Chiêu trò lừa đảo “nâng cấp”
Cảnh báo từ Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam (VIB) cho thấy, tội phạm công nghệ cao không còn sử dụng các kịch bản đơn lẻ mà đang kết hợp nhiều thủ đoạn để tăng độ tin cậy và đánh lừa người dùng.
Tội phạm công nghệ cao không còn sử dụng các kịch bản đơn lẻ mà đang "nâng cấp" thêm nhiều thủ đoạn lừa đảo người dùng.
Phổ biến nhất vẫn là giả mạo nhân viên ngân hàng với các lời mời hấp dẫn như miễn phí thường niên, hoàn tiền hoặc hỗ trợ khóa thẻ khẩn cấp. Điểm mấu chốt là dẫn dụ khách hàng cung cấp thông tin bảo mật như số thẻ, mã CVV, OTP – “chìa khóa” để thực hiện giao dịch gian lận.
Song song, các đối tượng đẩy mạnh phát tán link giả mạo thông qua tin nhắn, email hoặc quảng cáo “giá rẻ bất thường”. Khi người dùng truy cập và nhập thông tin, dữ liệu thẻ sẽ bị đánh cắp và liên kết vào thiết bị của kẻ gian, cho phép thực hiện thanh toán mà không cần thẻ vật lý.
Nguy hiểm hơn, các kịch bản lừa đảo đang được “nâng cấp” với công nghệ mới. Từ việc giả mạo website, ứng dụng dịch vụ công để cài mã độc, đến dùng AI giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát qua video call nhằm gây áp lực tâm lý. Trong nhiều trường hợp, nạn nhân bị cuốn vào kịch bản điều tra giả, buộc phải chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin tài khoản.
Không chỉ dừng ở môi trường online, rủi ro còn xuất hiện ngay tại điểm thanh toán khi có tình trạng tráo chip thẻ vật lý, tạo điều kiện cho các giao dịch gian lận diễn ra mà chủ thẻ không hay biết.
Cảnh báo sớm gian lận trong thanh toán
Trước làn sóng lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã triển khai hệ thống cảnh báo sớm gian lận trong thanh toán.
Theo ông Lê Văn Tuyên- - Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước), hệ thống này cho phép các tổ chức tín dụng chia sẻ dữ liệu về tài khoản nghi ngờ theo thời gian thực, từ đó kịp thời chặn hoặc yêu cầu xác thực bổ sung đối với các giao dịch bất thường.
Tính đến ngày 12/4/2026, hệ thống hệ thống cảnh báo sớm gian lận trong thanh toán đã phát đi hơn 3,7 triệu cảnh báo, giúp người dùng chủ động dừng hơn 1,2 triệu giao dịch có dấu hiệu rủi ro, tương ứng giá trị gần 4,17 nghìn tỷ đồng. Những con số này cho thấy hiệu quả rõ rệt của cơ chế cảnh báo sớm trong việc bảo vệ tài sản khách hàng.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh, công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Trong nhiều vụ việc, nguyên nhân cốt lõi vẫn đến từ việc người dùng tự cung cấp thông tin bảo mật hoặc làm theo hướng dẫn của các đối tượng giả mạo.
Trong bối cảnh giao dịch số ngày càng phổ biến, ranh giới giữa thật và giả ngày càng mong manh. Chỉ một cú click sai có thể đánh đổi bằng toàn bộ số tiền tích lũy. Khi đó, sự tỉnh táo và hiểu biết của người dùng chính là “lá chắn” cuối cùng trước các chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi.
Theo khuyến cáo của các ngân hàng, nếu không may bị lừa đảo chuyển tiền, người dùng cần hành động càng sớm càng tốt: Khóa tài khoản và thẻ ngay lập tức qua ứng dụng ngân hàng hoặc hotline; Liên hệ ngân hàng để yêu cầu tra soát giao dịch; Trình báo cơ quan công an gần nhất. Lưu lại toàn bộ bằng chứng: Tin nhắn, số điện thoại, đường link. Thời gian xử lý càng nhanh, khả năng ngăn chặn giao dịch và thu hồi tiền càng cao.
Các chuyên gia tài chính khuyến cáo, để tránh rơi vào bẫy lừa đảo ngân hàng, người dùng cần tuân thủ một số nguyên tắc: Không cung cấp OTP, mật khẩu, thông tin thẻ cho bất kỳ ai ; Không truy cập link lạ, không cài ứng dụng không rõ nguồn gốc; Không làm theo hướng dẫn từ các cuộc gọi tự xưng cơ quan chức năng; Thường xuyên kiểm tra biến động tài khoản; Thiết lập hạn mức giao dịch phù hợp và khóa tính năng không sử dụng .
Ngoài ra, việc cập nhật thường xuyên các thủ đoạn lừa đảo mới cũng là cách để tự bảo vệ mình trong môi trường số.
Nha Trang