Các nhà thầu “ngồi trên đống lửa”
Chiến sự tại eo biển Hormuz đang khiến chuỗi cung ứng tại “mỏ dầu” lớn nhất thế giới bị gián đoạn, đồng thời giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế toàn cầu. Việt Nam không nằm ngoài cuộc khủng hoảng này. Bên cạnh việc giá xăng dầu tăng mạnh những ngày qua, thời gian nhập hàng kéo dài gấp đôi cũng gây ra sự khan hiếm trên thị trường xăng dầu.
Tại khu vực phía Nam, đầu tháng 3, nhiều đơn vị phân phối lớn như Vĩnh Long Petro, Dầu khí Mekong (An Giang) có dấu hiệu ngưng nhận đơn đặt hàng xăng và dầu. Tình trạng khan hiếm cục bộ bắt đầu xảy ra tại những vùng đặc thù như đảo Phú Quốc, bởi khi giá dầu tăng phi mã và giá cước vận tải biển tăng vọt, các đơn vị đầu mối sẽ ưu tiên cung cấp cho đất liền hơn là đưa ra đảo.
Đáng nói, việc này diễn ra trong bối cảnh Phú Quốc đang chạy đua tiến độ hoàn thành các công trình trọng điểm phục vụ APEC 2027. Các dự án như tuyến đường ĐT975, dự án mở rộng sân bay quốc tế Phú Quốc, Khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ (nơi xây dựng hàng nghìn phòng khách sạn phục vụ APEC)… đều đang ở giai đoạn thi công cao điểm, tiêu tốn rất nhiều nhiên liệu cho các loại máy như máy cẩu , máy phát điện, máy khoan …và các loại xe cơ giới.
Ghi nhận tại dự án thi công tuyến đường DT975, các nhà thầu đều đang trong tình trạng “ngồi trên đống lửa”. Đại diện nhà thầu An Phát cho biết: Trước đây mỗi ngày tiêu thụ 10.000 -12.000 lít dầu cho hơn 100 đầu thiết bị, nhưng đến nay nhà cung cấp chỉ có thể cung cấp nhỏ giọt mỗi ngày từ 1.000 - 2000 lít để làm, tương đương khoảng 10% dẫn đến tình trạng thi công cầm chừng, công nhân "vừa làm vừa chơi" khiến chi phí bị đội lên trong khi tiến độ không đảm bảo.
Tương tự, nhà thầu Đại Phong đang có gần 70 đầu máy cơ giới thiếu nhiên liệu, phải chật vật đi mua gom lẻ do các nhà cung cấp thân thiết dừng bán.
Ông Lê Vũ Minh Quang, Chỉ huy trưởng nhà thầu ACC cho biết: “Nếu không có dầu thì máy móc đứng im..."
“Nhiên liệu là “máu” của công trình, không có dầu chúng tôi không thể làm gì vì toàn bộ là cơ giới hóa. Hiện tại, chúng tôi chỉ thi công được khoảng 50-60% công suất, đồng thời đi mua gom, vay mượn từng can dầu để duy trì thi công cầm chừng”, ông Đỗ Văn Cảnh - Phụ trách vật tư dự án DT975 của nhà thầu Đại Phong buồn bã.
Tình trạng cũng cấp thiết không kém tại dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Dù tiến độ cam kết ngày 30/6 sẽ xong đường cất hạ cánh số 2, nhưng với tình trạng thiếu nhiên liệu trầm trọng như hiện nay thì không loại trừ khả năng “trượt deadline”.
Nhà thầu ACCthi công hạng mục đường cất hạ cánh số 2 và sân đỗ cho biết: Hiện nay đơn vị sử dụng khoảng 150 đầu máy chính (chưa tính đi thuê), tiêu tốn khoảng 3.000-3.500 lít dầu/ngày và sẽ tăng hơn trong thời gian tới. Hiện nguồn cung cơ bản đã hết, mỗi lần đi mua gom chỉ được 6.000 lít nhưng không cam kết lâu dài.
Ông Lê Vũ Minh Quang - Chỉ huy trưởng nhà thầu ACC cho biết: “Nếu không có dầu thì máy móc đứng im. Công nhân hiện nay có khoảng 250 người, tính cả cán bộ kỹ thuật là khoảng 400 người. Hiện đang trong giai đoạn đẩy tiến độ dự án, tuần tới có thể bổ sung 350-400 công nhân. Nếu tình trạng không có việc kéo dài 1 tuần thì rất khó giữ nhân công, họ sẽ về bờ hoặc chuyển sang làm dự án khác, huy động lại rất khó”.
