Luật Báo chí 2025: Hành lang pháp lý mới cho báo chí cách mạng trong kỷ nguyên số

một ngày trướcBài gốc

Sáng 7/1/2016, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 12 luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua. Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài chủ trì họp báo.

Tại họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài đã công bố Lệnh của Chủ tịch nước đối với 12 luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10; trong đó có Luật Báo chí năm 2025.

Khẳng định rõ vị trí, vai trò của báo chí cách mạng

Thông tin tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy cho biết, Luật Báo chí năm 2025 (Luật số 126/2025/QH15) được Quốc hội khóa XV, kỳ họp thứ 10 thông qua sáng 10/12/2025 với 437/440 đại biểu Quốc hội có mặt biểu quyết tán thành, chiếm 92,39% tổng số đại biểu Quốc hội. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026; một số quy định cụ thể về thẻ nhà báo và điều kiện cấp thẻ được áp dụng theo các mốc thời gian từ ngày 1/1/2026 và 1/1/2027.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy giới thiệu về Luật Báo chí năm 2025. Ảnh: Hồng Thái

Luật Báo chí năm 2025 được xây dựng, ban hành trên cơ sở bám sát các chủ trương lớn của Đảng về công tác báo chí, đặc biệt là các nghị quyết của Bộ Chính trị ban hành trong giai đoạn 2024-2025; đồng thời hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm bảo đảm quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân theo Hiến pháp, điều chỉnh kịp thời hoạt động báo chí trước yêu cầu đổi mới và phát triển.

Một trong những nội dung quan trọng của Luật Báo chí năm 2025 là việc bổ sung, làm rõ quy định về vị trí của báo chí. Luật khẳng định: báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là báo chí cách mạng; là phương tiện thông tin, công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước; là diễn đàn của Nhân dân.

Việc khẳng định rõ tính lịch sử, tính cách mạng của báo chí nhằm tạo nền tảng pháp lý cho mục tiêu xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, đồng thời bảo đảm báo chí hoạt động dưới sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và trong khuôn khổ pháp luật.

Luật tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân; đồng thời quy định rõ không ai được lạm dụng các quyền này để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Các quy định được xây dựng theo hướng ổn định, đơn giản, dễ thực hiện; những vấn đề mang tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội được quy định trong luật, còn các vấn đề thường xuyên biến động được giao Chính phủ và các bộ, ngành quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp thực tiễn.

Mở rộng không gian hoạt động, thúc đẩy kinh tế báo chí

Luật Báo chí năm 2025 gồm 4 chương, 51 điều, giảm 2 chương và 10 điều so với Luật Báo chí năm 2016, song có nhiều nội dung mới quan trọng, nhất là các quy định liên quan đến mô hình hoạt động và kinh tế báo chí.

Luật quy định các nguyên tắc về mô hình hoạt động báo chí, mở rộng không gian hoạt động để báo chí phát triển trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và yêu cầu thông tin trong kỷ nguyên mới. Theo đó, Luật bổ sung các quy định về cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện có nhiều loại hình báo chí, có cơ quan báo chí trực thuộc và được áp dụng cơ chế tài chính đặc thù; việc thành lập phải phù hợp với Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Luật cũng quy định cơ quan báo và phát thanh, truyền hình thuộc tỉnh ủy, thành ủy có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí; cơ quan tạp chí khoa học được xuất bản nhiều tạp chí khoa học, góp phần thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đáng chú ý, Luật mở rộng không gian hoạt động của báo chí sang không gian mạng, quy định rõ kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng, nội dung báo chí hoàn chỉnh của nền tảng số báo chí quốc gia là sản phẩm báo chí. Nhà nước đầu tư xây dựng nền tảng số báo chí quốc gia, hạ tầng dữ liệu báo chí số và phát triển nguồn nhân lực chuyển đổi số báo chí nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực báo chí.

Luật cũng cho phép cơ quan báo chí, ngoài việc đăng, phát nội dung báo chí, được tích hợp hoạt động dịch vụ trực tuyến trên báo chí; đồng thời bổ sung quy định về liên kết sản xuất nội dung, trừ các nội dung về thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại. Việc liên kết được giao Chính phủ quy định chi tiết nhằm bảo đảm minh bạch trách nhiệm, quyền lợi của các bên, qua đó thúc đẩy sự phát triển của báo chí.

Văn phòng Chủ tịch nước họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 12 luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua. Ảnh: Hồng Thái

Bên cạnh đó, Luật quy định đầy đủ các phương thức Nhà nước giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu, hỗ trợ cước vận chuyển, chi phí đăng tải, truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa, truyền thông chính sách và các đối tượng đặc thù.

Siết chặt quản lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả

Cùng với việc mở rộng không gian phát triển, Luật Báo chí năm 2025 tăng cường các quy định quản lý chặt chẽ hoạt động báo chí nhằm bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Luật sửa đổi tên gọi của bốn loại hình báo chí gồm báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh và truyền hình; đồng thời bổ sung các khái niệm mới như tạp chí để phân biệt rõ báo và tạp chí, chống tình trạng “báo hóa” tạp chí; xuất bản báo chí trên không gian mạng; phóng viên, biên tập viên, thể loại báo chí; dịch vụ phát thanh, truyền hình, làm cơ sở cho công tác quản lý phù hợp với thực tiễn.

Luật bổ sung một hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến hoạt động thông tin đối ngoại, cụ thể là thông tin ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế, uy tín, hình ảnh Việt Nam; gây phương hại đến quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế của Việt Nam. Đồng thời, vai trò của Hội Nhà báo Việt Nam được tăng cường thông qua các quy định về kết luận, xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp của người làm báo và kiến nghị xử lý đối với các trường hợp không phải hội viên.

Luật giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí đối với các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; bổ sung quy định về thu hồi giấy phép hoạt động của cơ quan báo chí trong các trường hợp không hoạt động, không bảo đảm điều kiện hoặc vi phạm nhiều lần.

Các quy định về lãnh đạo cơ quan báo chí, tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm, miễn nhiệm được bổ sung để thể chế hóa quy định của Đảng. Luật cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về thẻ nhà báo, trong đó quy định thời hạn sử dụng thẻ là 5 năm kể từ ngày cấp; điều kiện cấp thẻ lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp; quy định rõ đối tượng không thuộc diện xét cấp thẻ.

Ngoài ra, Luật bổ sung quy định về cơ quan thường trú, văn phòng đại diện của cơ quan báo chí trong nước; quy định việc cử phóng viên thường trú tại địa phương; đồng thời bổ sung quy định Nhà nước đầu tư công cụ số để giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng, quy định trách nhiệm của cơ quan báo chí và tác giả khi sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong hoạt động báo chí.

Luật Báo chí năm 2025 với những nội dung mới nêu trên được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, bảo đảm cho nền báo chí cách mạng Việt Nam với bề dày hơn 100 năm truyền thống tiếp tục phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Hồng Thái

Nguồn KTĐT : https://kinhtedothi.vn/luat-bao-chi-2025-hanh-lang-phap-ly-moi-cho-bao-chi-cach-mang-trong-ky-nguyen-so.954707.html