Luật Thủ đô 2026: Bước chuyển từ thực thi sang kiến tạo chính sách

2 giờ trướcBài gốc

Cắt giảm 50% thủ tục hành chính

Luật Thủ đô năm 2026 được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23/4/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Luật giao cho chính quyền thành phố Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội, trong đó có 127 thẩm quyền của HĐND TP, 56 thẩm quyền của UBND TP và 16 thẩm quyền của Chủ tịch UBND TP. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Hà Nội phát huy tính chủ động, sáng tạo trong quản lý, điều hành và phát triển Thủ đô theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Điểm nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026 là tư duy phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, đi đôi với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả thực hiện. Đối với các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô, Luật Thủ đô năm 2026 tạo điều kiện để Hà Nội chủ động hơn trong quy hoạch, quản lý không gian phát triển, cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị; xử lý các vấn đề về mật độ dân cư, môi trường, hạ tầng, giao thông, đất đai và các dự án chậm triển khai.

Đồng thời, Luật bổ sung cơ chế phát triển không gian ngầm, không gian tầm thấp, tầm cao; thúc đẩy các mô hình kinh tế mới, phát triển đường sắt đô thị theo mô hình TOD và khai thác giá trị gia tăng từ đất, hạ tầng để tái đầu tư cho phát triển.

Luật Thủ đô năm 2026 tạo điều kiện để Hà Nội chủ động hơn trong quy hoạch, quản lý không gian phát triển.

Luật cũng cho phép HĐND TP quyết định áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt đối với các dự án lớn, quan trọng sau khi có sự đồng ý của cấp có thẩm quyền. Đây là cơ sở để Hà Nội tháo gỡ khó khăn trong quá trình chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án trọng điểm.

Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng nhấn mạnh: “Luật lần này mang tính chất là một luật khung, tạo nền tảng định hình cho việc phân cấp, phân quyền, ủy quyền toàn diện đối với thành phố Hà Nội trong quyết định các vấn đề trên địa bàn Thủ đô; thậm chí có cả những nội dung mang tính liên vùng, liên tỉnh trong khu vực Vùng Thủ đô. Điểm khác biệt cốt lõi của luật lần này là chuyển đổi vai trò của chính quyền thành phố từ vị thế thực thi chính sách sang kiến tạo chính sách”, Chủ tịch UBND TP nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, với vai trò mới đó, việc xây dựng các nghị quyết hướng dẫn thi hành Luật Thủ đô năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa phải bảo đảm tính đồng bộ, xuyên suốt, vừa phòng ngừa nguy cơ lạm dụng quyền hạn trong tổ chức thực hiện.

Một điểm nhấn đáng chú ý trong các nghị quyết trình lần này là mục tiêu cải cách thủ tục hành chính ở mức cao hơn yêu cầu chung của Trung ương. Theo Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng, trong khi Thủ tướng Chính phủ yêu cầu cắt giảm khoảng 30% thủ tục hành chính, thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính, Hà Nội đặt mục tiêu cao hơn nhờ các cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô.

“Trong quá trình hướng dẫn, tổ chức triển khai Luật Thủ đô, Hà Nội phấn đấu cắt giảm 50% thủ tục hành chính; 50% thời gian thực hiện thủ tục hành chính; đồng thời, giảm 50% chi phí thực hiện thủ tục hành chính, nếu có”, Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng thông tin.

Cùng với cải cách thủ tục, tinh thần phân cấp, phân quyền cũng được thể hiện rõ trong các nghị quyết liên quan đến quản lý đô thị, an ninh trật tự. Theo đó, thành phố đề xuất trao thẩm quyền trực tiếp cho chủ tịch UBND xã, phường đối với một số biện pháp quản lý cụ thể như yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm trong trường hợp cần thiết.

Đối với lĩnh vực phát triển đô thị, Hà Nội tiếp tục tập trung tháo gỡ các dự án chậm tiến độ kéo dài nhiều năm; đồng thời, triển khai tái thiết các khu vực đô thị xuống cấp, các cụm chung cư cũ nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân.

Không để xảy ra khoảng trống pháp lý

Tại kỳ họp thứ ba (kỳ họp chuyên đề) của HĐND TP Hà Nội khóa XVII ngày 2/6 vừa qua, HĐND TP đã xem xét, biểu quyết thông qua 22 nghị quyết, trong đó có 16 nội dung triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026, trực tiếp "gỡ nút thắt" về phân cấp, phân quyền, sẽ là bộ công cụ cốt lõi để thành phố tăng tốc hành động và bứt phá.

Nhiều đại biểu HĐND TP đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm bảo đảm tính khả thi khi triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô. Đại biểu Nguyễn Thị Liễu đề nghị tiếp tục đẩy mạnh cắt giảm thành phần hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, đặc biệt đối với các thủ tục liên quan đến doanh nghiệp.

Đối với chính sách an sinh xã hội, đại biểu đánh giá cao chủ trương hỗ trợ khám sức khỏe cho người dân Thủ đô và mở rộng đối tượng được hưởng các chính sách hỗ trợ xã hội. Liên quan đến việc sắp xếp tổ dân phố, thôn, đại biểu kiến nghị nghiên cứu cơ chế phù hợp đối với các tổ dân phố có quy mô lớn từ 1.500 hộ dân trở lên; đồng thời đề nghị tiếp tục duy trì tính độc lập của Ban Công tác Mặt trận ở khu dân cư và sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về tiêu chí sắp xếp, bố trí cán bộ sau khi thực hiện sắp xếp tổ dân phố.

Hà Nội phấn đấu cắt giảm 50% thủ tục hành chính; 50% thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

Đại biểu Nguyễn Công Anh cho rằng, các dự thảo nghị quyết đã cụ thể hóa nhiều cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, nhất là trong lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính. Theo đó, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được đơn giản hóa, thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý cần tháo gỡ các vướng mắc về kết nối dữ liệu và hạ tầng công nghệ để bảo đảm việc giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử được thông suốt.

Đối với chính sách khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân Thủ đô, đại biểu Nguyễn Công Anh cho rằng, đây là chủ trương có ý nghĩa lớn nhưng cần được triển khai theo lộ trình phù hợp, bảo đảm cân đối nguồn lực ngân sách và năng lực đáp ứng của hệ thống y tế. Bên cạnh đó, ông bày tỏ sự đồng tình với việc bổ sung quy định ngừng cung cấp điện, nước đối với một số trường hợp vi phạm pháp luật về môi trường, phòng cháy, chữa cháy nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước tại cơ sở.

Theo Chủ tịch HĐND TP Phùng Thị Hồng Hà, các nghị quyết vừa được HĐND TP thông qua là những quyết sách mở đường, chuyển hóa trực tiếp những cơ chế đặc thù, vượt trội từ Luật Thủ đô năm 2026 thành các công cụ pháp lý và nguồn lực cụ thể.

Bà Hà nhấn mạnh, cần khẩn trương ban hành kế hoạch tổ chức thực hiện từng nghị quyết; đẩy mạnh công tác truyền thông nghị quyết; phân công rõ cơ quan chủ trì, thời hạn hoàn thành và cơ chế kiểm tra, giám sát. Kiên quyết bảo đảm sự vận hành đồng bộ, thông suốt từ thành phố đến cấp cơ sở, tuyệt đối không để chậm, không để xảy ra khoảng trống pháp lý, không để lúng túng, bị động khi Luật có hiệu lực.

Ngọc Yến

Nguồn CAND : https://cand.vn/luat-thu-do-2026-buoc-chuyen-tu-thuc-thi-sang-kien-tao-chinh-sach-post812920.html