Luật Đô thị đặc biệt: Phân quyền thực chất để TPHCM bứt phá

một giờ trướcBài gốc

Sáng 22-5, UBND TPHCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Các đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM; Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM; Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM, chủ trì.

Xác định lại phạm vi “vùng đô thị TPHCM”

TS Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia góp ý, khác với các nghị quyết thí điểm mang tính thời hạn, Luật Đô thị đặc biệt sẽ là khuôn khổ pháp lý ổn định, lâu dài cho thành phố. Theo ông, đây là thời điểm chín muồi để thực hiện phân quyền thực chất cho địa phương.

TS Trần Du Lịch góp ý kiến tại hội thảo. Ảnh: VIỆT DŨNG

Từ đó, ông đề nghị luật cần tập trung giải quyết ba nhóm vấn đề cốt lõi gồm: phân quyền quyết định, cải cách thủ tục và trao dư địa ban hành chính sách cho thành phố. Đặc biệt, về tài chính ngân sách, TPHCM cần được chủ động hơn đối với các khoản thu thuộc ngân sách địa phương. TS Trần Du Lịch phân tích, 100 đồng mà Trung ương trợ cấp cho địa phương vẫn là tiền của Trung ương, Quốc hội phải giám sát. Nhưng 100 đồng theo Luật Đô thị đặc biệt sẽ là ngân sách của địa phương, quyền đó là quyền của địa phương, HĐND thành phố có quyền quyết định và chịu trách nhiệm cao nhất.

TS Trần Du Lịch cũng cho rằng, thành phố “xin cơ chế chứ không xin tiền”, vì vậy cần được trao quyền tạo nguồn thu và chủ động đầu tư phát triển. Ông đề xuất giao mạnh hơn quyền quyết định về tổ chức bộ máy, biên chế, chế độ công vụ cho chính quyền địa phương 2 cấp; tăng thẩm quyền cho giám đốc sở và chủ tịch UBND thành phố để giảm tình trạng họp hành, thủ tục "lòng vòng".

PGS-TS Thái Thị Tuyết Dung nêu ý kiến. Ảnh: VIỆT DŨNG

Ở góc độ liên kết vùng, PGS-TS Thái Thị Tuyết Dung, Trưởng Ban Pháp chế Đại học Quốc gia TPHCM, cho rằng, vùng đô thị nên bao gồm TPHCM và các địa phương có ranh giới hành chính liền kề, đồng thời cần bổ sung cơ chế “Hội đồng điều phối vùng” để tháo gỡ các điểm nghẽn phối hợp hiện nay.

Đồng quan điểm, PGS-TS Phùng Chí Sỹ nhận xét, nếu mở rộng vùng đô thị đặc biệt ra toàn Đông Nam bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, Nam Trung bộ và Tây Nguyên thì sẽ quá rộng, khó khả thi trong điều phối và quản lý. Ông đề xuất phạm vi vùng chỉ nên gồm TPHCM cùng các địa phương liền kề hoặc gắn với lưu vực sông Đồng Nai như Tây Ninh, Bình Dương, Đồng Nai, Long An và Lâm Đồng để phù hợp với các bài toán hạ tầng, chống ngập, môi trường.

Đề xuất 5 mô hình đô thị đặc thù

TS-KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng dự thảo hiện mới đề cập đến khu thương mại tự do và TOD (mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng) nhưng chưa đủ để hình thành các động lực phát triển mới cho TPHCM. Ông đề xuất đưa vào luật 5 mô hình đô thị đặc thù gồm: khu thương mại tự do, trung tâm tài chính, đô thị TOD, đô thị sân bay và đô thị tri thức.

TS-KTS Ngô Viết Nam Sơn nêu ý kiến. Ảnh: VIỆT DŨNG

Theo TS-KTS Ngô Viết Nam Sơn, với đô thị sân bay, TPHCM hiện chưa có đủ thẩm quyền để can thiệp đồng bộ khu vực quanh sân bay Tân Sơn Nhất. Nếu được luật hóa, thành phố sẽ chủ động hơn trong quy hoạch vùng ảnh hưởng của cả sân bay Tân Sơn Nhất lẫn Long Thành. Trong khi đó, mô hình đô thị tri thức sẽ tạo điều kiện kết nối đại học, khu công nghệ cao và đổi mới sáng tạo để hình thành các cực tăng trưởng mới.

