Thầy, trò Trường Tiểu học Đinh Bộ Lĩnh (ở khu phố Bàu Sầm, phường Long Khánh). Ảnh: Đoàn Phú
Chính vì vậy, luật quy định rất nhiều chính sách đãi ngộ đối với nhà giáo và nghiêm cấm hành vi đăng phát những thông tin chưa được kiểm chứng liên quan đến nhà giáo.
Không được đăng tải thông tin có tính quy chụp
Luật Nhà giáo năm 2025 có 9 chương, 42 điều, quy định về hoạt động nghề nghiệp, quyền và nghĩa vụ của nhà giáo; chức danh, chuẩn nghề nghiệp nhà giáo; tuyển dụng, sử dụng nhà giáo; chính sách tiền lương, đãi ngộ đối với nhà giáo; đào tạo, bồi dưỡng và hợp tác quốc tế đối với nhà giáo; tôn vinh, khen thưởng và xử lý vi phạm đối với nhà giáo; quản lý nhà giáo.
Tại điểm c, khoản 2, Điều 11 Luật Nhà giáo năm 2025 nghiêm cấm hành vi: Đăng tải, phát tán thông tin mang tính quy kết về trách nhiệm của nhà giáo trong hoạt động nghề nghiệp khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Quy định này được nhà giáo, người làm công tác giáo dục, người học và xã hội rất đồng tình. Bởi thời gian qua xảy ra rất nhiều trường hợp phụ huynh, học sinh đăng tải những thông tin tiêu cực về thầy cô giáo, trường lớp nơi con em mình học tập khi chưa có kết luận, ý kiến của cơ quan có thẩm quyền để tạo dư luận, sức ép lên giáo viên.
Theo em Huỳnh Lê Duy Nhã (học sinh Trường THPT Ngô Sĩ Liên, ở xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai), với những thông tin chưa được kiểm chứng, xác định đúng hay sai về thầy, cô giáo của mình mà lan truyền rộng rãi trên không gian mạng để mọi người biết đến, tất yếu ảnh hưởng rất lớn đến tâm tư, tình cảm của thầy, cô trong quá trình đứng lớp. Bởi bục giảng luôn tỏa sáng hình ảnh người thầy trước trò nhỏ về nhân cách và kiến thức, một khi những thông tin xấu, độc chưa được kiểm chứng lan truyền thì thầy, cô như mang một khối nặng vô hình lên bục giảng.
Với góc nhìn của mình, luật sư Nguyễn Văn Nam, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai cho rằng: Luật Nhà giáo quy định như vậy là cần thiết, phù hợp với thực tiễn xã hội hiện nay. Bởi chỉ cần một thông tin mang tính quy chụp, chưa được kiểm chứng không chỉ ảnh hưởng đến nghề nghiệp mà nhiều khi sụp đổ cả sự nghiệp, hình ảnh người thầy mà thầy, cô đã xây dựng được trong nhiều năm qua với học sinh, đồng nghiệp, phụ huynh. Do đó, Luật Nhà giáo năm 2025 ngăn cấm hành vi đăng tải, phát tán thông tin mang tính quy kết về trách nhiệm của nhà giáo trong hoạt động nghề nghiệp khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền là hợp lý, hợp tình, không có gì là quá ưu ái đối với nhà giáo, người làm công tác giáo dục.
Khoản 2, Ðiều 26 Luật Nhà giáo năm 2025 quy định: Nhà giáo trong cơ sở giáo dục mầm non nếu có nguyện vọng có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường nhưng không quá 5 tuổi. Trường hợp có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.
Nhiều chế độ, chính sách ưu đãi đối với nhà giáo
Trong những năm qua, mặc dù chính sách tiền lương, phụ cấp đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập không ngừng cải thiện, tuy vậy, thực tế vẫn chưa đáp ứng và tương xứng với những công sức mà nhà giáo và người làm công tác giáo dục đã cống hiến.
Để tương xứng với những gì nhà giáo, người làm công tác giáo dục đã cống hiến trong sự nghiệp "trồng người", Luật Nhà giáo năm 2025 tiếp tục khẳng định, tiền lương đối với nhà giáo ở cơ sở giáo dục công lập được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp; phụ cấp ưu đãi nghề và phụ cấp khác theo tính chất công việc, theo vùng theo quy định của pháp luật; tiền lương của nhà giáo trong cơ sở giáo dục ngoài công lập thực hiện theo quy định của pháp luật về lao động…
Bên cạnh đó, nhà giáo còn được thụ hưởng chính sách hỗ trợ như: theo tính chất công việc, theo vùng; đào tạo, bồi dưỡng; hỗ trợ chăm sóc sức khỏe định kỳ, chăm sóc sức khỏe nghề nghiệp; phụ cấp lưu động đối với nhà giáo làm công tác xóa mù chữ, phổ cập giáo dục, biệt phái, dạy tăng cường, dạy liên trường, dạy ở các điểm trường...
Chính vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã trình xin ý kiến về Dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp đối với nhà giáo cơ sở công lập với cách tính: mức lương thực hiện từ ngày 1-1-2026 = mức lương cơ sở x hệ số lương hiện hưởng x hệ số lương đặc thù (theo khoản 1, Điều 5).
Theo đó, hệ số lương đặc thù áp dụng chung cho tất cả nhà giáo với mức 1,15 trong các cơ sở giáo dục công lập thuộc hệ thống giáo dục quốc dân so với hệ số lương hiện hưởng. Riêng với nhà giáo trong các cơ sở giáo dục mầm non công lập được hưởng hệ số lương đặc thù mức 1,25 so với hệ số lương hiện hưởng. Nhà giáo giảng dạy tại trường, lớp dành cho người khuyết tật, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập; trường phổ thông liên cấp nội trú tiểu học, THCS vùng biên giới đất liền được hưởng hệ số lương đặc thù mức 1,2 so với hệ số lương hiện hưởng. Nhà giáo giảng dạy tại trường, lớp dành cho người khuyết tật, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập dành cho trẻ em mầm non được hưởng hệ số lương đặc thù 1,3 so với hệ số lương hiện hưởng.
Thầy Nguyễn Hoàng Giang (giáo viên một trường công lập tại phường Bình Phước, tỉnh Đồng Nai) chia sẻ: Thầy rất đồng tình với việc dự thảo nghị định xây dựng công thức tính mức lương và phụ cấp đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập theo Điều 5. Như vậy, cách tính mức lương và phụ cấp mới này thật sự là đòn bẩy để nâng cao đời sống của giáo viên, giúp giáo viên bám trụ với nghề, tránh tình trạng giáo viên vì thu nhập thấp dẫn tới dạy thêm, tìm việc làm thêm bên ngoài như: bán hàng online, lao động chân tay…
Bên cạnh đó, thầy Giang cũng rất phấn khởi khi dự thảo nghị định quy định: Trường hợp điều động nhà giáo giữa các cơ sở giáo dục mà các mức phụ cấp áp dụng tại cơ sở giáo dục nơi đi cao hơn nơi đến thì nhà giáo được bảo lưu các chế độ phụ cấp được hưởng trước khi điều động hoặc biệt phái với thời gian tối đa 36 tháng theo thời gian được điều động, biệt phái, sau thời gian đó sẽ được xem xét để bố trí lại chế độ phụ cấp cho phù hợp với công việc và địa bàn công tác.
Đoàn Phú