Loạt chính sách mới mở đường cho hệ thống giáo dục minh bạch, hiện đại

3 giờ trướcBài gốc

Đây là những chính sách được đánh giá sẽ tạo nền tảng cho một hệ thống giáo dục minh bạch, hiện đại và phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số trong giai đoạn tới.

Cô và trò trường THPT Phan Huy Chú - Đống Đa trong một giờ học. Ảnh: Thanh Tùng

Hợp nhất điều lệ các cấp học phổ thông

Thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo có hiệu lực từ ngày 10-5-2026, quy định điều lệ chung áp dụng cho toàn bộ hệ thống trường phổ thông, gồm tiểu học, THCS, THPT và các trường nhiều cấp học.

Việc hợp nhất này thay thế các quy định riêng lẻ trước đây, giúp đồng bộ hóa tổ chức, quản lý và hoạt động giáo dục trong toàn hệ thống. Các loại hình trường học cũng được phân định rõ, gồm trường một cấp, trường liên cấp và các mô hình chuyên biệt như trường dân tộc nội trú, trường chuyên, trường năng khiếu…

Theo đó, trường phổ thông là cơ sở giáo dục phổ thông thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, thực hiện chương trình giáo dục phổ thông. Trường phổ thông được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng.

Điều lệ quy định có các loại hình trường phổ thông gồm trường phổ thông có một cấp học (trường tiểu học, trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học (trường tiểu học và THCS; trường THCS và THPT; trường tiểu học, THCS và THPT).

Bên cạnh đó có trường chuyên biệt gồm trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú, trường phổ thông nội trú; trường THPT chuyên, trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao và các trường năng khiếu khác; trường, lớp dành cho người khuyết tật; trường giáo dưỡng...

Quy định mới cũng làm rõ hơn quyền, nghĩa vụ của giáo viên, yêu cầu đáp ứng chuẩn nghề nghiệp và tăng cường tự bồi dưỡng trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới giáo dục.

Lần đầu ban hành khung năng lực số cho giáo viên

Từ ngày 12-5-2026, khung năng lực số dành cho giáo viên và cán bộ quản lý chính thức có hiệu lực. Đây là lần đầu tiên Việt Nam xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn thống nhất về năng lực số trong giáo dục.

Khung gồm 6 miền năng lực và 20 năng lực thành phần, bao quát từ việc ứng dụng công nghệ trong dạy học đến quản lý giáo dục trong môi trường số. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) được đưa vào như một yêu cầu mới, gắn với các nguyên tắc về đạo đức, minh bạch và bảo vệ dữ liệu.

Chính sách này được kỳ vọng thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số, nâng cao chất lượng dạy và học trong bối cảnh mới.

Siết chặt quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư 19/2026 có hiệu lực từ ngày 15-5-2026 đưa ra nhiều quy định chặt chẽ hơn đối với hoạt động dạy thêm, học thêm.

Theo đó, các cá nhân, tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường phải đăng ký kinh doanh. Giáo viên đang công tác tại trường công lập nếu tham gia dạy thêm phải báo cáo cụ thể với hiệu trưởng về nội dung, địa điểm và hình thức tổ chức.

Chính quyền địa phương cũng có trách nhiệm công khai đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh, tăng tính minh bạch và giám sát.

UBND cấp xã có trách nhiệm phải thiết lập và công khai niêm yết số điện thoại đường dây nóng trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp xã (nếu có) hoặc tại trụ sở cơ quan UBND cấp xã để tiếp nhận, xử lý các kiến nghị, phản ánh về hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý.

Cũng theo quy định này, học tăng cường ngoại ngữ, giáo dục STEM không được coi là dạy thêm, học thêm. Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo, giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác theo quy định nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành không phải là dạy thêm học thêm và được thực hiện theo các quy định khác của pháp luật.

Số hóa hồ sơ học tập trên VNeID

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc triển khai hồ sơ học tập số cho toàn bộ người học từ ngày 15-5-2026.

Mỗi cá nhân sẽ được cấp một mã hồ sơ học tập suốt đời bao gồm thông tin về học bạ ghi nhận toàn bộ quá trình học tập; kết quả học tập và rèn luyện của người học đối với giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên; thông tin về văn bằng, chứng chỉ được cấp sau khi người học tốt nghiệp cấp học, hoàn thành chương trình giáo dục hoặc khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ.

Bên cạnh đó là thông tin công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam, thông tin kết quả học tập của người học trong các chương trình giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; chứng nhận kết quả đánh giá năng lực qua các kỳ thi hoặc kỳ kiểm tra; chứng nhận giải thưởng, thành tích học tập của người học...

Từ 15-5-2026, mỗi người học được cấp 1 mã hồ sơ học tập suốt đời theo số định danh cá nhân và trước 1-1-2027 sẽ hoàn thành cấp mã số hồ sơ học tập suốt đời cho tất cả người học.

Mã số hồ sơ học tập suốt đời của cá nhân được dùng làm mã khóa truy cập để khai thác dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời của người học lưu giữ trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm hoàn thành việc cấp mã số hồ sơ học tập suốt đời trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo cho tất cả các cá nhân có liên quan trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Ngọc Minh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/loat-chinh-sach-moi-mo-duong-cho-he-thong-giao-duc-minh-bach-hien-dai-748050.html