World Cup 2026 không chỉ đánh dấu lần đầu tiên giải đấu có 48 đội tuyển tham dự mà còn trở thành sân khấu thử nghiệm hàng loạt điều chỉnh luật đáng chú ý. Bên cạnh những quy định quen thuộc, Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) và Hội đồng Liên đoàn Bóng đá Quốc tế (IFAB) sẽ áp dụng nhiều luật lệ mới nhằm tăng tốc độ trận đấu và đảm bảo tính công bằng.
Tăng quyền cho VAR
Tại World Cup 2026, phạm vi can thiệp của VAR được mở rộng. Theo đó, VAR có quyền can thiệp trong các trường hợp trọng tài rút nhầm thẻ vàng thứ hai, nhận diện sai cầu thủ vi phạm hoặc đưa ra quyết định phạt góc không chính xác.
Ngoài ra, VAR cũng có quyền xem xét nếu có lỗi xảy ra trước khi bóng được đưa vào ở các tình huống cố định. Nếu VAR phát hiện lỗi, trọng tài sẽ được yêu cầu xem lại tình huống trên màn hình trước khi quyết định có áp dụng kỷ luật hay cho thực hiện lại tình huống cố định hay không.
VAR được tăng quyền can thiệp ở World Cup 2026. (Ảnh: AP)
Việc kiểm tra VAR với các quả phạt góc chỉ được áp dụng để sửa những lỗi rõ ràng và không được phép làm trì hoãn trận đấu. Đối với thẻ vàng thứ hai, VAR chỉ được quyền sửa những quyết định rút thẻ sai. VAR không được đề xuất rút thẻ vàng thứ hai nếu trọng tài trên sân ban đầu chưa đưa ra thẻ phạt.
Che miệng bị phạt thẻ đỏ
Một trong những thay đổi gây chú ý nhất là quy định xử phạt cầu thủ cố tình che miệng bằng tay, cánh tay hoặc áo trong các tình huống đối đầu căng thẳng với đối phương.
IFAB cho rằng việc che miệng có thể khiến trọng tài và các cơ quan chức năng khó xác định nội dung trao đổi, đặc biệt trong các vụ việc liên quan đến phân biệt chủng tộc hoặc xúc phạm đối thủ. Vì vậy, hành vi này có thể bị phạt thẻ đỏ trực tiếp.
Tuy nhiên, việc che miệng trong những cuộc trao đổi bình thường, không mang tính đối đầu với cầu thủ đối phương sẽ không bị xử phạt.
Rời sân phản ứng trọng tài cũng bị đuổi
Bên cạnh đó, những cầu thủ tự ý rời sân nhằm phản đối quyết định của trọng tài cũng bị truất quyền thi đấu. Nếu hành động này làm gián đoạn trận đấu, đội bóng của cầu thủ phạm lỗi sẽ bị xử thua. Các thành viên ban huấn luyện hoặc quan chức đội bóng phải nhận án phạt nếu họ kích động cầu thủ rời sân.
Thay người trong vòng 10 giây
Theo quy định mới, các cầu thủ được thay ra chỉ có 10 giây để rời sân kể từ khi bảng thay người được giơ lên. Nếu không tuân thủ quy định, cầu thủ vào thay sẽ chưa được phép vào sân mà phải chờ đến lần bóng chết đầu tiên sau khi trận đấu tiếp tục ít nhất một phút. Điều đó đồng nghĩa với việc đội bóng có thể phải thi đấu thiếu người trong một khoảng thời gian.
Nhật Bản là đội đầu tiên hưởng lợi từ luật thay người. (Ảnh: Reuters)
Nhật Bản là đội hưởng lợi đầu tiên từ luật thay người. Ngày 31/5, trong trận giao hữu với Iceland, đội này thay hai cầu thủ ở phút 85, trong đó Isak Thorvaldsson ra sân thay cho Kristian Hlynsson.
Tuy nhiên, vì Hlynsson mất hơn 10 giây mới ra khỏi sân, trọng tài không cho phép Isak Thorvaldsson vào sân ngay lập tức mà phải chờ thêm hơn một phút, đồng nghĩa Iceland phải thi đấu trong tình trạng thiếu người. Đội tuyển Nhật Bản tranh thủ khoảng thời gian này để ghi bàn duy nhất trong trận đấu.
