Cuộc xung đột vũ trang giữa Mỹ và Iran đã kích hoạt làn sóng bán tháo mạnh mẽ trên thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ, đẩy lợi suất lên mức cao nhất kể từ năm 2007. Giá dầu thô leo thang do chiến tranh làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu, buộc các nhà đầu tư phải điều chỉnh kỳ vọng, trực tiếp đe dọa ngân sách liên bang Mỹ bằng những khoản chi phí lãi vay khổng lồ.
Lợi suất trái phiếu vọt lên mức cao nhất trong gần hai thập kỷ
Trong tuần qua, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng mạnh lên mức 4,58%, ngưỡng cao nhất ghi nhận được kể từ tháng 01/2025, so với mức 4,0% trước khi xung đột nổ ra. Đồng thời, lợi suất kỳ hạn 30 năm cũng chạm mốc gần 5,2%, mức cao kỷ lục kể từ tháng 07/2007.
Sự gia tăng này có tác động trực tiếp đến khả năng chi trả của Chính phủ Mỹ. Dựa trên mô hình của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), nếu mức lợi suất 4,58% duy trì trong 4 tháng cuối năm tài khóa hiện tại, Mỹ sẽ phải trả thêm khoảng 8 tỷ USD tiền lãi. Nếu tình trạng này kéo dài xuyên suốt năm tài khóa 2027, gánh nặng lãi vay bổ sung có thể vượt ngưỡng 30 tỷ USD.
Áp lực nợ công và những dự báo trái chiều
Trước khi chiến tranh bùng nổ, CBO đã cảnh báo về một lộ trình tài khóa đầy rủi ro. Chi phí lãi vay của Chính phủ Mỹ dự kiến sẽ tăng từ 1.000 tỷ USD (tương đương 3,3% GDP vào năm 2026) lên mức 2.100 tỷ USD (chiếm 4,6% GDP vào năm 2036). Nguyên nhân chủ yếu do sự bế tắc của các nhà lập pháp trong việc thu hẹp thâm hụt ngân sách.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã phản bác các dự báo này. Ông cho rằng CBO đang đánh giá thấp tiềm năng tăng trưởng kinh tế dưới thời Tổng thống Donald Trump, khẳng định sự bùng nổ kinh tế sẽ giúp giảm nhẹ gánh nặng thuế cho người dân và chi phí vay nợ của Chính phủ.
Rủi ro từ "vòng xoáy nợ" và phản ứng của giới đầu tư
Nhiều chuyên gia tài chính bày tỏ lo ngại về một vòng lặp tiêu cực: chi phí vay tăng buộc chính phủ phải vay thêm để trả nợ, từ đó tiếp tục đẩy lợi suất lên cao. Ông Bill Campbell, nhà quản lý danh mục tại DoubleLine, nhận định Mỹ đang tiến gần đến một "vòng xoáy nợ tự củng cố" khi ý chí chính trị tại Washington nhằm giải quyết thâm hụt ngân sách gần như không tồn tại.
Thị trường bất động sản cũng chịu ảnh hưởng nặng nề khi lãi suất vay thế chấp nhà kỳ hạn 30 năm (cố định) đã tăng lên mức 6,51%, cao nhất kể từ tháng 08/2025. Giới đầu tư hiện nâng kỳ vọng lạm phát trong một năm tới lên trên mức 4,0%, tạo ra làn sóng bán tháo trái phiếu diện rộng.
Để đối phó, một số chuyên gia tại Phố Wall đề xuất Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thực hiện chiến dịch "Operation Twist" – bán nợ ngắn hạn để mua nợ dài hạn nhằm kiểm soát lợi suất. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế như Kenneth Rogoff từ Đại học Harvard cảnh báo rằng đây chỉ là giải pháp tình thế và có thể dẫn đến những đợt điều chỉnh khắc nghiệt hơn trong tương lai nếu lãi suất dài hạn tiếp tục tăng cao.
PHỐ HỘI