Lời giải cho bài toán hòa bình Ukraine sau 4 năm giao tranh với Nga

7 giờ trướcBài gốc

Trong cuộc trả lời phỏng vấn tại phủ tổng thống ở Kiev với hãng tin Politico và Welt, ông Zelensky cho biết người dân Ukraine đã “mệt mỏi” vì phải chịu đựng một cuộc chiến kéo dài, với những tổn thất lớn về nhân lực, kinh tế và cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định, sự mệt mỏi đó không đồng nghĩa với việc đầu hàng. Kiev chưa sẵn sàng chấp nhận các điều kiện mà Nga đưa ra, bao gồm việc từ bỏ những vùng lãnh thổ rộng lớn ở miền Đông.

Phát biểu của ông Zelensky được đưa ra trong bối cảnh tiến trình hòa đàm đang được hâm nóng trở lại, đặc biệt sau khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025. Chính quyền ông Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, cách tiếp cận của nhà lãnh đạo Mỹ đã gây ra không ít lo ngại tại Kiev và một số quốc gia châu Âu, khi ông nhiều lần cho rằng Ukraine cần “hành động nhanh chóng” để đạt được thỏa thuận với Nga.

Quân nhân Ukraine trên chiến trường. Ảnh: Reuters

Trong một phát biểu gần đây, ông Trump thậm chí cho biết ông tin rằng Moscow sàng đạt được một thỏa thuận hơn so với Kiev. Nhận định này đã làm dấy lên nhiều tranh luận về cách tiếp cận của Mỹ đối với cuộc xung đột ở Ukraine.

Khó khăn trước mắt

Trong khi tiến trình hòa đàm vẫn chưa đem lại kết quả thực chất, bức tranh chính trị toàn cầu đang có những thay đổi đáng kể. Gần đây, Mỹ và Israel đã tiến hành các chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, làm gia tăng căng thẳng tại Trung Đông. Theo một số nhà quan sát, diễn biến này có thể gây ảnh hưởng lớn đến cuộc chiến tại Ukraine, cả về nguồn lực quân sự lẫn ưu tiên chiến lược của Washington.

Ông Zelensky cho biết Ukraine đang cử các nhóm chuyên gia về máy bay không người lái (UAV) tới khu vực vùng Vịnh để hỗ trợ các đồng minh của Mỹ trong việc đối phó với các cuộc tấn công bằng UAV do Iran sản xuất. Những hệ thống như Shahed đã được Nga sử dụng rộng rãi trong các chiến dịch tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ukraine trong nhiều năm qua, giúp Kiev tích lũy được kinh nghiệm đáng kể trong việc đối phó với loại vũ khí này.

Tuy nhiên, tình hình bất ổn tại Trung Đông cũng đặt ra một số lo ngại cho Ukraine, đặc biệt liên quan đến nguồn cung vũ khí phòng không. Kiev hy vọng tiếp tục nhận được các tên lửa PAC-3 cho hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất, nhưng cũng lo ngại rằng nhu cầu bảo vệ các căn cứ và đồng minh của Mỹ tại khu vực vùng Vịnh có thể làm giảm nguồn cung dành cho Ukraine.

Bên cạnh các thách thức quân sự và ngoại giao, Kiev cũng đang phải đối mặt với việc thiếu nguồn hỗ trợ tài chính. Trong những tháng gần đây, nhiều quyết định viện trợ quân sự đã bị trì hoãn do bất đồng giữa các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu. Hungary và Slovakia hiện vẫn phản đối khoản vay trị giá khoảng 90 tỷ euro nhằm hỗ trợ nền kinh tế và ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine trong những năm tới.

Để đối phó với tình hình này, ông Zelensky đã kêu gọi các đối tác châu Âu xây dựng một “kế hoạch dự phòng” nhằm đảm bảo Kiev có thể tiếp cận nguồn tài chính cần thiết ngay cả khi các cơ chế của EU tiếp tục bị trì hoãn. Theo một số báo cáo, các quốc gia Bắc Âu và Baltic đang xem xét khả năng cung cấp hỗ trợ tài chính tạm thời để giúp Ukraine duy trì hoạt động trong ngắn hạn.

Căng thẳng giữa Kiev và Budapest cũng gia tăng trong thời gian gần đây. Hungary và Slovakia cho rằng Ukraine cần khẩn trương sửa chữa tuyến đường ống dầu Druzhba, tuyến vận chuyển dầu của Nga đi qua lãnh thổ Ukraine tới Trung Âu. Trong khi đó, phía Ukraine khẳng định các thiệt hại đối với hệ thống này chủ yếu là hậu quả của các cuộc đụng độ quân sự sau nhiều năm giao tranh với Nga.

Vấn đề quan trọng nhất

Đối với Kiev, vấn đề cốt lõi không phải là việc có nên đàm phán hay không. Ông Zelensky cho biết Ukraine ủng hộ các cuộc đàm phán nhằm tìm kiếm một giải pháp hòa bình lâu dài. Tuy nhiên, theo ông, bất kỳ tiến trình ngoại giao nào cũng phải dựa trên sự cân bằng về sức ép đối với các bên tham chiến.

“Chúng ta cần đàm phán. Chúng tôi ủng hộ các nỗ lực đàm phán, nhưng chúng tôi không tin tưởng Nga”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng cộng đồng quốc tế cần gia tăng áp lực lên Moscow để nhanh chóng đạt được một thỏa thuận bền vững.

Tuy vậy, ngay cả khi vẫn duy trì lập trường cứng rắn đối với Nga, Kiev cũng hiểu rằng Mỹ vẫn đóng vai trò quyết định. Các cuộc trao đổi giữa Ukraine và các đặc phái viên của chính quyền Tổng thống Trump vào cuối năm ngoái cho thấy Washington sẵn sàng thảo luận về một số hình thức bảo đảm an ninh cho Ukraine – điều mà Kiev coi là nền tảng vững chắc của bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.

Tuy nhiên, theo ông Zelensky, những bảo đảm này vẫn chưa được cụ thể hóa. Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết trong một cuộc trao đổi, ông Trump từng đặt câu hỏi, liệu các đảm bảo an ninh của Mỹ có thể mạnh hơn các cơ chế của NATO hay không. Ông Zelensky trả lời rằng điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào quyết định của Washington và mức độ cam kết lâu dài của các quốc gia phương Tây.

“Đối với chúng tôi, điều này rất quan trọng, nhưng chúng tôi không có câu trả lời rõ ràng”, ông Zelensky nói.

Đối với Kiev, thách thức không chỉ nằm ở việc đạt được các cam kết an ninh, mà còn ở việc đảm bảo chúng được duy trì lâu dài. Theo ông Zelensky, các thỏa thuận như vậy cần được Quốc hội của các nước liên quan phê chuẩn, đặc biệt là Quốc hội Mỹ, để tránh nguy cơ bị thay đổi bởi các chính quyền tương lai.

Diệp Thảo/VOV.VN Tổng hợp

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/loi-giai-cho-bai-toan-hoa-binh-ukraine-sau-4-nam-giao-tranh-voi-nga-post1275162.vov