Đếm ngược 5 giây
Bên cạnh đó, để hạn chế tình trạng câu giờ, trọng tài sẽ sử dụng đồng hồ đếm ngược 5 giây trong các tình huống ném biên và phạt góc. Nếu đội thực hiện không đưa bóng trở lại cuộc chơi trước khi thời gian kết thúc, quyền kiểm soát bóng sẽ được trao cho đối phương. Trọng tài sẽ giơ tay để báo hiệu bắt đầu đếm ngược.
Nếu hết 5 giây mà bóng vẫn chưa được đưa vào cuộc, quyền kiểm soát bóng sẽ được trao cho đối phương. Cụ thể, nếu đó là tình huống ném biên, đội đối phương sẽ được hưởng quả ném biên. Đặc biệt, nếu đó là quả phát bóng, đội đối phương sẽ được hưởng một quả phạt góc.
Trọng tài có thể đếm ngược 5 giây để tránh việc cầu thủ câu giờ. (Ảnh: AP)
Cầu thủ chấn thương phải rời sân 1 phút
Theo quy định mới, những cầu thủ cần được chăm sóc y tế sẽ phải ra khỏi sân ít nhất một phút trước khi trận đấu tiếp tục. Tuy nhiên, luật này không áp dụng với các trường hợp như thủ môn bị chấn thương, va chạm nghiêm trọng, chấn thương vùng đầu, nghi ngờ chấn động não hoặc cầu thủ bị chấn thương chuẩn bị thực hiện quả phạt đền.
Mối lo ngại của nhiều đội bóng là việc vắng mặt 1 phút sẽ khiến một đội bóng dễ bị thủng lưới hơn nhiều khi chỉ còn 10 người trên sân
Luật bóng đá trước đó chưa có quy định cụ thể về việc cầu thủ bị thương phải ở lại đường biên trong bao lâu. Các giải đấu có quyền tự thiết lập hướng dẫn riêng, như giải Ngoại hạng Anh đã áp dụng quy tắc 30 giây kể từ mùa giải 2023-2024.
Cầu thủ cần được chăm sóc y tế sẽ phải ra khỏi sân ít nhất một phút trước khi trận đấu tiếp tục. (Ảnh: AP)
Chống chiêu trò câu giờ
FIFA cũng muốn xử lý tình trạng các đội bóng lợi dụng tình huống cầu thủ chấn thương để làm gián đoạn nhịp độ trận đấu và tranh thủ họp chiến thuật trên sân. Vấn đề này từng được IFAB thảo luận hồi tháng 3 nhưng chưa tìm ra giải pháp thống nhất.
Mặc dù các trọng tài sẽ không có quyền xử phạt tình huống này, Trưởng ban Trọng tài FIFA, ông Pierluigi Collina, cho biết ban tổ chức sẽ chủ động ngăn chặn việc các đội lợi dụng tình trạng chấn thương để tạo lợi thế.
"Chúng tôi sẽ không cho phép cả đội kéo ra khu vực kỹ thuật chỉ vì có cầu thủ đang nằm sân điều trị. Việc dính chấn thương là không thể tránh khỏi, nhưng điều đó không đồng nghĩa các cầu thủ khác được phép rời sân để nhận chỉ đạo từ ban huấn luyện", ông Collina nói.
Nghỉ 3 phút giữa hiệp
FIFA sẽ áp dụng các quãng nghỉ bù nước giữa mỗi hiệp trong mọi trận đấu tại World Cup 2026, bất kể điều kiện thời tiết hay nhiệt độ như thế nào. Theo thông báo từ FIFA, trọng tài sẽ dừng trận đấu đúng phút 22 của mỗi hiệp để các cầu thủ được phép rời sân uống nước.
Mỗi quãng nghỉ này kéo dài cố định 3 phút và sẽ được áp dụng bắt buộc ở tất cả 104 trận đấu. Như vậy, mỗi trận đấu trên thực tế sẽ diễn ra và được chia nhỏ thành bốn hiệp. Biện pháp này nhằm bảo vệ sức khỏe và đảm bảo phúc lợi cho cầu thủ suốt giải
Khánh Ly