Ông cũng đề xuất, khi các mô hình này được pháp lý hóa, HĐND và UBND TPHCM cần được trao quyền quyết định ranh giới dự án, chính sách giá đất, bồi thường, tái định cư và đấu giá. Trong trường hợp có chồng chéo với luật hiện hành, cơ chế đặc thù của TPHCM cần được ưu tiên áp dụng để tránh kéo dài thời gian xin ý kiến.

TS-KTS Ngô Viết Nam Sơn cũng phân tích ý, nếu chỉ tập trung khai thác giá trị thương mại mà thiếu yếu tố an sinh, người thu nhập thấp sẽ bị đẩy ra xa các trục giao thông công cộng. Ông kiến nghị dành 20-30% quỹ đất quanh các dự án TOD cho nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho thuê giá thấp.

Từ thực tế công tác bảo tồn đô thị còn nhiều hạn chế, TS-KTS Ngô Viết Nam Sơn cũng đề nghị luật cần quy định rõ vai trò, quyền hạn của Kiến trúc sư trưởng thành phố để đủ thẩm quyền trong quy hoạch, chỉnh trang và bảo tồn khu trung tâm. Đồng thời, thành phố cần có cơ chế buộc các chủ đầu tư chia sẻ chi phí hạ tầng, môi trường đối với các dự án cao tầng gây áp lực lên giao thông, ngập nước và ô nhiễm đô thị.

Để giải bài toán nguồn lực phát triển hệ thống metro, TS-KTS Ngô Viết Nam Sơn kiến nghị Trung ương xem xét cho TPHCM được giữ lại tỷ lệ ngân sách từ 25-30% nhằm tạo nguồn vốn ổn định cho đầu tư hạ tầng chiến lược.

Trong khi đó, PGS-TS Thái Thị Tuyết Dung cho rằng dự thảo luật hiện chưa dành sự quan tâm tương xứng cho lĩnh vực giáo dục và y tế, dù đây là thế mạnh nổi bật của TPHCM. Theo bà, thành phố cần có cơ chế tài chính cho các trường đại học, bệnh viện tuyến cuối đóng trên địa bàn; đồng thời bổ sung chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học nước ngoài trong các lĩnh vực trọng điểm.

Đối với giáo dục phổ thông, trước áp lực thiếu trường lớp bậc THPT, PGS-TS Thái Thị Tuyết Dung đề xuất cho phép hình thành các trường phổ thông trong khuôn viên đại học lớn như Đại học Quốc gia TPHCM để tận dụng nguồn lực sẵn có và giải quyết nhu cầu học tập của người dân.

Phát biểu kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường, cho biết, lãnh đạo thành phố nhận thức việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt là một nhiệm vụ rất quan trọng, có ý nghĩa lịch sử nhằm cụ thể hóa những kết luận, chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước về sự phát triển thành phố.

"Đây không chỉ là việc tạo ra một khung pháp lý đặc biệt, vượt trội cho thành phố phát triển, mà còn là quá trình tiên phong kiến tạo một mô hình quản trị đô thị hiện đại, góp phần chung vào sự hoàn thiện thể chế của đất nước trong giai đoạn mới”, đồng chí phân tích.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểu tổng kết hội thảo. Ảnh: VIỆT DŨNG

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường thông tin, đến thời điểm này, dự thảo đã nhận được sự đồng thuận, thống nhất rất cao từ các chuyên gia, nhà khoa học. Những góc nhìn độc lập, những phân tích, phản biện cụ thể và hiến kế góp ý đã giúp thành phố nhận diện rõ hơn những vấn đề cần phải sửa đổi, điều chỉnh, hoàn thiện trong các bước tiếp theo.

THU HƯỜNG

Nguồn SGGP : https://sggp.org.vn/luat-do-thi-dac-biet-phan-quyen-thuc-chat-de-tphcm-but-pha-post853917.html