Sáng 27-5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp, Tập đoàn trong và ngoài nước hoạt động tại TP.HCM về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.
Chủ trì hội thảo là ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.HCM và ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM.
Chủ trì hội thảo là ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP.HCM và ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM. Ảnh: LÊ THOA
Không hình sự hóa thử nghiệm thất bại
Tại hội thảo, TS Đinh Hồng Kỳ, Hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM, nhấn mạnh phải chuyển đổi mạnh mẽ mô hình từ cơ chế “xin – cho”.
Theo ông, vấn đề đặt ra hiện nay không còn là việc phân quyền hay không phân quyền, mà là quyền có đi kèm với trách nhiệm thực hiện hay không và hệ thống có tạo ra động lực cho người dám làm hay không trong toàn bộ máy thực thi của TP. Ông đánh giá rất cao Điều 10 về việc thí điểm xã hội hóa một số khâu trong giải quyết thủ tục hành chính, thể hiện bước tiến đột phá.
TS Đinh Hồng Kỳ, Hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM (bìa phải), đề xuất nhiều cơ chế sandbox. Ảnh: LÊ THOA
Ông Kỳ đề nghị Luật cần quy định rõ được ai quyết định, quyết định trong bao lâu và nếu chậm trễ thì ai chịu trách nhiệm. Luật Đô thị đặc biệt cần chuyển mạnh từ tư duy kiểm soát quy trình sang quản trị theo kết quả.
Ông cũng đánh giá cao việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên dữ liệu và mức độ tuân thủ. Nếu doanh nghiệp đã tuân thủ tối đa thì phải được giảm hoặc miễn thanh tra, kiểm tra. Dữ liệu đã có trên hệ thống thì không yêu cầu nộp lại.
Đối với các thủ tục đã quá hạn xử lý, ông Kỳ kiến nghị phải có cơ chế mặc nhiên chấp thuận hoặc giải trình trách nhiệm, không để doanh nghiệp cứ phải chờ đợi. Đến thời hạn mà cơ quan chức năng không giải quyết thì mặc nhiên coi như hồ sơ được chấp thuận.
Ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP.HCM và ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, chủ trì hội thảo. Ảnh: LÊ THOA
Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, TS Đinh Hồng Kỳ đề xuất tách thành chương riêng với năm nhóm cơ chế. Một là cơ chế sandbox theo không gian địa lý tại Thủ Thiêm, Cần Giờ, Cái Mép Hạ hay một TOD điển hình. Hai là sandbox theo ngành nghề mới và có thời hạn như fintech, tài sản số, xe tự hành, y tế số, logistics không giấy tờ, giấy tờ điện tử.
Ba là xây dựng cơ chế miễn trừ pháp lý có kiểm soát, cho phép doanh nghiệp thử nghiệm được miễn một số thủ tục pháp lý trong giới hạn. Bốn là thử nghiệm thất bại nhưng không bị hình sự hóa. Năm là dữ liệu thời gian thực làm dashboard quản trị đô thị, đánh giá phân tích rủi ro và tác động liên tục.
Theo TS Đinh Hồng Kỳ, nếu luật tập trung trao quyền tự chủ thực chất, cơ chế ra quyết định nhanh và nền hành chính số dựa trên dữ liệu thì Luật Đô thị đặc biệt mới thực sự trở thành đạo luật mang tính đột phá. Khi đó, mô hình này có thể nhân rộng ra quy mô cả nước.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được trao đổi với các doanh nghiệp. Ảnh: LÊ THOA
Ông Ngô Mạnh Hùng, Giám đốc Viettel TPHCM, kỳ vọng là Luật Đô thị đặc biệt sẽ tháo gỡ được trăn trở của các doanh nghiệp công nghệ, từ đó đồng hành và thúc đẩy được các mục tiêu mà TP đã đề ra.
Ông Hùng đề xuất bổ sung cơ chế đặt hàng các sản phẩm công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), Cloud, dữ liệu lớn (Big Data), an ninh mạng, đặc biệt là nền tảng dữ liệu đô thị.
