Dự án đầu tư xây dựng Đường bờ Nam sông Trà Khúc, tỉnh Quảng Ngãi
Đường bờ Nam sông Trà Khúc, Quảng Ngãi. Ảnh: P.V
Điển hình của việc nhà thầu thi công cấu kết, thông đồng, móc ngoặc
Bộ Công an nhấn mạnh, vụ án này là điển hình cho việc nhà thầu thi công cấu kết, thông đồng, móc ngoặc với chủ đầu tư dự án để được tiết lộ, cung cấp thông tin, dự toán gói thầu, từ đó DN có điều kiện, cơ hội trúng thầu với giá rất cao, sát bằng giá dự toán gói thầu...
Trong vụ án, Nguyễn Văn Hậu (Hậu "Pháo"), cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Phúc Sơn, bị đề nghị truy tố về 3 tội "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng"; "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng", "Đưa hối lộ". Ngoài ra, có 9 bị can bị đề nghị truy tố về tội "Nhận hối lộ".
Theo đó, liên quan đến gói thầu tại tỉnh Quảng Ngãi, cơ quan Công an làm rõ: về gói thầu số 12 thuộc dự án đầu tư xây dựng Đường bờ Nam sông Trà Khúc, tỉnh Quảng Ngãi, năm 2011, dự án được UBND tỉnh giao UBND TP Quảng Ngãi làm chủ đầu tư. Ngày 12/4/2012, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Cao Khoa thay mặt Ban cán sự Đảng UBND tỉnh Quảng Ngãi ký tờ trình báo cáo Thường vụ Tỉnh ủy, đề nghị bổ sung Dự án đường bờ Nam sông Trà Khúc vào danh mục dự án đầu tư năm 2012 của tỉnh.
Cao Khoa đã ký các văn bản gửi các cơ quan chức năng liên quan về việc chuyển giao chủ đầu tư dự án từ UBND TP Quảng Ngãi sang Sở GTVT (cũ). Sau đó, Đặng Văn Minh, Giám đốc Sở GTVT ký tờ trình gửi UBND tỉnh Quảng Ngãi đề nghị phê duyệt dự án. Ngày 11/5/2012, Đặng Văn Minh ký tờ trình gửi UBND tỉnh Quảng Ngãi đề nghị phê duyệt dự án. Ngày 30/5/2012, Cao Khoa ký Quyết định phê duyệt dự án, giao Sở GTVT làm chủ đầu tư với mức đầu tư 999,179 tỷ đồng, trong đó, chi phí xây dựng 747,186 tỷ đồng.
Ngày 12/12/2012, Tập đoàn Phúc Sơn nộp hồ sơ dự thầu cho Sở GTVT, ngoài ra, còn có các công ty: Tự Lập, Miền Trung và Yên Lạc nộp hồ sơ dự thầu tham gia đấu thầu thi công gói thầu. Ngày 14/12/2012, Đặng Văn Minh ký biên bản đóng thầu và biên bản mở gói thầu số 12.
Hà Hoàng Việt Phương, Phó Giám đốc Sở GTVT, Tổ trưởng Tổ chuyên gia đấu thầu đã ký báo cáo gửi Giám đốc Sở GTVT về kết quả đánh giá bước đầu hồ sơ. Theo đó, trong 4 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu nêu trên, chỉ có Tập đoàn Phúc Sơn có hồ sơ dự thầu hợp lệ để tiếp tục đánh giá năng lực kinh nghiệm, tài chính. Sau đó, Đặng Văn Minh ký quyết định phê duyệt danh sách nhà thầu đạt yêu cầu cho nhà thầu là Tập đoàn Phúc Sơn; ký hợp đồng thi công xây dựng với giá trị 619,516 tỷ đồng.
Ngày 2/4/2019, UBND tỉnh Quảng Ngãi có quyết định về việc phê duyệt quyết toán gói thầu số 12 dự án Đường bờ Nam sông Trà Khúc, giá trị 623,479 tỷ đồng.
Quá trình tổ chức thi công, Sở GTVT tỉnh Quảng Ngãi không thực hiện nhiệm vụ quản lý, giám sát của chủ đầu tư, để Tập đoàn Phúc Sơn sử dụng Công ty Đồng Khánh thi công, yêu cầu cắt chuyển lại 19,966 tỷ đồng tiền % khối lượng hoàn thành; yêu cầu 27 đơn vị cung cấp vật tư, vật liệu, nhân công chuyển lại 73,802 tỷ đồng tiền chênh lệch vật tư, vật liệu, nhân công, giúp Hậu và Tập đoàn Phúc Sơn hưởng lợi bất chính, gây thiệt hại tài sản của Nhà nước 93.768.670.741 đồng từ nguồn tiền của chủ đầu tư thanh toán.
Dễ dàng có được dự án?
