Luật Thủ đô: Cú hích pháp lý đưa môi trường Hà Nội chuyển mình xanh và bền vững

2 giờ trướcBài gốc

Sự hồi sinh của sông Tô Lịch là minh chứng rõ ràng nhất cho bước chuyển mình mạnh mẽ của môi trường TP từ khi có Luật Thủ đô ra đời.

Sức mạnh từ cơ chế đặc thù và bước chuyển về ý thức đô thị

Sau hơn một năm áp dụng, một trong những điểm sáng là việc cụ thể hóa các quy định về tăng cường xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Việc Hội đồng nhân dân TP áp dụng mức phạt cao hơn so với mức chung của cả nước không đơn thuần là biện pháp chế tài, mà đã trở thành công cụ hữu hiệu để định hình lại hành vi của người dân và doanh nghiệp. Tại các quận nội thành, tình trạng đổ trộm phế thải xây dựng hay xả rác bừa bãi tại các khu vực công cộng đã giảm rõ rệt. Sự răn đe từ kinh tế đã buộc các chủ thể phải tự giác hơn, từ đó hình thành nên một nếp sống đô thị văn minh, nơi mỗi cá nhân đều ý thức được cái giá phải trả cho việc xâm hại môi trường chung.

Song hành với sức mạnh của luật pháp, việc ứng dụng công nghệ giám sát hiện đại đã tạo nên một bước đột phá trong quản trị đô thị. Trong năm qua, hệ thống camera AI được lắp đặt đồng bộ tại các điểm đen về rác thải đã phát huy hiệu quả tối đa trong việc “phạt nguội”. Không còn cảnh lực lượng chức năng phải trực chiến 24/24 giờ tại các bãi rác tự phát, thay vào đó, dữ liệu hình ảnh được xử lý tự động và gửi thông báo vi phạm trực tiếp đến người dân. Sự minh bạch và khách quan của công nghệ đã xóa bỏ những nghi ngại về sự nể nang trong xử lý vi phạm, tạo ra sự công bằng tuyệt đối. Kết quả là, tỷ lệ tái vi phạm về vệ sinh môi trường tại các khu dân cư đã giảm tới hơn 60% so với thời điểm trước khi Luật có hiệu lực. Đây chính là minh chứng cho việc kết hợp hài hòa giữa ý Đảng – khi đưa công nghệ vào quản lý – và lòng dân – khi mọi người đều mong muốn một môi trường sống công bằng, sạch đẹp.

Nhìn rộng hơn, ý nghĩa của những thành tựu này không chỉ dừng lại ở việc làm sạch đường phố. Nó phản ánh một sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy quản lý môi trường: từ bị động ứng phó sang chủ động kiến tạo. Các chuyên gia môi trường đánh giá rằng, việc Hà Nội áp dụng thành công cơ chế đặc thù trong hơn một năm qua đã tạo tiền đề vững chắc cho mục tiêu phát triển bền vững. Khi hành vi xả thải được kiểm soát chặt chẽ, áp lực lên hệ thống thu gom và xử lý rác thải sẽ giảm xuống, cho phép TP tập trung nguồn lực vào các dự án mang tính chiến lược hơn. Sự thay đổi về diện mạo từ những con ngõ nhỏ đến các trục đường chính trong những ngày chào mừng thành công Đại hội Đảng chính là minh chứng sống động nhất cho hiệu quả mà Luật Thủ đô mang lại.

