Lợi ích lâu dài hay tận diệt

2 giờ trướcBài gốc

Thương lái phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng bán cá sau chuyến biển. Ảnh minh họa.

Câu chuyện ở Lý Sơn không chỉ là việc bảo vệ một loài cá, nó còn mang ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản tự nhiên, cũng như gióng lên hồi chuông về thực trạng khai thác tận diệt, đang diễn ra ở nhiều vùng biển hiện nay.

Từ câu chuyện trên, không khỏi liên hệ đến vùng biển tỉnh nhà hiện nay. Hiện Lâm Đồng sở hữu hơn 190 km bờ biển, có 14 xã, phường, đặc khu ven biển, với trên 8.000 tàu cá và hơn 40.000 ngư dân trực tiếp khai thác hải sản, là 1 trong 3 ngư trường lớn nhất cả nước với nguồn hải sản phong phú, đa dạng. Đặc biệt, đây còn là vùng biển có hiện tượng nước trồi hiếm hoi trên thế giới, tạo nên chất lượng hải sản nổi tiếng thơm ngon, giá trị kinh tế cao.

Thế nhưng, trong khi thiên nhiên ưu đãi nguồn lợi dồi dào thì tình trạng khai thác tận diệt vẫn còn diễn biến phức tạp. Dọc nhiều bến cá, cảng cá hay chợ ven biển, không khó để bắt gặp cảnh cá nhỏ, tôm nhỏ, mực non, sò ốc chưa đến kỳ sinh trưởng bị đánh bắt và mua bán tràn lan. Thậm chí nhiều loại còn bị tận dụng làm thức ăn chăn nuôi với giá trị rất thấp. Điều này phản ánh tâm lý khai thác theo kiểu “chim trời cá nước”, mạnh ai nấy đánh bắt, tận thu tối đa trước mắt mà ít quan tâm đến yếu tố phục hồi lâu dài của nguồn lợi thủy sản.

Đáng lo hơn, nhiều ngư dân vẫn sử dụng ngư cụ mang tính tận diệt như: lưới mắt nhỏ, giã cào sát đáy hay khai thác vào mùa sinh sản. Những hình thức đánh bắt này không chỉ phá hủy hệ sinh thái biển, làm suy giảm nhanh trữ lượng hải sản tự nhiên, mà còn mất đi khả năng tái tạo cho những mùa biển tiếp theo. Hậu quả cuối cùng chính là sinh kế của ngư dân bị đe dọa.

Pháp luật hiện nay đã có quy định khá đầy đủ về bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Theo Luật Thủy sản, khu vực thủy sản tập trung sinh sản, nơi thủy sản còn non sinh sống là đối tượng cần được bảo vệ; hành vi hủy hoại nguồn lợi thủy sản, hệ sinh thái thủy sinh là hành vi bị nghiêm cấm. Nghị định số 38/2024/NĐ-CP của Chính phủ cũng quy định rõ các mức xử phạt đối với hành vi khai thác thủy sản nhỏ hơn kích thước cho phép, sử dụng ngư cụ mang tính tận diệt hay khai thác trong khu vực cấm. Không chỉ phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tịch thu phương tiện, ngư cụ, buộc thả thủy sản còn sống trở lại môi trường tự nhiên.

Tuy nhiên trên thực tế, việc kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Lực lượng chức năng mỏng, địa bàn rộng, trong khi một bộ phận ngư dân còn hạn chế nhận thức nên tình trạng vi phạm vẫn diễn ra dai dẳng. Có nơi việc xử lý chưa đủ sức răn đe, còn nể nang hoặc thiếu sự phối hợp đồng bộ.

Bởi vậy, để bảo vệ nguồn lợi thủy sản một cách căn cơ, không thể chỉ trông chờ vào chế tài xử phạt. Điều quan trọng hơn là phải thay đổi nhận thức và thói quen khai thác của người dân. Cần để ngư dân hiểu rằng bảo vệ thủy hải sản non hôm nay chính là giữ “cần câu cơm” cho ngày mai.

Từ thực tế hiện nay, các ngành chức năng và địa phương ven biển của Lâm Đồng cần đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng về bảo vệ nguồn lợi thủy sản gắn với chống khai thác IUU; tăng cường vận động ngư dân không khai thác hải sản non, không sử dụng ngư cụ hủy diệt; xây dựng các mô hình đồng quản lý nghề cá để cộng đồng cùng tham gia giám sát, bảo vệ nguồn lợi biển. Bên cạnh đó, cần kiểm soát chặt việc mua bán hải sản non tại cảng cá, chợ đầu mối; xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm nhằm tạo tính răn đe.

Biển đã ưu đãi con người nguồn lợi quý giá, nhưng nếu chỉ biết khai thác mà không gìn giữ thì sự giàu có ấy sẽ không tồn tại lâu dài. Câu chuyện ở Lý Sơn cho thấy khi chính quyền và người dân cùng chung nhận thức, việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản hoàn toàn có thể tạo nên hiệu ứng tích cực trong cộng đồng.

Phúc Sinh .

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/loi-ich-lau-dai-hay-tan-diet-442657.html