Luật Thủ đô 2026: Bệ phóng chiến lược đưa văn hóa, an sinh trở thành trụ cột phát triển bền vững

2 giờ trướcBài gốc

Khơi dậy dòng chảy di sản và nguồn lực sáng tạo

Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ đơn thuần là các quy phạm pháp luật hành chính, mà là một bước chuyển dịch tư duy, bằng việc trao quyền tự chủ vượt trội cho Hà Nội trong hai lĩnh vực cốt lõi là văn hóa và an sinh xã hội. Các quy định của Luật đã trực tiếp giải quyết bài toán cốt lõi của một đô thị hiện đại: Phát triển kinh tế phải đồng hành và phục vụ cho sự tiến bộ xã hội.

Hà Nội có nhiều tiềm năng khai thác, phát triển kinh tế từ các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Ảnh: Quang Thái

Thực tế cho thấy Hà Nội có nhiều dư địa khai thác các giá trị kinh tế từ các di sản, công trình văn hóa, tuy nhiên, do còn nhiều rào cản từ cơ chế đầu tư, quản lý tài sản công và huy động xã hội hóa nên chưa khai thác để tạo sự đột phá. Luật Thủ đô năm 2026 tiếp tục tạo thêm "cú hích" mang tính bước ngoặt, cởi trói toàn diện cho tư duy và phương thức phát triển văn hóa Thủ đô.

Luật lần đầu tiên cho phép Hà Nội thực hiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các mô hình kinh tế văn hóa mới. Cơ chế này sẽ tạo điều kiện tối đa cho các nghệ sĩ, nghệ nhân, doanh nghiệp sáng tạo khai thác tài sản văn hóa công một cách hợp pháp, an toàn và hiệu quả. Đây là một bước đi chưa từng có tiền lệ trong các văn bản pháp luật chung trước đây.

Bên cạnh đó, Luật cũng quy định những cơ chế tài chính linh hoạt để thúc đẩy xã hội hóa một cách thực chất. HĐND thành phố được quyền quyết định các định mức, chế độ chi ngân sách đặc thù nhằm hỗ trợ trực tiếp cho các nghệ nhân, người thực hành di sản văn hóa phi vật thể, cũng như các cá nhân, tổ chức tham gia cải tạo, bảo vệ công trình kiến trúc có giá trị lịch sử; quy định việc tổ chức, hoạt động, cơ chế quản lý, chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển khu phát triển thương mại và văn hóa, trung tâm công nghiệp văn hóa, các loại hình tổ chức, thiết chế văn hóa khác.

Luật Thủ đô năm 2026 có những quy định mở đường phát triển công nghiệp văn hóa tại Hà Nội. Ảnh: Quang Thái

Sự phân quyền mạnh mẽ này đã tháo gỡ triệt để những nút thắt về nguồn vốn và cơ chế, tạo bệ phóng vững chắc cho ngành công nghiệp văn hóa Hà Nội. Từ đó, Thủ đô có đủ tiềm lực để khẳng định vị thế trong Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, từng bước đưa văn hóa trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp xứng đáng vào cơ cấu GDP của thành phố.

Đánh giá cao các chính sách liên quan đến công nghiệp văn hóa, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa-xã hội của Quốc hội cho rằng, thời gian qua công nghiệp văn hóa đã có bước phát triển đáng kể và Hà Nội đang đóng vai trò dẫn dắt sự phát triển công nghiệp văn hóa của cả nước. Việc có thêm các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho lĩnh vực này, vai trò đầu tàu và điều tiết của Hà Nội sẽ càng rõ nét hơn.

Đột phá chính sách an sinh xã hội

Bên cạnh các mục tiêu phát triển kinh tế và hạ tầng, Luật Thủ đô năm 2026 đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi trực tiếp thiết lập những cơ chế đặc thù, vượt trội hướng tới sự phát triển hài hòa giữa kinh tế và xã hội.

Theo ông Lê Tuấn Phong, Phó Vụ trưởng, Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp, Luật Thủ đô 2026 quán triệt quan điểm phát triển Thủ đô nhanh nhưng phải bền vững; kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Các điểm mới tại Điều 17, Luật Thủ đô 2026 về "Phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội" chính là minh chứng rõ nét cho mục tiêu nâng cao toàn diện chất lượng sống, đảm bảo quyền lợi an sinh cao nhất cho người dân Thủ đô.

