hỗ trợ sinh kế và tạo việc làm là yếu tố then chốt trong công tác giảm nghèo. Tại nhiều địa phương trong tỉnh, các mô hình sản xuất mới đang mang lại hiệu quả rõ rệt, từ chăn nuôi, trồng trọt đến dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp.
Gia đình bà Bàn Thị Dung (ở xóm Nho, xã Tràng Xá) thoát nghèo nhờ đầu tư trồng ngô giống mới cho năng suất, chất lượng cao.
Tại các xã Đồng Hỷ, Võ Nhai, Ba Bể, nhiều hộ dân đã phát triển mô hình trồng cây ăn quả kết hợp du lịch sinh thái, tạo nguồn thu ổn định. Ở các xã Đại Từ, Đại Phúc, La Bằng, Phú Lạc, mô hình sản xuất chè hữu cơ, chè VietGAP không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn mở rộng thị trường tiêu thụ.
Bà Trần Thị Lan, ở xã Đại Từ, chia sẻ: Trước đây, bán chè theo kiểu truyền thống, giá thấp. Nay được hỗ trợ sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ sản phẩm bán được giá cao hơn, thu nhập tăng gần gấp đôi.
Những mô hình này cho thấy rằng khi người dân được tiếp cận với khoa học - kỹ thuật, nguồn vốn và thị trường, họ hoàn toàn có khả năng chủ động phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập.
Bên cạnh việc hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề được xác định là giải pháp trọng tâm. Năm 2026, tỉnh dự kiến tuyển sinh khoảng 2.000 học sinh ở trình độ cao đẳng, trung cấp và khoảng 12.000 học sinh ở trình độ sơ cấp, đào tạo thường xuyên; trong đó có khoảng 4.000 học sinh được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.
Đáng chú ý, hoạt động đào tạo không chỉ dừng lại ở việc “dạy nghề” mà còn gắn chặt với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường lao động - đây chính là điểm khác biệt so với trước đây.
Anh Nguyễn Văn Tuấn, một lao động trẻ tại phường Quyết Thắng, chia sẻ: sau khi học nghề cơ khí, tôi được giới thiệu vào làm việc tại khu công nghiệp với mức thu nhập ổn định khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng, cao hơn nhiều so với làm nông trước đây.
Thực tế cho thấy, khi có tay nghề, người lao động không chỉ có cơ hội thoát nghèo mà còn từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.
Nâng cao chất lượng sống từ những điều thiết thực
Giảm nghèo không chỉ là tăng thu nhập, mà còn là nâng cao chất lượng cuộc sống toàn diện. Vì vậy, tỉnh Thái Nguyên đặc biệt chú trọng các lĩnh vực như nước sạch, vệ sinh môi trường và giáo dục.
Năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu nâng tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch đạt chuẩn lên 63% ở khu vực nông thôn và 96,5% ở khu vực thành thị. Đây là yếu tố quan trọng giúp cải thiện sức khỏe và điều kiện sinh hoạt của người dân.
Nhiều gia đình đã đầu tư làm du lịch sinh thái cộng đồng mang lại nguồn thu nhập cao. Trong ảnh: Homestay Bapnon eco, xã Tân Cương.
Trong lĩnh vực giáo dục, các chỉ tiêu huy động học sinh đến trường được đặt ra ở mức cao, với tỷ lệ trẻ 5 tuổi đi học đạt 100%, học sinh tiểu học trên 99,5%. Đồng thời, tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ học sinh bỏ học xuống mức thấp nhất. Hơn 115.000 lượt học sinh đã được miễn, giảm học phí; hơn 180.000 lượt học sinh được hỗ trợ chi phí học tập, với tổng kinh phí 247 tỷ đồng. Đây là nguồn động lực lớn giúp học sinh vùng khó khăn tiếp tục đến trường.
Trong lĩnh vực y tế, hơn 744.000 lượt đối tượng chính sách được cấp thẻ bảo hiểm y tế. Nhờ đó, người dân nghèo có điều kiện tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh.
Chính sách tín dụng ưu đãi cũng phát huy hiệu quả, với tổng doanh số cho vay đạt trên 3.500 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 61.900 lượt khách hàng, trong đó có hơn 14.400 lượt hộ nghèo. Nguồn vốn này đã giúp nhiều hộ dân đầu tư sản xuất, tạo việc làm và tăng thu nhập.
So với giai đoạn trước, công tác giảm nghèo của tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nếu như trước đây, giảm nghèo chủ yếu dựa vào hỗ trợ trực tiếp, thì nay đã chuyển sang hỗ trợ có điều kiện, gắn với phát triển sản xuất và tạo việc làm.
Giảm nghèo hôm nay không còn là sự hỗ trợ đơn thuần, mà là hành trình đồng hành - nơi chính quyền kiến tạo cơ chế, người dân chủ động vươn lên, cộng đồng cùng chung tay phát triển. Với nền tảng đã được xây dựng, cùng quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của Nhân dân, Thái Nguyên hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng vào một tương lai phát triển bền vững - nơi mọi người dân đều có cơ hội cải thiện cuộc sống, nâng cao thu nhập và hướng tới hạnh phúc lâu dài.
Hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 5,46% xuống 4,52%; hộ cận nghèo giảm từ 3,67% xuống 3,37%.
Trong 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, toàn tỉnh đã thực hiện gần 700 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, thu hút hơn 13.000 hộ dân tham gia. Trong số đó có hơn 6.800 hộ nghèo, gần 3.800 hộ cận nghèo và trên 2.700 hộ mới thoát nghèo.
Trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh Thái Nguyên phấn đấu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều bình quân 1-1,5% mỗi năm; giảm tỷ lệ nghèo tại các xã nghèo ít nhất 3%/năm; giảm hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số từ 3-4%/năm.
Hải Đăng