Lời giải nào cho 'bài toán' rác thải

3 giờ trướcBài gốc

Những bãi rác quá tải

Cùng với tốc độ phát triển kinh tế-xã hội, lượng rác thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh cũng liên tục gia tăng. Trong nhiều năm qua, các sở, ngành, địa phương đã nỗ lực tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải, góp phần giữ gìn cảnh quan môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, gắn với mục tiêu phát triển bền vững của địa phương.

Tuy nhiên, thực tế đang đặt ra nhiều thách thức. Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện toàn tỉnh có 7 bãi chôn lấp rác thải sinh hoạt đã quá tải, nằm trên địa bàn các xã, phường: Đông Hà, Quảng Trị, Triệu Phong, Gio Linh, Vĩnh Linh, Trường Phú và Quảng Trạch. Bên cạnh đó, lò đốt rác tại đặc khu Cồn Cỏ cũng đã hư hỏng nặng, không còn khả năng vận hành.

Bãi rác Gio Linh luôn trong tình trạng quá tải - Ảnh: H.N

Tại các bãi rác quá tải, lượng rác tồn lưu đã vượt xa thiết kế ban đầu. Chiều cao các ô chôn lấp hiện đã vượt từ 1,5-3,5m so với thiết kế ban đầu, trong khi hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ ra từ rác đã xuống cấp hoặc không còn phát huy hiệu quả. Dù đã quá tải nhưng các bãi rác vẫn phải tiếp nhận lượng rác phát sinh hằng ngày. Trong đó, bãi rác Đông Hà tiếp nhận khoảng 101 tấn/ngày, Vĩnh Linh hơn 55 tấn/ngày, Triệu Phong khoảng 35,6 tấn/ngày, Gio Linh khoảng 32 tấn/ngày. Điều này tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước, đất đai, không khí và tác động tiêu cực đến môi trường sống của người dân trong khu vực.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phan Xuân Hào cho biết: "Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng quá tải ở nhiều bãi rác xuất phát từ việc hạ tầng xử lý chất thải được đầu tư từ nhiều năm trước, công nghệ xử lý chủ yếu vẫn là chôn lấp truyền thống, trong khi lượng rác thải phát sinh ngày càng tăng. Nguồn lực đầu tư cho việc nâng cấp, mở rộng các khu xử lý còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn hiện nay. Vì vậy, nếu không có giải pháp đồng bộ và mang tính đột phá, "bài toán" rác thải sẽ trở thành "điểm nghẽn" đối với sự phát triển kinh tế-xã hội, đồng thời tạo sức ép lớn cho công tác bảo vệ môi trường và chất lượng sống của người dân".

Từ giải pháp cấp bách đến chiến lược lâu dài

Trước áp lực ngày càng lớn từ công tác xử lý rác thải, vừa qua, đoàn công tác của tỉnh do đồng chí Hoàng Nam, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh đã trực tiếp kiểm tra thực tế tại nhiều bãi rác, khu xử lý chất thải trên địa bàn. Sau khi nghe báo cáo về những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị của các đơn vị, đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành liên quan và UBND các xã, phường tiếp tục triển khai đồng bộ các phương án xử lý rác thải bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường, tiết kiệm diện tích đất và hiệu quả về tài chính.

Đồng chí Hoàng Nam, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh cùng đoàn công tác kiểm tra các bãi rác trên địa bàn tỉnh - Ảnh: H.N

Một trong những giải pháp cấp bách là tăng cường quản lý công tác thu gom, vận chuyển rác, không để xảy ra tình trạng tồn đọng kéo dài, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Cùng với đó, các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng dân cư và hướng dẫn người dân phân loại rác tại nguồn. Đây được xem là giải pháp nền tảng nhằm giảm áp lực cho hệ thống xử lý rác thải. Đối với một số bãi rác đã quá tải, để bảo đảm việc thu gom rác sinh hoạt không bị gián đoạn, UBND tỉnh cho phép mở rộng thêm một ô chôn lấp nhằm giải quyết áp lực trước mắt.

Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt huyện Quảng Trạch và thị xã Ba Đồn - Ảnh: H.N

UBND tỉnh cũng đã cho phép Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt huyện Quảng Trạch và thị xã Ba Đồn của Công ty TNHH Môi trường xanh miền Trung mở rộng phạm vi tiếp nhận rác thải sinh hoạt. Đồng thời, doanh nghiệp này cũng được giao xử lý lượng rác đang tồn đọng tại bãi rác Quảng Trạch, góp phần giảm áp lực cho công tác xử lý rác thải tại địa phương.

Một hướng đi khác là xử lý lượng rác tồn lưu theo hình thức xã hội hóa do Công ty CP Môi trường T-Tech Quảng Trị triển khai thí điểm tại bãi rác Gio Linh. Doanh nghiệp này sẽ xử lý lượng rác tồn đọng bằng công nghệ đốt rác hiện đại, áp dụng mô hình lò đốt khép kín. Nếu mô hình này mang lại hiệu quả, đây sẽ là cơ sở để triển khai tại các bãi rác quá tải khác trên địa bàn tỉnh.

Đoàn kiểm tra của UBND tỉnh khảo sát khu vực dự định triển khai dự án xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện tại xã Nam Trạch - Ảnh: H.N

Tuy nhiên, theo các chuyên gia môi trường, những giải pháp trên chủ yếu mang tính cấp bách và trung hạn. Để xử lý triệt để "bài toán" rác thải, cần đẩy mạnh chuyển đổi sang công nghệ xử lý hiện đại. Theo định hướng của UBND tỉnh, trong thời gian tới sẽ đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện tại xã Nam Trạch.

Đây được kỳ vọng sẽ là cơ sở xử lý chất thải tiên tiến, vừa giảm thiểu lượng rác phải chôn lấp, vừa tận dụng được nguồn năng lượng tái tạo từ chất thải. Bên cạnh đó, tỉnh cũng định hướng đầu tư thêm một nhà máy xử lý rác bằng công nghệ tiên tiến tại khu vực phía Nam nhằm hình thành mạng lưới xử lý rác thải đồng bộ, giảm áp lực cho các bãi rác hiện có.

Lời giải cho “bài toán” rác thải không chỉ nằm ở việc mở rộng thêm các ô chôn lấp hay xử lý lượng rác tồn lưu, mà cần một chiến lược tổng thể với sự tham gia của chính quyền địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Khi mỗi người dân thay đổi thói quen, thực hiện phân loại rác tại nguồn, khi chính quyền quyết liệt trong quản lý, quy hoạch, khi doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ hiện đại, thì những "núi rác" quá tải hôm nay sẽ được xử lý một cách hiệu quả.

Đó không chỉ là yêu cầu cấp thiết đối với công tác bảo vệ môi trường mà còn là điều kiện quan trọng để Quảng Trị nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Hoài Nam

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/xa-hoi/202606/loi-giai-nao-cho-bai-toan-rac-thai-3b42d77/