Luật Thủ đô năm 2026 thêm các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ về văn hóa sẽ tạo điều kiện để Hà Nội khẳng định vai trò đầu tàu dẫn dắt cả nước. Ảnh: Quang Thái

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc mở rộng phạm vi chi trả y tế từ ngân sách thành phố. Theo quy định mới, HĐND thành phố sẽ ban hành chính sách hỗ trợ chi trả cho các chi phí khám bệnh, chữa bệnh nằm ngoài phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế theo lộ trình phù hợp. Song song đó, các dịch vụ y tế lưu động, y tế từ xa và ứng dụng công nghệ số sẽ được đẩy mạnh đầu tư.

Hệ thống cấp cứu ngoại viện và vận chuyển y tế sẽ được chuẩn hóa rõ ràng về giá dịch vụ cũng như tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh, làm cơ sở thực hiện hỗ trợ thanh toán minh bạch. Đáng chú ý, người dân Thủ đô sẽ được thụ hưởng chính sách khám sức khỏe, khám sàng lọc định kỳ hoàn toàn miễn phí. Nguồn kinh phí này được bảo đảm từ ngân sách thành phố kết hợp với nguồn xã hội hóa, giúp người dân chủ động tầm soát và chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Theo quy định của Luật Thủ đô năm 2026, chính sách xã hội, an sinh xã hội, phúc lợi xã hội của Thủ đô theo hướng mở rộng đối tượng, nâng mức thụ hưởng bảo đảm hệ thống an sinh xã hội đa dạng, toàn diện, hiện đại, bền vững, bao phủ toàn dân. Nhằm tăng cường năng lực điều trị, theo quy định của Luật, Chủ tịch UBND thành phố được trao thẩm quyền cho phép các cơ sở khám chữa bệnh thuộc thành phố quản lý áp dụng các kỹ thuật loại đặc biệt, đồng thời thừa nhận giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức nước ngoài cấp để cấp giấy phép hành nghề tại Việt Nam. Điều này hứa hẹn sẽ thu hút nguồn nhân lực y tế chất lượng cao toàn cầu về phục vụ người dân Hà Nội.

Luật Thủ đô 2026 quán triệt quan điểm phát triển Thủ đô nhanh nhưng phải bền vững; kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng sống của người dân. Ảnh: Phạm Mạnh

Có thể thấy, các quy định trong Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ là đòn bẩy phát triển kinh tế, đô thị mà còn là tấm lưới an sinh vững chắc. Những chính sách y tế và phúc lợi đặc thù này sẽ giúp mọi người dân Hà Nội đều được tiếp cận các dịch vụ công chất lượng cao, chia sẻ thành quả phát triển, đúng với tinh thần của một Thủ đô văn minh, hiện đại, an toàn và nghĩa tình.

Nhìn một cách tổng thể, những điểm mới về phát triển công nghiệp văn hóa và bảo đảm an sinh xã hội trong Luật Thủ đô năm 2026 không đứng độc lập, tách rời mà có mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ với nhau. Khi văn hóa phát triển, các không gian sáng tạo, các làng nghề truyền thống được phục hồi và số hóa sẽ tạo ra hàng vạn việc làm mới, thúc đẩy kinh tế sinh kế bền vững cho cộng đồng dân cư địa phương.

Việc trao quyền tối đa, toàn diện cho HĐND và UBND thành phố Hà Nội trong việc ban hành các chính sách đặc thù về văn hóa và xã hội phản ánh rõ tư duy quản trị công hiện đại: Trao quyền mạnh, kiểm soát chặt, minh bạch cao. Điều này giúp Thủ đô tháo gỡ triệt để các "điểm nghẽn" về mặt thủ tục hành chính, cho phép đưa ra những quyết sách nhanh chóng, kịp thời và sát với hơi thở của đời sống xã hội.

Vân Hà

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/luat-thu-do-2026-be-phong-chien-luoc-dua-van-hoa-an-sinh-tro-thanh-tru-cot-phat-trien-ben-vung-976263.html