Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126 được thành lập ngày 13-4-1966 theo Quyết định 28/QĐ-QP do Đại tướng Võ Nguyên Giáp ký. Từ một đơn vị huấn luyện trinh sát đặc công hải quân ban đầu, đơn vị đã không ngừng lớn mạnh, trở thành lực lượng mũi nhọn trong tác chiến đặc công trên biển.
Trải qua 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126 đã khẳng định vị thế là lực lượng đặc biệt tinh nhuệ của Quân chủng Hải quân, lập nên nhiều chiến công vang dội, góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126 đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân lần thứ 3
Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Lữ đoàn 126 đã khẳng định vai trò là lực lượng đặc biệt tinh nhuệ. Đơn vị đã tuyển chọn, huấn luyện hơn 5.000 cán bộ, chiến sĩ cho các chiến trường trọng điểm.
Với hơn 300 trận đánh lớn nhỏ, đơn vị đã đánh chìm, đánh hỏng hàng trăm tàu thuyền địch, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, góp phần làm gián đoạn tuyến vận tải và chi viện của đối phương.
Không chỉ lập nhiều chiến công hiển hách trên chiến trường Cửa Việt, Đông Hà, lực lượng đặc công hải quân Lữ đoàn 126 còn trực tiếp tham gia giải phóng quần đảo Trường Sa, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Những chiến công ấy đã khẳng định vị thế của một lực lượng đặc biệt, "xuất quỷ nhập thần", đánh hiểm, đánh trúng, gây tổn thất nặng nề cho kẻ địch.
Chiến sĩ Lữ đoàn Đặc công 126 giải phóng đảo Song Tử Tây. (Ảnh tư liệu Bảo tàng Lịch sử quân sự).
Với những thành tích xuất sắc, Lữ đoàn 126 đã 3 lần được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào các năm 1969, 1971 và 2020.
Bên cạnh đó, 4 tập thể (Đội 1, Đội 2, Đội 3, Đội 4) được phong tặng danh hiệu cao quý này, riêng Đội 1 vinh dự 3 lần đón nhận. Ngoài ra, 13 cán bộ, chiến sĩ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trong đó có những người tuổi đời còn rất trẻ.
Lữ đoàn Đặc công 126 có lối đánh đột kích bất ngờ
Luyện tập tiếp cận mục tiêu
Sau ngày đất nước thống nhất, Lữ đoàn Đặc công 126 tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, tham gia bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia. Đơn vị luôn giữ vững vai trò nòng cốt trong nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo, đặc biệt là tại quần đảo Trường Sa.
Đặc công người nhái huấn luyện xử lý tình huống
Lực lượng người nhái tập luyện trong lòng đại dương
Trong giai đoạn hiện nay, trước yêu cầu hiện đại hóa quân đội, Lữ đoàn 126 không ngừng đổi mới toàn diện. Công tác huấn luyện được chú trọng theo phương châm "cơ bản, thiết thực, vững chắc", hướng tới mục tiêu xây dựng bộ đội "giỏi kỹ thuật, vững chiến thuật". Các tiêu chí "5 giỏi, 2 keo sơn" được triển khai sâu rộng, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu.
Bên cạnh đó, Lữ đoàn Đặc công 126 đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất, cải tiến mô hình huấn luyện, phát huy hiệu quả phong trào sáng tạo mang tên Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Phan Vinh. Công tác xây dựng Đảng được chú trọng, bảo đảm 100% chi bộ có cấp ủy, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng.
Thực hành sinh sống dài ngày trên biển của cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Đặc công 126 tại nhà giàn DK1
Huấn luyện đổ bộ đường không
Huấn luyện hiệp đồng với Không quân Hải quân đổ bộ Trường Sa theo phương án
Đặc công Hải quân trình diễn màn công phá
Đại đội 6, Tiểu đoàn 2 huấn luyện kỹ thuật chuyên ngành chống khủng bố
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động, đặt ra nhiều thách thức mới, Lữ đoàn Đặc công 126 vẫn giữ vững bản lĩnh, tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện, tăng cường thực hành trong điều kiện thực tế, nhất là trên biển xa và ban đêm.
Phát huy truyền thống 60 năm “anh dũng, mưu trí, đoàn kết, chiến thắng”, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 126 hôm nay quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, xứng đáng là lực lượng đặc biệt tinh nhuệ, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Kỳ Nam - Na Vy