Một trong những dấu ấn đậm nét nhất sau hơn một năm thực thi Luật Thủ đô chính là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình kinh tế tuần hoàn. Luật mới đã tạo hành lang pháp lý thông thoáng để Hà Nội thúc đẩy phân loại rác tại nguồn một cách thực chất và chuyên nghiệp. Thay vì thu gom rác hỗn hợp như trước đây, việc ký kết hợp đồng với các đơn vị xử lý có công nghệ hiện đại đã biến rác thải trở thành tài nguyên. Tỷ lệ rác thải được xử lý bằng công nghệ đốt rác phát điện tại nhà máy Sóc Sơn và các cơ sở mới đã đạt con số ấn tượng, giúp giảm thiểu tối đa diện tích chôn lấp – vốn là nguyên nhân gây bức xúc trong dư luận nhiều năm trước. Việc giảm phát thải nhựa trong hoạt động kinh doanh, dịch vụ cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực khi các doanh nghiệp được hưởng các ưu đãi về thuế và phí nếu áp dụng các giải pháp bao bì thân thiện với môi trường.

Đặc biệt, quy định nghiêm cấm các hành vi san lấp, lấn chiếm và gây ô nhiễm tại các lưu vực sông, hồ đã mang lại “sức sống mới” cho các dòng sông nội đô. Sau hơn một năm thực hiện các chính sách bảo vệ nghiêm ngặt gắn với bảo tồn đa dạng sinh học, những dự án cải tạo sông Tô Lịch, sông Nhuệ, sông Đáy đã có bước tiến dài. Không chỉ dừng lại ở việc nạo vét, TP đã triển khai hệ thống thu gom nước thải tách biệt hoàn toàn với hệ thống thoát nước mưa, giúp các dòng sông dần thoát khỏi cảnh “dòng sông chết”. Những không gian công cộng quanh hồ nước được chỉnh trang, trở thành điểm đến văn hóa, thể thao lành mạnh cho người dân. Điều này không chỉ có giá trị về mặt môi trường mà còn giữ gìn các yếu tố văn hóa, lịch sử của Thăng Long ngàn năm văn hiến, đúng như tinh thần Luật Thủ đô đã đề ra.

Thành công trong việc kiểm soát ô nhiễm nguồn nước và quản lý chất thải rắn đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao chỉ số chất lượng môi trường của Hà Nội. Trong các báo cáo mới nhất, Hà Nội đã được ghi nhận có sự cải thiện đáng kể về chỉ số AQI và mức độ hài lòng của người dân về vệ sinh môi trường. Những thành tựu này là kết quả của sự kiên định trong việc áp dụng các nguyên tắc phát triển bền vững, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng ngắn hạn. Việc Hà Nội trở nên xanh hơn, sạch hơn chính là hành động thiết thực nhất để đưa tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng vào thực tế, chứng minh rằng sự lãnh đạo của Đảng luôn gắn liền với lợi ích thiết thực của nhân dân và sự trường tồn của Thủ đô.

Hà Nội đang hướng tới một tương lai bền vững trong kỷ nguyên vươn mình với hành lang pháp lý vô cùng quan trọng mang tên Luật Thủ đô.

Hướng tới một tương lai bền vững trong kỷ nguyên vươn mình

Hòa chung không khí phấn khởi chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, những chuyển biến tích cực về môi trường của Hà Nội càng trở nên có ý nghĩa. Đại hội Đảng không chỉ định hướng con đường phát triển kinh tế mà còn nhấn mạnh khát vọng xây dựng một Việt Nam xanh, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Với Hà Nội, việc thực thi Luật Thủ đô chính là bước đi tiên phong, là mô hình mẫu cho cả nước về việc dùng pháp luật và công nghệ để giải quyết những “nút thắt” đô thị. Sự đồng bộ giữa chủ trương của Đảng và các quy định pháp lý cụ thể đã tạo ra một sức mạnh tổng hợp, huy động được sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân. Các phong trào “Ngày thứ Bảy xanh”, “Xây dựng tuyến phố kiểu mẫu” không còn là hình thức mà đã đi vào thực chất, trở thành nhu cầu tự thân của cộng đồng cư dân.

