Lối thoát nào cho chảo lửa Trung Đông sau Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung?

4 giờ trướcBài gốc

Iran chuẩn bị cơ chế kiểm soát hàng hải mới

Theo đó, Tehran được cho là đang thúc đẩy việc thiết lập một “cơ chế chuyên nghiệp” nhằm điều tiết hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, qua đó từng bước thể chế hóa vai trò kiểm soát đối với tuyến đường biển chiến lược này.

Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, cho biết các khoản phí sẽ được áp dụng đối với những “dịch vụ chuyên biệt” nằm trong cơ chế mới.

Ông nhấn mạnh, chỉ các tàu thương mại và những bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi từ cơ chế này, đồng thời tuyên bố: “Tuyến đường này sẽ tiếp tục đóng cửa đối với các lực lượng của cái gọi là ‘dự án tự do’.”.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu rằng, Tehran đã nhận được tín hiệu cho thấy chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump sẵn sàng nối lại đối thoại.

Dù bày tỏ sự hoài nghi về thiện chí của Washington, ông Araghchi cho biết, Iran vẫn để ngỏ khả năng đàm phán nếu Mỹ thực sự nghiêm túc và sẵn sàng hướng tới “một thỏa thuận công bằng và cân bằng”.

Nhà ngoại giao Iran cũng khẳng định, Tehran hoan nghênh mọi nỗ lực trung gian nhằm chấm dứt xung đột, bao gồm cả từ Trung Quốc.

Trong một động thái đáng chú ý khác, Iran đã bổ nhiệm Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf làm đặc phái viên phụ trách quan hệ với Trung Quốc nhằm tăng cường phối hợp song phương, theo Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV đưa tin hôm Chủ nhật.

Liên quan đến tình hình trên biển, hoạt động vận tải thương mại qua eo biển này tiếp tục bị gián đoạn nghiêm trọng.

Tuy nhiên, truyền thông nhà nước Iran đưa tin, ngày càng nhiều quốc gia đang tìm kiếm sự cho phép từ Tehran để tàu của họ được đi qua khu vực này.

Đài Phát thanh Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran cho biết, tàu từ Trung Quốc, Nhật Bản và Pakistan đã được phép lưu thông, trong khi “một số quốc gia châu Âu” cũng đang đề nghị được hưởng cơ chế tương tự.

Mỹ và Trung Quốc có quan điểm khác biệt

Quan chức Mỹ và Trung Quốc đã đưa ra những mô tả có phần khác nhau về lập trường sau cuộc hội đàm ngày 14/5 vừa qua.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer phát biểu với Bloomberg Television rằng, phía Trung Quốc đã thể hiện rõ mong muốn eo biển Hormuz được mở lại mà không có bất kỳ hạn chế nào.

Ông nói thêm: “Điều cực kỳ quan trọng với Trung Quốc là eo biển Hormuz phải được mở, không thu phí, không có kiểm soát quân sự. Điều đó đã được nêu rất rõ trong cuộc gặp. Chúng tôi hoan nghênh điều đó”.

Tuy nhiên, trong bản tóm tắt cuộc họp do Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị công bố cùng ngày, Bắc Kinh chỉ nhấn mạnh sự cần thiết phải khôi phục hoạt động lưu thông qua eo biển càng sớm càng tốt, mà không đề cập trực tiếp tới vấn đề thu phí hay kiểm soát quân sự.

Về phần mình, Tổng thống Trump ngày 15/5 tiếp tục phát đi thông điệp cứng rắn khi tuyên bố trên mạng xã hội rằng các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran sẽ “tiếp tục được tiến hành”.

Trả lời báo chí trên chuyên cơ Air Force One, ông cũng bác bỏ thẳng thừng đề xuất hòa bình mới nhất của Iran, cho rằng nếu không hài lòng ngay từ câu đầu tiên của một đề nghị thì ông sẽ “vứt bỏ toàn bộ đề xuất”.

Tuy nhiên, việc giá dầu tăng mạnh sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa đang tạo áp lực ngày càng lớn đối với Nhà Trắng.

Theo CNN, nội bộ Mỹ hiện tồn tại nhiều bất đồng về bước đi tiếp theo. Một số quan chức thúc đẩy các biện pháp mạnh tay hơn, bao gồm tấn công có mục tiêu, trong khi số khác cho rằng Mỹ nên tiếp tục ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Khủng hoảng Hormuz sẽ đi về đâu?

Trong những ngày tới, tờ SCMP dự báo, nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong các nỗ lực ngoại giao liên quan đến khủng hoảng ở Trung Đông.

Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến sẽ có chuyến thăm Trung Quốc kéo dài hai ngày vào giữa tuần này, và vấn đề Trung Đông được cho là sẽ trở thành một trong những chủ đề trọng tâm trong các cuộc trao đổi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Ở một diễn biến khác, Financial Times cho biết, Saudi Arabia đã bắt đầu thảo luận với các nước láng giềng về khả năng xây dựng một hiệp ước không xâm lược tiềm năng với Iran, lấy cảm hứng từ Hiệp định Helsinki thời Chiến tranh Lạnh.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc tấn công của Iran nhằm vào đồng minh của Mỹ tại khu vực, cùng tác động nghiêm trọng từ việc đóng cửa eo biển Hormuz đối với các nước xuất khẩu dầu lớn, làm lộ rõ mức độ dễ tổn thương của các quốc gia vùng Vịnh trước nguy cơ xung đột leo thang.

(theo SCMP)

Ái Nhi

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/loi-thoat-nao-cho-chao-lua-trung-dong-sau-hoi-nghi-thuong-dinh-my-trung-395329.html