“Dữ liệu hạ tầng đô thị là tài sản chiến lược nên cần được ưu tiên, bảo mật và làm chủ. Trong khi đó, doanh nghiệp trong nước rất cần một đầu ra có tính pháp lý vững chắc để yên tâm đầu tư” - ông Hùng nói và cho biết để đầu tư vào những lĩnh vực này thì cần nguồn lực rất lớn về ngân sách, trí tuệ và con người.
Vì vậy, nếu có hành lang pháp lý rõ ràng cùng các cơ chế phù hợp, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư sớm, đầu tư trước và tự tin đồng hành cùng TP trong quá trình phát triển.
“Chúng tôi cũng mong có những cơ chế đặc biệt để doanh nghiệp yên tâm tập trung nguồn lực, đồng hành lâu dài cùng TP.HCM trong phát triển công nghệ chiến lược” - ông Hùng đề xuất.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được trao đổi với các doanh nghiệp. Ảnh: LÊ THOA
Mở cơ chế cho người nước ngoài mua căn hộ du lịch
Bà Nguyễn Thái Hoài Anh, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Sun Group, đánh giá việc dự thảo cho phép HĐND TP.HCM quyết định một số chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc khác quy chuẩn quốc gia tại khu vực TOD là rất tích cực. Tuy nhiên, bà cho rằng đối tượng và phạm vi theo dự thảo còn hạn chế.
Bà đề nghị mở rộng cơ chế này cho các nhà đầu tư chiến lược đối với các dự án có yêu cầu không gian kiến trúc đặc thù. Việc này nhằm tạo điều kiện phát triển các dự án dẫn dắt, khai thác hiệu quả đất đai và hình thành không gian đô thị hiện đại.
Hội thảo có sự tham dự của nhiều doanh nghiệp. Ảnh: LÊ THOA
Bà Nguyễn Thái Hoài Anh kiến nghị bổ sung nhóm dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược vào diện được thực hiện các dự án bồi thường, tái định cư độc lập. Đồng thời, TP cần cơ chế thực hiện sớm đo đạc, kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất để phục vụ các dự án trọng điểm.
Bên cạnh đó, cần mở rộng đối tượng, phạm vi cấp thị thực không quá 5 năm và thẻ tạm trú không quá 10 năm. Chính sách này nên áp dụng cho chuyên gia, nhà khoa học, lao động trình độ cao, người nước ngoài sở hữu nhà cũng như các công trình thương mại dịch vụ thuộc các dự án ưu tiên.
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường trao đổi với đại diện Becamex. Ảnh: LÊ THOA
Về nhà ở và kinh doanh bất động sản, bà Hoài Anh cho rằng cần bổ sung cơ chế đặc thù cho các dự án đô thị, nhà ở, tổ hợp thương mại dịch vụ thuộc danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược. Theo đó, người nước ngoài được sở hữu các loại hình như căn hộ dịch vụ, biệt thự du lịch, nhà phố thương mại và bất động sản du lịch...
Để tháo gỡ triệt để điểm nghẽn, Sun Group đề xuất bổ sung cơ chế cho phép HĐND TP.HCM được ban hành nghị quyết xử lý vướng mắc khi luật, nghị quyết của Quốc hội chưa kịp sửa đổi, thay thế. Nếu TP được trao quyền xử lý nhanh các bất cập thực tế, pháp luật sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh.
Đối với các siêu dự án có tổng vốn đầu tư từ 100.000 đến 200.000 tỉ đồng trở lên, TP nên cho phép xác định năng lực vốn chủ sở hữu linh hoạt theo từng phân kỳ, giai đoạn đầu tư và dự án thành phần thay vì toàn bộ quy mô như hiện nay.
Trong lĩnh vực y tế, ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng giám đốc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho rằng TP.HCM cần có cơ chế tạo đột phá về nhân lực, công nghệ X-quang, công nghệ dược phẩm.
Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng giám đốc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Ảnh: LÊ THOA
Theo ông, TP cần thừa nhận giấy phép hành nghề do các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền nước ngoài cấp, cấp phép hành nghề tại Việt Nam. Nếu nội dung này được thông qua, ngành y tế có thể mời chuyên gia, nhà khoa học, bác sĩ giỏi trên thế giới và TP có thể cấp phép hành nghề tại Việt Nam trong những cuộc phẫu thuật phức tạp…
Ông Dũng cũng kiến nghị Luật cần có cơ chế cho phép TP cấp phép nhập khẩu các loại thuốc điều trị đặc biệt. Nội dung này trước đây đã phân cấp cho TP cấp phép nhưng vì nhiều lý do sau đó dừng lại.
Đồng thời, cần đầu tư dài hạn hạ tầng đất đai cho lĩnh vực y tế; có quy định với cụm y tế chuyên sâu trên 6.000 tỉ đồng thì được tham gia lựa chọn nhà đầu tư chiến lược; gia hạn thời gian sử dụng đất xây dựng dự án y tế dài hơi hơn…
Ông kỳ vọng TP.HCM có cơ chế nhanh hơn để phân bổ các cơ sở dôi dư cho lĩnh vực y tế nhằm tạo thêm không gian phát triển, vừa đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, vừa để người dân được hưởng lợi. “Dù công hay tư cũng đều là nền y tế phục vụ chung cho sự phát triển của TP.HCM” - ông Dũng nói.
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, phát biểu kết luận hội thảo. Ảnh: LÊ THOA
Phát biểu tiếp thu và kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường chia sẻ việc triển khai, xây dựng cũng như ban hành Luật đô thị đặc biệt đúng với tinh thần của Nghị quyết 09 mà Bộ Chính trị mới ban hành về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới.
Theo ông, TP.HCM là một đô thị năng động, sáng tạo, đơn vị dẫn dắt sự phát triển, cực tăng trưởng quan trọng đóng góp cho sự phát triển chung của cả nước. Do đó, Luật đô thị đặc biệt càng có vị trí, tầm quan trọng đối với sự phát triển của TP.HCM trong kỷ nguyên mới.
Ông Nguyễn Mạnh Cường khẳng định những đóng góp cho dự thảo Luật đô thị đặc biệt là sự chung tay, góp sức cho sự phát triển của TP.HCM trong giai đoạn tới.
"TP mong muốn doanh nghiệp, hiệp hội tiếp tục đồng hành đóng góp cho sự phát triển chung của TP” - ông Nguyễn Mạnh Cường nói và cam kết luôn đồng hành, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hiệp hội có môi trường sản xuất, kinh doanh ổn định, dần hoàn thiện thể chế trong hành trình sắp tới.
Vai trò kinh tế tư nhân chưa tương xứng?!
Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM, đặt vấn đề doanh nghiệp trong đô thị đặc biệt sẽ có gì đặc biệt?
Theo bà, vai trò của kinh tế tư nhân chưa được thể hiện tương xứng trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, trong khi đó, Nghị quyết 09 đã xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Các doanh nghiệp tham gia hội thảo. Ảnh: LÊ THOA
Bà nhìn nhận doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh dường như vẫn còn đứng ngoài lề. Theo bà Chi, TP.HCM có lực lượng hộ kinh doanh rất đông đảo lên tới gần 400.000 hộ, đóng góp rất quan trọng vào việc tạo việc làm, sinh kế cho hàng triệu người dân đô thị và cũng là nguồn hình thành doanh nghiệp tiềm năng.
“Trong dự thảo, chúng ta dành quá nhiều cơ chế cho các trung tâm tài chính, thương mại lớn và gần như không có quy định cụ thể nào hỗ trợ trực tiếp cho nhóm hộ kinh doanh nhỏ này” - bà nói.
Từ đó, bà Lý Kim Chi đề nghị Luật cần dành riêng một điều về phát triển kinh tế tư nhân. Trong đó, giao thẩm quyền cho HĐND TP ban hành chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn theo nhiều tiêu chí đa chiều. Ngoài ra, bổ sung cơ chế, chính sách cho hộ kinh doanh.
LÊ THOA
THANH TUYỀN