Ảmh: Quang Khánh
Kể từ 28/2/2026, xung đột quân sự tại Trung Đông leo thang đã tạo ra nút thắt năng lượng lớn nhất từ trước tới nay. Việc gián đoạn khoảng 11 triệu thùng dầu/ngày và 140 tỷ m³ khí đốt đã đẩy giá dầu thô vượt ngưỡng 100 USD/thùng, gây áp lực trực tiếp lên lạm phát và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Tại Việt Nam, thị trường chịu "áp lực kép" do nguồn nguyên liệu sản xuất đứt gãy và hoạt động nhập khẩu gặp khó khăn khi các quốc gia lân cận hạn chế xuất khẩu. Đáng chú ý, nguồn cung đầu vào của Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn - đơn vị cung ứng khoảng 40% sản lượng tiêu thụ nội địa - đã bị ảnh hưởng đáng kể.
Trước tình hình trên, Bộ Công Thương đã tham mưu Chính phủ ban hành các nghị quyết nhằm tối ưu chu kỳ điều hành giá, tránh tình trạng "sốc dồn kỳ". Các giải pháp tài khóa cũng được thực hiện, điển hình là việc giảm thuế nhập khẩu ưu đãi xăng dầu về 0% để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn cung quốc tế.
Đồng thời, Bộ đã triển khai quyết liệt các giải pháp gia tăng nguồn cung nội địa, bao gồm: đẩy mạnh khai thác dầu thô và tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế cho Nhà máy Nghi Sơn; nâng công suất các nhà máy lọc dầu hiện hữu; đưa các nhà máy Ethanol và Condensat vào vận hành để bù đắp thiếu hụt.
Bên cạnh đó, việc sử dụng linh hoạt Quỹ bình ổn giá và tăng cường kiểm tra, giám sát hệ thống phân phối đã giúp duy trì tồn kho, lưu thông hàng hóa thông suốt và ổn định tâm lý thị trường.
Nhờ các nỗ lực điều hành, tính đến 24/3/2026, “nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản vẫn được bảo đảm. Sản lượng tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất tăng 10,5%, đủ nguyên liệu sản xuất đến hết tháng 4, đầu tháng 5; trong khi Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn duy trì sản xuất đến hết tháng 4. Hoạt động nhập khẩu cũng ghi nhận mức tăng tích cực, góp phần quan trọng trong việc ổn định nguồn cung thị trường”, Bộ Công Thương thông tin.
Hiệu quả điều hành còn thể hiện rõ qua biên độ giá. Dù giá xăng dầu thế giới tăng mạnh (RON95-III tăng 63,3%, dầu diesel tăng 71,8%), nhưng mức tăng trong nước được kìm giữ ở mức thấp hơn, lần lượt là 37% và 45%.
"So với khu vực, giá xăng dầu Việt Nam hiện ở mức trung bình và thấp hơn một số quốc gia có chung đường biên giới", theo Bộ Công Thương.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương khẳng định sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, theo dõi sát diễn biến quốc tế để kịp thời điều chỉnh kịch bản điều hành phù hợp. Bộ cũng sẽ kiến nghị thêm các giải pháp về thuế nhằm hỗ trợ bình ổn giá, quyết tâm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát trước các biến động khó lường từ bên ngoài.
Đan Thanh