Loạt doanh nghiệp xây dựng lớn đang hiện diện ở công trường xây dựng cảng hàng không lớn nhất Việt Nam. Ảnh: Quỳnh Danh.
Trong quá trình triển khai dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, công trình hạ tầng hàng không lớn nhất Việt Nam hiện nay, hàng loạt gói thầu quy mô hàng nghìn đến hàng chục nghìn tỷ đồng đã được tổ chức đấu thầu.
Sự tham gia của nhiều doanh nghiệp xây dựng lớn khiến quá trình lựa chọn nhà thầu tại một số gói thầu phát sinh kiến nghị và tranh cãi giữa các liên danh dự thầu.
Tranh cãi tại gói thầu nhà ga 35.000 tỷ đồng
Một trong những gói thầu gây chú ý nhất tại dự án là gói thầu 5.10 - xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách sân bay Long Thành. Với giá trị hơn 35.000 tỷ đồng, đây được xem là gói thầu xây lắp lớn nhất trong giai đoạn 1 của dự án.
Năm 2023, chủ đầu tư là Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) công bố liên danh Vietur trúng thầu gói thầu này. Liên danh gồm 10 doanh nghiệp, đứng đầu là nhà thầu IC Ictas (Thổ Nhĩ Kỳ), cùng các doanh nghiệp xây dựng trong nước như Vinaconex, Ricons, Newtecons, SOL E&C, Tổng công ty Xây dựng số 1 (CC1), ATAD, Phục Hưng Holdings và Tổng công ty Xây dựng Hà Nội.
Kết quả lựa chọn nhà thầu sau đó vấp phải phản ứng từ liên danh Hoa Lư, đối thủ cạnh tranh trong cuộc đấu thầu. Liên danh do Coteccons đứng đầu và có sự tham gia của những nhà thầu tên tuổi gồm Hòa Bình, Central, An Phong, Delta, Unicons, Thành An và PLE.
Sau khi không trúng thầu, liên danh Hoa Lư đã gửi nhiều văn bản kiến nghị đến chủ đầu tư và các cơ quan quản lý. Nội dung kiến nghị cho rằng việc đánh giá hồ sơ dự thầu cần được rà soát lại, đồng thời đặt câu hỏi về năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu đứng đầu liên danh Vietur.
Một số kiến nghị cũng đề cập đến việc cần làm rõ quá trình chấm thầu nhằm đảm bảo tính minh bạch và cạnh tranh giữa các nhà thầu tham gia.
Trước các kiến nghị này, thời điểm đó ACV cho biết quá trình lựa chọn nhà thầu được thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu và tuân thủ các tiêu chí trong hồ sơ mời thầu. Theo chủ đầu tư, hồ sơ dự thầu của liên danh Vietur đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kỹ thuật, kinh nghiệm và năng lực tài chính.
Tranh cãi xung quanh gói thầu nhà ga sau đó kéo dài trong nhiều tháng và trở thành một trong những câu chuyện được nhắc đến nhiều nhất trong cộng đồng doanh nghiệp xây dựng khi nói về công tác đấu thầu tại dự án sân bay Long Thành.
Kiến nghị tại gói thầu hạ tầng hơn 11.000 tỷ đồng
Bên cạnh gói thầu nhà ga hành khách, gói thầu 4.8 - thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình giao thông nội cảng cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật của sân bay - cũng từng phát sinh kiến nghị từ các nhà thầu tham gia.
Gói thầu này có giá trị khoảng 11.400 tỷ đồng và thuộc dự án thành phần 3 cũng do ACV làm chủ đầu tư. Kết quả đấu thầu cho thấy liên danh do Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn đứng đầu trúng thầu, cùng các doanh nghiệp như Vinaconex, CC1, CTCP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành, DACINCO...
Đối thủ cạnh tranh trong gói thầu này là liên danh gồm 7 doanh nghiệp, trong đó có Tập đoàn Đèo Cả, CTCP Xây dựng và Lắp máy Trung Nam, CTCP Xây dựng hạ tầng Bắc Trung Nam, LIZEN, Hải Đăng, Hòa Hiệp và Tổng công ty Thăng Long.
Các gói thầu lớn nhất tại sân bay Long Thành do ACV chịu trách nhiệm đều từng nhận nhiều kiến nghị của các bên liên quan. Ảnh: Quang Thông.
Sau khi bị loại ở vòng đánh giá kỹ thuật, liên danh này đã gửi kiến nghị đến ACV. Theo nội dung kiến nghị, giá dự thầu của liên danh thấp hơn khoảng 1.000 tỷ đồng so với giá liên danh trúng thầu đưa ra, do đó đề nghị chủ đầu tư làm rõ quá trình chấm thầu.
Phản hồi về kiến nghị này khi đó, ACV cho biết hồ sơ dự thầu của liên danh nói trên không đạt yêu cầu kỹ thuật tối thiểu theo hồ sơ mời thầu. Cụ thể, tổng điểm kỹ thuật của liên danh chỉ đạt 731,91 điểm, thấp hơn mức tối thiểu 800 điểm để được xem xét bước tiếp theo.
Theo ACV, việc lựa chọn nhà thầu không chỉ dựa trên yếu tố giá dự thầu mà còn phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về giải pháp kỹ thuật, kinh nghiệm thi công và năng lực tài chính.
Quá trình đấu thầu tại một số hạng mục khác của dự án Long Thành cũng từng gây chú ý khi số lượng nhà thầu vượt qua vòng đánh giá kỹ thuật khá hạn chế. Chẳng hạn tại gói thầu 4.8, dù có hai liên danh tham gia đấu thầu nhưng chỉ duy nhất liên danh trúng thầu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để bước vào vòng đánh giá tài chính.
Toàn cảnh sân bay Long Thành sau 5 năm khởi công Các hạng mục tại dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được đốc thúc thi công đồng loạt, song mật độ công nhân và máy móc trên công trường giảm rõ rệt so với năm ngoái.