Các nhà khoa học cho biết đã xác định Tylosaurus rex là một loài riêng biệt sau khi rà soát, phân tích kỹ lưỡng các mẫu hóa thạch từng được phát hiện trước đây.
Kết luận này dựa trên nhiều đặc điểm nổi bật như kích thước lớn, các răng cưa nhỏ dọc mép răng giúp xé thịt hiệu quả hơn, hệ cơ hàm và cổ phát triển mạnh cùng nhiều đặc điểm giải phẫu khác.
Khoảng 66 triệu năm trước, Tyrannosaurus rex thống trị các vùng đất thuộc Bắc Mỹ ngày nay. Trong khi đó, Tylosaurus rex xuất hiện sớm hơn, khoảng 80 triệu năm trước, tại vùng biển nội địa rộng lớn từng chia cắt Bắc Mỹ thành hai phần.
Loài bò sát biển này sở hữu thân hình thon dài, mõm nhọn với bộ răng lớn sắc bén, bốn chi biến đổi thành vây bơi và chiếc đuôi khỏe giúp di chuyển linh hoạt trong nước.
Chi Tylosaurus đã được biết đến từ thế kỷ XIX, khi những hóa thạch đầu tiên được khai quật. Trước đây, giới khoa học đã công nhận một số loài thuộc chi này, trong đó có Tylosaurus proriger.
Trong phân loại sinh học, chi là tập hợp các loài có quan hệ gần gũi và chia sẻ nhiều đặc điểm chung. Chẳng hạn, sư tử và hổ cùng thuộc một chi nhưng là hai loài khác nhau.
Mẫu vật Tyrannosaurus rex lớn nhất từng được phát hiện, mang biệt danh Sue và hiện trưng bày tại Bảo tàng Field ở Chicago (Mỹ), có chiều dài khoảng 12m.
Trong khi đó, mẫu vật Tylosaurus rex lớn nhất, mang biệt danh Bunker và hiện được lưu giữ tại Viện Đa dạng sinh học và Bảo tàng Lịch sử tự nhiên thuộc Đại học Kansas, dài khoảng 13,2m.
Trước đây, mẫu vật này được xác định là Tylosaurus proriger, song các nghiên cứu mới cho thấy nó sở hữu đầy đủ những đặc điểm để được phân loại thành Tylosaurus rex.
"Riêng hộp sọ của nó đã dài bằng chiều cao của tôi, khoảng 1,7m", nhà cổ sinh vật học Amelia Zietlow thuộc Bảo tàng Lịch sử tại Lâu đài ở bang Wisconsin, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.
Tylosaurus là thành viên của nhóm bò sát biển mosasaur phân bố rộng khắp thế giới. Nhóm động vật này tiến hóa từ các loài thằn lằn sống trên cạn và trở thành những động vật săn mồi đứng đầu chuỗi thức ăn đại dương trong khoảng 30 triệu năm cuối của thời đại khủng long.
Ngày nay, các loài kỳ đà, trong đó có rồng Komodo - loài thằn lằn lớn nhất thế giới với chiều dài có thể lên tới 3m - được xem là những họ hàng gần nhất còn tồn tại của Tylosaurus rex.
"Tôi luôn ấn tượng với rồng Komodo hiện đại. Thật khó hình dung cảm giác khi đứng trước một sinh vật lớn hơn nhiều lần và hung dữ hơn đến mức nào, dù tôi rất yêu thích loài vật này", nhà khoa họcZietlow nói.
Đồng tác giả nghiên cứu Ron Tykoski, Phó Chủ tịch phụ trách khoa học và Giám tuyển cổ sinh vật học động vật có xương sống tại Bảo tàng Tự nhiên và Khoa học Perot ở Dallas, cho biết Tylosaurus rex có chiều dài gần gấp đôi những cá thể cá mập trắng lớn nhất hiện nay.
"Hãy thử tưởng tượng bạn đang bơi cạnh một 'rồng Komodo biển' dài từ 10,7 - 13,7m. Đó chắc chắn sẽ là một trải nghiệm vô cùng ấn tượng", ông nói.
Phần lớn hóa thạch được xác định thuộc loài Tylosaurus rex được phát hiện ở miền bắc và miền trung bang Texas, dù mẫu vật Bunker được tìm thấy tại Kansas. Mẫu vật chuẩn dùng để định danh loài hiện được trưng bày tại Bảo tàng Perot.
Tên loài mới mang hậu tố "rex", có nghĩa là "vua" trong tiếng Latin, nhằm gợi liên tưởng tới Tyrannosaurus rex - một trong những loài săn mồi nổi tiếng nhất lịch sử Trái đất.
Mặc dù không sống cùng thời với Tyrannosaurus rex, Tylosaurus rex vẫn được xếp vào nhóm những loài mosasaur lớn nhất từng tồn tại, bên cạnh những loài khổng lồ khác như Mosasaurus hoffmanni.
Nếu Tyrannosaurus rex là kẻ săn mồi thống trị trên cạn thì Tylosaurus rex cũng giữ vị trí tương tự dưới đại dương.
Theo các nhà nghiên cứu, hệ cơ phát triển mạnh cùng bộ răng sắc bén cho thấy Tylosaurus rex có thể săn các loài bò sát biển khác, cá lớn và nhiều động vật biển cỡ lớn. Chúng sử dụng hàm khỏe để xé xác con mồi thành từng mảnh.
"Nhìn chung, các loài Tylosaurus không quá kén chọn thức ăn. Bộ răng của chúng không chuyên hóa cho một loại con mồi cụ thể mà phù hợp để săn bắt nhiều loài động vật khác nhau", ông Zietlow nhận định.
KHÁNH MY