Để Tập đoàn Phúc Sơn trúng thầu dự án này, Hậu đã "lót tay" Cao Khoa 20.000 USD ngay tại phòng làm việc của Khoa và nhiều lần gặp, đưa tổng số tiền 22 tỷ đồng và 200.000 USD cho Đặng Văn Minh. Trong đó, Đặng Văn Minh sử dụng, hưởng lợi cá nhân 10 tỷ đồng; đưa cho Cao Khoa 6 tỷ đồng, Lê Viết Chữ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, 6 tỷ đồng và chi khác 200.000 USD.
Hậu khai, cuối năm 2011, gặp và làm quen với Cao Khoa và Lê Viết Chữ tại Hà Nội. Khi đó, Khoa gợi ý: “Em vào Quảng Ngãi tìm hiểu xem có cơ hội đầu tư nào thì nghiên cứu, các anh ủng hộ”. Do đó, Hậu đến gặp Cao Khoa tại phòng làm việc của Khoa, được trao đổi về dự án Đường bờ Nam sông Trà Khúc. Sau khi ký được hợp đồng, Tập đoàn Phúc Sơn không thi công toàn bộ khối lượng gói thầu mà chuyển cho Công ty Đồng Khánh thi công, yêu cầu công ty này cắt chuyển lại 19,966 tỷ đồng (tiền % khối lượng hoàn thành thi công). Hậu thừa nhận, đã đưa số tiền hối lộ trên cho Cao Khoa và Đặng Văn Minh. Cao Khoa cũng thừa nhận tháng 4/2012, khi Hậu đến gặp đã đưa 20.000 USD. Đổi lại, Khoa chỉ đạo Minh tạo điều kiện cho Tập đoàn Phúc Sơn được trúng thầu.
Liên quan đến dự án này, Đỗ Ngọc Hóa, Giám đốc Công ty Kiểm toán APEC khai, được nhờ vả để ký, đóng dấu kiểm toán khống cho Tập đoàn Phúc Sơn nhằm hợp thức hồ sơ dự thầu của công ty này. Do vậy, từ các báo cáo tài chính do Nguyễn Minh Ân, kiểm toán viên Công ty TNHH Kiểm toán Đông Dương, lập sẵn, Hóa ký, đóng dấu Công ty Kiểm toán APEC xác nhận kiểm toán Tập đoàn Phúc Sơn (năm 2009 - 2011), với số liệu doanh thu được nâng khống so với thực tế.
Cơ quan công an kết luận, hành vi của Hậu phạm tội “Đưa hối lộ”; Cao Khoa, Lê Viết Chữ, Đặng Văn Minh tội “Nhận hối lộ”. Hậu, Đỗ Ngọc Hóa; Đỗ Hữu Vinh, nguyên Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn, Phó Trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Vĩnh Phúc; Phạm Ngọc Cương, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn; Phan Văn Vị, nguyên Phó Tổng Giám đốc, nguyên Kế toán trưởng Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn; Nguyễn Minh Ân, Phó Giám đốc Công ty TNHH Kiểm toán và định giá Vạn An – Hà Nội; Hà Hoàng Việt Phương, nguyên Phó Giám đốc Sở GTVT tỉnh Quảng Ngãi; Lê Quốc Đạt, nguyên Trưởng phòng, Sở GTVT tỉnh Quảng Ngãi; Phạm Ngọc Thủy, Phó Giám đốc Sở GTVT tỉnh Quảng Ngãi bị đề nghị truy tố tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”.
Đỗ Hữu Vinh, nguyên Tổng Giám đốc Tập đoàn Phúc Sơn khai, năm 2011, 2012, Vinh được Hậu chỉ đạo lập, ký khống các báo cáo tài chính cho các năm: 2008, 2009, 2010, 2011 với doanh thu cao hơn thực tế gấp nhiều lần, có xác nhận kiểm toán để Tập đoàn Phúc Sơn lập hồ sơ dự thầu thi công các gói thầu. Trong đó, các báo cáo tài chính các năm: 2009, 2010, 2011, Hậu chỉ đạo Vinh ký sẵn, lấy xác nhận kiểm toán để chuẩn bị cho việc Tập đoàn Phúc Sơn tham gia các dự án khác triển khai từ năm 2012.
Từ vụ án này, Cơ quan cảnh sát điều tra - Bộ Công an kiến nghị Bộ Tài chính tổ chức quản lý, giám sát chặt chẽ, công khai hoạt động định giá tài sản của các DN tư vấn được hội đồng định giá tài sản sử dụng làm căn cứ để định giá tài sản, thu tiền cho Nhà nước, tránh bị các đối tượng lợi dụng để can thiệp, tác động làm sai lệch kết quả định giá. Mặt khác, cần kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ kết quả hoạt động kiểm toán của các công ty kiểm toán xác nhận báo cáo tài chính, doanh thu, chi phí, vốn chủ sở hữu của DN dùng làm năng lực tài chính để được các cơ quan có thẩm quyền xét duyệt, công nhận làm chủ đầu tư dự án, nhà thầu thi công…
Bảo Lâm