Cảnh sát tại Tokyo, Nhật Bản, ngày 14/7/2021. Ảnh tư liệu - minh họa: AFP/TTXVN
Số vụ việc được ghi nhận cũng đạt mức cao nhất từ trước đến nay với 42.900 vụ, cho thấy tình hình đang xấu đi nhanh chóng và chưa có dấu hiệu suy giảm. Các vụ lừa đảo đặc biệt, với nhiều vụ trong số đó có liên quan đến các nhóm tội phạm ẩn danh và hoạt động linh hoạt gọi là “tokuryū”, xảy ra khi kẻ lừa đảo gọi điện cho nạn nhân và giả danh là thành viên gia đình hoặc nhân viên chính phủ để lừa họ gửi tiền dựa trên một câu chuyện bịa đặt. Riêng thiệt hại từ các vụ lừa đảo đặc biệt đã tăng 69,54 tỷ yen, lên tổng cộng 141,42 tỷ yen, chủ yếu do gia tăng mạnh các vụ lừa đảo giả danh cảnh sát. Trong những chiêu trò này, nạn nhân thường bị gọi qua các cuộc gọi điện thoại quốc tế và sau đó được hướng dẫn tham gia các cuộc trò chuyện video trên ứng dụng liên lạc “Line”, nơi những kẻ lừa đảo thông báo tài khoản ngân hàng của nạn nhân đã bị sử dụng cho mục đích phạm tội và yêu cầu chuyển giao tài sản để chứng minh sự vô tội. Loại hình lừa đảo này thường khiến các nạn nhân bị mất toàn bộ số tiền tiết kiệm với mức thiệt hại trung bình mỗi vụ lên tới 9,1 triệu yen và độ tuổi nạn nhân là từ thiếu niên đến những người ngoài 80 tuổi.
Trong khi đó, thiệt hại từ các vụ lừa đảo đầu tư trên mạng xã hội cũng tăng tới 40%, lên 127,47 tỷ yen. Tội phạm thường giả mạo người nổi tiếng và các tổ chức công để chiếm đoạt tiền của các nạn nhân. Chúng thường sử dụng các quảng cáo trên kênh YouTube và nhắn tin trực tiếp trên mạng xã hội Instagram.
Với loại hình lừa đảo tình cảm, mức thiệt hại tăng 37,8% lên 55,22 tỷ yen. Phần lớn nạn nhân bị liên lạc qua các ứng dụng hẹn hò và thường trong độ tuổi từ 40 - 60, chiếm khoảng 75% tổng số tiền thiệt hại.
Theo NPA, xu hướng tội phạm mạng gia tăng là do sự phụ thuộc ngày càng nhiều vào điện thoại thông minh, mạng xã hội và thanh toán không dùng tiền mặt. Điều này khiến tội phạm dễ tiến hành lừa đảo hơn do không cần tiếp xúc trực tiếp. Các giao dịch chuyển tiền trực tuyến qua app ngân hàng và tiền điện tử được thực hiện dễ dàng và nhanh chóng, khiến các nhân viên ngân hàng và nhân viên cửa hàng tiện lợi cũng khó lòng can thiệp kịp thời. Chưa kể, các thủ đoạn lừa đảo cũng ngày càng tinh vi hơn khi tội phạm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh để tạo ra các video, giọng nói và tin nhắn văn bản giống như thật, vượt qua cả rào cản ngôn ngữ, khiến nhiều người bị mắc lừa.
Cảnh sát cho biết đã bắt giữ 12.178 người trong năm ngoái có liên quan đến việc tài trợ cho các nhóm “tokuryū”, tăng 2.073 người so với năm trước đó. Tuy nhiên, phần lớn trong số này là những đối tượng trực tiếp thực hiện hành vi lừa đảo hoặc phạm tội ma túy, trong khi có rất ít nhân vật cầm đầu bị bắt giữ.
Để đối phó với mối đe dọa trên, NPA dự định sẽ tăng cường hợp tác với các nhà chức trách ở Đông Nam Á, nơi hiện có nhiều trung tâm lừa đảo trực tuyến. Ngoài ra, giới chức Nhật Bản cũng đang thúc đẩy sử dụng các ứng dụng bảo mật chặn cuộc gọi quốc tế và cung cấp cảnh báo lừa đảo.
Theo số liệu thống kê, tổng số vụ phạm tội được báo cáo tại Nhật Bản trong năm 2025 tăng 4,9% so với năm trước đó, lên 774.142 vụ. Con số này đã tăng 4 năn liên tiếp, chủ yếu do gia tăng mạnh các vụ lừa đảo đặc biệt, lừa đảo đầu tư và lừa đảo tình cảm trên mạng xã hội. Tuy nhiên, kết quả một cuộc khảo sát trực tuyến do NPA thực hiện hồi tháng 10 năm ngoái cho thấy có tới 60,3% số người được hỏi tại Nhật Bản vẫn cho rằng nước này là một quốc gia an toàn, tăng 3,9 điểm phần trăm so với một năm trước đó.
Xuân Giao (TTXVN)