Trong hơn một năm qua, sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và các tổ chức đoàn thể trong việc tuyên truyền, vận động thực hiện Luật Thủ đô đã tạo ra một sự lan tỏa rộng khắp. Tại các khu dân cư, việc phân loại rác tại nguồn đã trở thành thói quen hàng ngày của nhiều gia đình. Các mô hình cộng đồng tự quản về môi trường phát huy hiệu quả cao dưới sự hỗ trợ của các quy định pháp lý rõ ràng. Khi quyền lợi của người dân được gắn liền với trách nhiệm bảo vệ không gian sống, sức mạnh nội sinh của Thủ đô đã được khơi dậy mạnh mẽ. Đây chính là nền tảng cốt lõi để duy trì những thành quả đã đạt được, đảm bảo rằng môi trường Thủ đô không chỉ sạch đẹp trong các dịp lễ hội mà bền vững trong suốt quá trình phát triển.

Nhìn lại những thành tựu rực rỡ chào mừng Đại hội Đảng, chúng ta thấy một Hà Nội đang tự tin sải bước trên con đường trở thành đô thị đáng sống, thông minh và hiện đại. Những kinh nghiệm quý báu từ một năm thực thi Luật Thủ đô sẽ là cơ sở để TP tiếp tục hoàn thiện các chính sách, đầu tư mạnh mẽ hơn vào hạ tầng xanh và công nghệ xử lý môi trường. Sự thành công của Hà Nội cũng là lời khẳng định rằng, khi có một hành lang pháp lý đúng đắn, một quyết tâm chính trị sắt đá và sự đồng lòng của nhân dân, mọi khó khăn về môi trường đô thị đều có thể được giải quyết. Đây chính là món quà ý nghĩa nhất mà Đảng bộ và nhân dân Thủ đô dâng lên Đại hội Đảng toàn quốc, đánh dấu một khởi đầu đầy hy vọng cho một nhiệm kỳ mới với những mục tiêu cao hơn, xa hơn.

Sau hơn một năm thực thi Luật Thủ đô, Hà Nội đã chứng minh được rằng sự kết hợp giữa các quy định đặc thù và tinh thần đổi mới sáng tạo là chìa khóa để giải quyết bài toán môi trường. Những kết quả đạt được về giảm thiểu rác thải, xử lý ô nhiễm sông hồ và nâng cao ý thức cộng đồng đã tạo nên một diện mạo mới cho Thủ đô. Trong không khí của những ngày đầu năm mới và thành công của Đại hội Đảng, mỗi người dân Hà Nội đều cảm nhận được sự thay đổi tích cực trong từng hơi thở của đô thị. Những chính sách vệ sinh môi trường không còn là những dòng chữ khô khan trên văn bản, mà đã hiện hữu bằng những con phố sạch bóng, những dòng sông đang dần trong lại và những không gian xanh trải dài khắp TP.

Luật Thủ đô đã thực sự trở thành “đòn bẩy” đưa công tác bảo vệ môi trường của Hà Nội lên một tầm cao mới. Những thành tựu trong hơn một năm qua là minh chứng cho sự vận dụng sáng tạo tinh thần Nghị quyết của Đảng vào điều kiện đặc thù của Thủ đô. Tuy nhiên, hành trình xây dựng đô thị xanh vẫn còn dài và đòi hỏi sự kiên trì, nỗ lực không ngừng nghỉ của cả hệ thống chính trị. Với niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và sức mạnh từ Luật Thủ đô, chúng ta hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng rằng Hà Nội sẽ tiếp tục vươn mình, trở thành một Thủ đô bền vững – xanh – sạch – đẹp, một biểu tượng của sự văn minh và phát triển trong khu vực và trên thế giới. Đó không chỉ là mục tiêu, mà là sứ mệnh của chúng ta đối với thế hệ tương lai, để Thăng Long – Hà Nội mãi là trái tim hồng luôn tràn đầy sức sống xanh.

Quý Nguyễn

Nguồn KTĐT : https://kinhtedothi.vn/luat-thu-do-cu-hich-phap-ly-dua-moi-truong-ha-noi-chuyen-minh-xanh-va-ben-vung.966013.html