Ảnh hưởng tiến độ thi công
Diễn biến chính trị tại khu vực Trung Đông còn nhiều bất ổn, tiềm ẩn nguy cơ leo thang căng thẳng kéo dài. Do đó, tác động đến thị trường xăng dầu trong nước không còn là câu chuyện ngày 1 ngày 2, cần có giải pháp tổng thể để chủ động đương đầu với thách thức.
Theo các đơn vị xây dựng giàu kinh nghiệm tại Phú Quốc, nếu bước sang tháng 4 và tháng 5 khủng hoảng xăng dầu không hạ nhiệt, nguy cơ đình trệ dự án là rất lớn. Hiện đang là mùa khô thuận lợi thi công, nên cần tranh thủ đẩy nhanh tiến độ. Đến mùa mưa, dù có đầy đủ nguồn lực cũng không thể làm nhanh.
Công trường trung tâm hội nghị, triển lãm APEC và Khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ
Theo thông tin từ Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng ngày 8/3, trong nước, nguồn cung xăng dầu cơ bản vẫn được bảo đảm. Hai nhà máy lọc hóa dầu Dung Quất và Nghi Sơn hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu. Phần còn lại được đáp ứng thông qua nhập khẩu, chiếm khoảng 30%.
Theo báo cáo của các thương nhân đầu mối, nguồn nhập khẩu trong tháng 3/2026 cơ bản được bảo đảm, dù dự báo việc nhập khẩu trong tháng 4 có thể gặp khó khăn hơn do giá tăng và một số quốc gia hạn chế xuất khẩu nhằm bảo đảm an ninh năng lượng.
Chủ đầu tư và các nhà thầu thi công cụm dự án APEC tại Phú Quốc đang “liệu cơm gắp mắm”, áp dụng những giải pháp tình thế trong lúc chờ đợi thị trường nhiên liệu quốc tế và trong nước hạ nhiệt. Để có đủ nguồn dầu cho thi công, các nhà thầu như An Phát, Đại Phong... đã linh hoạt cắt cử đội ngũ nhân viên đi mua gom lẻ từ nhiều nguồn khác nhau, chấp nhận đội chi phí vận hành để duy trì hoạt động cho hàng chục đầu máy cơ giới.
Ban quản lý dự án cũng chủ động bố trí công việc hợp lý, điều chỉnh lại ca kíp, ưu tiên phân bổ nguồn dầu hiếm hoi cho các hạng mục nền móng thiết yếu nhất, luân phiên vận hành máy móc để tối ưu hóa hiệu suất. Tuy vậy, đây chỉ là những giải pháp trước mắt. Bởi nếu kéo dài tình trạng máy móc nằm im, nhân công làm việc cầm chừng trong khi nhà thầu vẫn phải trả đầy đủ chi phí sinh hoạt, lương thưởng,… thì áp lực “trượt tiến độ” sẽ ngày một gia tăng.
Về lâu dài, các doanh nghiệp mong muốn tỉnh An Giang và đặc khu Phú Quốc có những giải pháp căn cơ, thậm chí đưa các dự án phục vụ APEC 2027 vào diện ưu tiên đặc biệt về nguồn cung xăng dầu. Trước đó câu chuyện về giải phóng mặt bằng, hay khan hiếm, ách tắc nguồn cung đá xây dựng cũng đã ảnh hưởng không nhỏ tới tiến độ các công trình. “Cơn khát dầu” nếu không được hóa giải sẽ tiếp tục đưa cụm dự án này vào thế khó khi tiến độ cam kết đang đến gần.
Tại Thông báo số 101/TB-VPCP ngày 5/3/2026 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá, yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện các giải pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu, LPG cho thị trường trong nước trong mọi tình huống và điều hành giá xăng dầu theo quy định; đồng thời, nghiên cứu để đa dạng hóa nguồn cung; chủ động công tác dự trữ xăng dầu để linh hoạt điều tiết và bình ổn thị trường khi phát sinh biến động hoặc gián đoạn nguồn cung; tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; không để thiếu hụt, đứt gãy nguồn cung xăng dầu…
Minh Anh